Havada Suda programında bu hafta Yörük Işık ve Serhat Güvenç, Rusya’nın Suriye’de başlattığı yeni hareketlenmeyi ele aldı.
Suriye’nin İdlib bölgesinde Rusya’nın artan hava baskısı; Doğu Akdeniz’de Türk ve Yunan jetleri arasındaki dalaşları ve Libya’daki siyasi kriz, bölge jeopolitiğini yeniden hareketlendirdi. Uzmanlar, diplomasi ve askeri gücün eş zamanlı kullanıldığı kritik bir süreçten geçildiğine dikkat çekiyor.
İdlib’de Rusya’dan “termobarik” baskı
Suriye sahasında son 48 saatte yaşanan gelişmeler, Moskova Anlaşması’nın kırılganlığını bir kez daha ortaya koydu. Rus Hava Kuvvetleri’nin, İdlib’in banliyölerine yönelik saldırılarında yüksek basınç ve ısı yayan termobarik bombalar kullandığı belirtiliyor. Bölgeye Moskova ve Rostov üzerinden yoğun bir hava köprüsü kuran Rusya’nın, çok sayıda İl-76 askeri nakliye uçağıyla personel ve mühimmat sevkiyatı yaptığı gözlemlendi. Bu durum, bölgede yeni ve kapsamlı bir kara operasyonunun habercisi olarak yorumlanıyor.
Doğu Akdeniz: Ege’den Kıbrıs’a “it dalaşı”
Doğu Akdeniz ve Ege’de tansiyon en üst seviyede seyretmeye devam ediyor. Kıbrıs’ın batısında Türk ve Yunan F-16 jetleri arasında yaşanan sıcak temas (it dalaşı), bölgedeki askeri hazırlığın boyutunu gözler önüne serdi.
- Manevra Üstünlüğü: Uzmanlar, Yunan jetlerinin menzil artırmak için taktığı ek yakıt tanklarının (drop tanks) manevra kabiliyetini kısıtladığını, Türk jetlerinin ise bu karşılaşmalarda daha avantajlı bir konumda olduğunu vurguluyor.
- Yetki Devri İddiası: Sahadaki gerilimi artıran bir diğer önemli iddia ise Türk gemi komutanlarına “angajman yetkisi” devredilmesi oldu. Bu hamle, Türkiye’nin bölgedeki kararlılığını gösteren stratejik bir mesaj olarak değerlendiriliyor.
Libya: Siyasi kriz ve halk hareketleri
Libya’da bir yandan Sirte çevresindeki askeri yığınak sürerken, diğer yandan Trablus hükümeti içerisinde ciddi çatlaklar baş gösterdi.
- Başağa Hamlesi: Türkiye ile yakın ilişkileriyle bilinen İçişleri Bakanı Fethi Başağa’nın görevden uzaklaştırılması, Libya’daki iç dengeleri sarstı.
- Sokak Hareketleri: 40 dereceyi bulan sıcaklıklarda yaşanan elektrik kesintileri ve yolsuzluk iddiaları, halkı sokağa döktü. Türkiye’nin bölgedeki ekonomik ve askeri nüfuzunun, bu siyasi krizin çözümünde nasıl bir rol oynayacağı merak konusu.
Belarus: Putin’in gölgesinde Minsk
Avrupa’nın doğusunda ise Belarus krizi derinleşiyor. Rusya Devlet Başkanı Putin’in Lukaşenko yönetimine açık desteğini ilan etmesinin ardından, Minsk sokaklarına zırhlı personel taşıyıcılar ve ordu birlikleri indi. Barışçıl gösterilerin askeri güçle bastırılmaya çalışılması, bölgedeki “Soğuk Savaş” pratiklerinin yeniden canlandığı yorumlarına neden oluyor.
