Evrenin kaosu karşısında zafer: Planck sabiti ile yeni kilogram

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

Dünya bugün kilogramın yeni tanımına geçti. Bildiğimiz kilogram tanımı artık yok. Değişiklik bugün yani Dünya Metroloji Günü’nde uygulamaya girdi. Ancak bu tanım hayatımızda çok da büyük bir değişiklik getirmeyecek çünkü değişen sadece kilogramı tanımlayan sabit. Ancak yine de bilim insanları bunun insanlık adına evrenin getirdiği kaosa karşı devasa bir zafer olduğunu düşünüyor.

Bugün yapılan değişikliğin kararı ise geçtiğimiz kasım ayında, Versay’da toplanan Ağırlık ve Ölçüler Genel Konferansı’nda bilim insanları tarafından oylanmış ve karara bağlanmıştı. Yeni bir metrik sistem ile karşı karşıyayız. Eskiden kilogram tam olarak mükemmel değildi ancak bugünkü yeni kilogram sistemiyle kilogramın mükemmel hale geldiği düşünülüyor.

Büyük K gram kaybetti

1889’dan beri kilogramın tanımı Fransa’da, Sevr’deki Uluslararası Ağırlık ve Ölçüler Büro’sunda tutulan platinyum ve iridyum alaşımından oluşan bir parçaya göre belirleniyordu. Büyük K adı verilen parça ayrıca, Uluslararası Prototip Kilogram olarak da adlandırılıyordu. Dünyanın pek çok yanında kopyaları bulunan bu parçayla amaçlanan, tüm dünyanın kullanacağı bir metrik sistem yaratmaktı.

Ancak Büyük K insan yapımı olduğundan dolayı mükemmel sayılmaz. Yani Büyük K değişirse diğer her şey buna ayak uydurmak zorunda kalır. Şimdi bu oldu da. Büyük K artık bir sabit değil. Oluşturulduğundan bu yana 50 mikrogram kaybetti. Ancak Büyük K kütle kaybetmesine rağmen insanlık hâlâ kütle kaybetmemiş halinin tanımını kullanıyordu.

Planck sabiti

Ancak bugünden itibaren geçerli olmak üzere kilogram tanımında Planck sabiti kullanılacak. Planck sabiti kuantum fiziğinde (maddenin en küçük halinin nasıl işlediğini inceleyen fizik dalı) yer alan bir kavram. En basit haliyle Planck sabiti bir elektronun alabileceği en küçük aksiyon olarak nitelendirilebilir. Önemli olansa Planck sabitinin asla ve asla değişmez oluşu. Bu açıdan kilogram tanımı Planck sabitine göre yapıldığı için, artık değişmez bir kilogram tanımına sahibiz. Ancak meraklanmayın, yeni kilogram halen eski kilogram tanımının kütlesiyle aynı. Mesele sadece bunu sabitleyecek bir ölçüydü. O da Planck sabiti olarak ortaya çıktı.

Artık hiçbir kurum ve kuruluş kilogramın ne olduğunu bize söyleyemeyecek çünkü evrenin her yerinde geçerli olan Planck sabitinin kullanılmasıyla kilogram evrenin her yerinde aynı olacak.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print
  • Medyascope
  • Medyascope Plus