ICIJ araştırması: Ericsson Irak’taki çalışmalarını sürdürmek için IŞİD’e ödeme yaptı

Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu’nun (ICIJ) araştırmasına göre, Irak Şam İslam Devleti’nin (IŞİD) hüküm sürdüğü dönemde Irak’ın Musul kentindeki telekomünikasyon yatırımlarına devam etmek isteyen Ericsson, çalışma izni karşılığında örgüte para ödedi. Ericsson’un iç soruşturma raporlarına ulaşan ICIJ’e göre, ayrıca hükümet kontrolündeki karayollarında vakit kaybetmek istemeyen şirket, Erbil-Ramadi arasındaki karayolu güzergâhını kullanıp IŞİD kontrol noktalarında örgüte ödemeler yaptı.

ICIJ tarafından elde edilen Ericsson iç inceleme raporuna göre telekomünikasyon devi Ericsson, IŞİD’in Irak’ta geniş topraklara hükmettiği dönemde örgüte, ülkedeki telekomünikasyon yatırımlarını devam ettirebilmek için ödemeler yaptı.

Tüketiciler Ericsson firmasını ürettiği cep telefonlarıyla tanısa da, telekomünikasyon şirketi aslında gelirlerinin büyük kısmını iletişim altyapısından sağlıyor. Irak’ta IŞİD’e giden ödemelerin de firmanın örgütün kontrolü altındaki topraklarda yürüttüğü baz istasyonu kurulumlarına devam edebilmek için yapıldığı anlaşılıyor.

İhale alabilmek ve faaliyetleri sürdürebilmek için aracılara rüşvet ve usulsüz ödemeler

Ericcson Listesi araştırması, şirketin 2011-2019 döneminde Irak’taki faaliyetlerini inceleyen 79 sayfalık bir iç raporun, ICIJ’in eline geçmesiyle başladı. Raporda bahsedilenler geniş bir gazeteciler konsorsiyumu tarafından incelendi ve ICIJ’in araştırması ortaya çıktı.

2019’da Ericsson, Kuveyt, Cibuti, Çin, Vietnam ve Endonezya’da rüşvet ve yolsuzluklarla ilişkilendirildiğini kabul etmişti ve Amerika Birleşik Devletleri’ndeki (ABD) soruşturma sonrasında şirket bir milyar dolarlık bir ceza ödemek üzere uzlaşmaya varmıştı.

ICIJ’in ulaştığı belgeler, ABD’deki soruşturma sırasında Ericsson’un şirket içinde de incelemeler gerçekleştirdiğini ve şirket mensuplarının bulaştığı iddia edilen yolsuzlukların araştırıldığını gösteriyor.

Şirketin kendi içinde yaptığı, ABD, Brezilya, Fas, Portekiz, İspanya, Hırvatistan, Lübnan, Libya, Angola, Irak, Azerbaycan, Güney Afrika, Bahreyn ve Çin’i kapsayan araştırmalarda, birçok ülkede telekomünikasyon ihalelerini alabilmek için aracılara usulsüz ödemeler yapıldığı, yerel ve ulusal ihalelerdeki başarı şansını artırabilmek için rüşvet dağıtıldığı görüldü.

Ancak iç incelemenin en çarpıcı kısımlarından biri Ericsson’un Irak’taki faaliyetleri hakkındaydı.

İnceleme raporları, Irak’ın bir bölümünde IŞİD’in hüküm sürdüğü dönemde Ericsson’un bölgede çalışabilmek için IŞİD’e ödeme yaptığını gösteriyor.

Çalışma izni karşılığı IŞİD’e ödeme

Ericsson, Irak’ta yürüttüğü Peroza Projesi kapsamında, IŞİD’in varlığına rağmen Musul bölgesindeki çalışmalarını sürdürmeye karar verdikten sonra, çok geçmeden örgütle karşı karşıya geldi.

Ericsson için çalışan bir taşeron firmanın personeli olan ve ICIJ’in araştırmasında Affan olarak anılan bir mühendis, bölgedeki çalışmalara devam etmek için izin isteyen bir mektubu IŞİD’in bir ofisine teslim etti. Bölgedeki IŞİD komutası daha sonra Affan’la temasa geçti ve buluşma yeri ve zamanı iletti. Randevu noktasından alınan Affan, yüksek rütbeli bir IŞİD mensubuyla görüştürüldü. Bu görüşmede IŞİD komutanı, Affan’a Süleymaniye’deki bir Ericsson yetkilisini telefonla aramasını söyledi. IŞİD yetkilisi telefonda, IŞİD’den izin alınmadan çalıştığı her ay için Ericsson’un ödeme yapması gerektiğini söyledi ve Ericsson’un ofislerini patlatacakları tehdidinde bulundu.

IŞİD Affan’a, Ericsson ödeme yapana kadar Musul’daki evinden çıkamayacağını söyledi. Ericsson yetkilileriyle temas kurmaya çalışan Affan bir süre kimseye ulaşamadı. Ancak birkaç hafta sonra IŞİD Affan’a ev hapsinin bittiği, evinden ayrılmakta serbest olduğu haberini iletti.

ICIJ’e göre, araştırma sırasında elde edilen belgeler, Affan’ın açıklamalarını doğruluyor.

Nakliye güzergâhını kullanmak için de IŞİD’e ödeme yapılmış

ICIJ araştırması, Ericsson’un Erbil-Ramadi arasındaki baz istasyonu kurulum faaliyetleri için de IŞİD’e ödeme yapmış olabileceğini gösteriyor.

Bu bölgedeki kurulum faaliyetleri için kamyonlar dolusu ekipmanın nakliyesini gerçekleştirmek zorunda olan Ericsson’un önünde iki alternatif vardı. Birincisi, hükümet kontrolündeki karayollarını kullanmak ve çok yüksek vergiler ödeyip kamyonların günlerce yasal kontrol noktalarında beklemesini göze almak; ikincisiyse IŞİD kontrolündeki topraklardan geçmekti.

IŞİD’in kontrol ettiği topraklardan geçmek, IŞİD kontrol noktalarında birçok ödeme yapmayı gerektiriyordu. ICIJ araştırması, en az 30 kamyon için kamyon başına 3 bin ile 4 bin dolar arasında değişen ödemelerin IŞİD’e yapılmış olabileceğini gösteriyor. ICIJ’in ulaştığı iç denetim raporu, Mart 2017’de Ericsson’un kamyon başına 22 bin dolara kadar ulaşan ödemeler yaptığını ileri sürüyor.

Medyascope'a destek olun.

Sizleri iyi ve özgür gazeteciliğe destek olmaya çağırıyoruz.

Medyascope sizlerin sayesinde bağımsızlığını koruyor, sizlerin desteğiyle 50’den fazla çalışanı ile, Türkiye ve dünyada olup bitenleri sizlere aktarabiliyor. 

Bilgiye erişim ücretsiz olmalı. Bilgiye erişim eşit olmalı. Haberlerimiz herkese ulaşmalı. Bu yüzden bugün, Medyascope’a destek olmak için doğru zaman. İster az ister çok, her katkınız bizim için çok değerli. Bize destek olun, sizinle güçlenelim.

Medyascope internet sitesinde çerezlerden faydalanılmaktadır.

Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul edersiniz. Ayrıntılı bilgi için Gizlilik Politikası ve Çerez Politikası'nı inceleyebilirsiniz.

  • Medyascope
  • Medyascope Plus