6 Şubat depremlerinin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen Adıyaman’da aralarında Ulu Cami ve Mor Petrus-Mor Paulus Kilisesi’nin de bulunduğu çok sayıda tarihi cami ve kilisenin restorasyonu tamamlanamadı.
“Asrın felaketi” olarak adlandırılan 6 Şubat depremlerinin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen, Adıyaman’da ibadethanelerin yeniden inşası konusunda ciddi bir ilerleme kaydedilmedi.
Depremde ağır hasar alan ve yıkılan yüzlerce yıllık tarihi camiler ile Süryani Kadim Cemaati’ne ait Mor Petrus-Mor Paulus Kilisesi kaderine terk edilmiş durumda.
371 tarihi yapı hasar gördü
Deprem bölgesindeki 11 ilde Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne ait verilere göre toplam 678 tarihi yapı 371’inin hasar gördü.
Adıyaman’da bulunana 15 vakıf eserinden, 12’sinin depremde etkilendiğini ve 10’unun ihalesinin tamamlandığını belirtilirken, çalışmaların hızla sürdüğü kaydedildi.
Adıyaman’daki birçok ibadethanede depremin üçüncü yılında halen yeniden yapım işleri üç yıldır devam ediyor. Şehir merkezinde yer alan ve tarihi öneme sahip Ulu Cami, Kapcami, Zombaba Camisi, İmamağa, Çariı Camisi, Dursun Çavuş Camisi başta olmak üzere birçok yapının yeniden inşa süreci halen devam ediyor. Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından başlatılan çalışmaların ne zaman biteceğini merakla bekliyor.
Kilise ve camilerin restorasyonu üç yıldır devam ediyor
Süryani Kadim Cemaati’ne ait Mor Petrus-Mor Paulus Kilisesi de ağır hasar aldığı için ibadete kapatılmış durumda.
Adıyaman’ın çok inançlı yapısını yansıtan bu tarihi mekân, restorasyon çalışmalarının tamamlanmasını beklerken inanç turizmi açısından da önemli bir kayıp olarak değerlendiriliyor.
Halk ibadethanelerin akıbetini merak ediyor
Adıyaman halkı, TOKİ ve Emlak Konut projelerinin hızla ilerlemesine rağmen, ibadethanelerin yapım ve onarım işlerinin halen bitirilemeyişini eleştiriyor. Halk, “Evler gitti, ibadethaneler gitti, çarşı gitti, hayat bitti ama Adıyaman merkezi hâlâ harabe bir vaziyette” diyerek tepkisini dile getiriyor.
Adıyaman Merkez’de tarihi Ulu Cami başta olmak üzere, Kap camisi, İmamağa Camisi, Zombaba Camisi, Dursun Çavuş Camisi, Fatih Camii, Sait Ağa Camii ve Tekstil Camisi gibi onlarca caminin yıkıldığını belirten Kent Konseyi Başkanı Dr. Erdoğan Altunbaş, “Adıyaman Merkez’de en az 10, ilçelerimizde ise en az 30 adet camimiz 6 Şubat depremlerinde yıkıldı. Yaşadığımız büyük felaketin ardından tam 3 yıl geçti. Kentin tamda göbeğindeki Ulu Cami, Kap Cami, Çarşı camisi başta olmak tamamen yıkılan camilerimiz halen ayağa kaldırılamadı. Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından devam ettirilen çalışmaların hızlandırılması en azından halkın de moral ve motivastonunu yükseltecektir” dedi.
Vakıf eserlerini ayağa kaldırmak için çalışmalar sürdürülüyor
Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yapılan yazılı açıklamada ise, Adıyaman’da başlatılan çalışmaların, 2025 yılı boyunca devam ettiğine belirtilerek, şunlara dikkat çekildi:
“Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin etkisiyle Adıyaman’da zarar gören vakıf eserlerinin ihyasına yönelik çalışmalar devam ediyor.
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremleri, ülke genelinde çok sayıda vakıf kültür varlığının ağır hasar almasına yol açtı. Büyük yıkımın ardından geçmişin izlerini korumak ve kültürel mirası geleceğe taşımak amacıyla Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından bir ihya süreci başlatıldı.
Süreç içerisinde Şanlıurfa Vakıflar Bölge Müdürlüğü bünyesindeki Adıyaman’da da hasar gören eserlerin onarımı için kapsamlı bir restorasyon programı hayata geçirildi. Vakıf mirasını yalnızca korumakla sınırlı kalmayan bu anlayış doğrultusunda, 2025 yılı boyunca Mahmut Ensari Türbesi’nde yürütülen çalışmalar başarıyla tamamlandı ve eser ziyarete açıldı.”
9 eserde çalışmalar sürüyor
Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğünün açıklamasında: ”Restorasyonu devam eden Kap Camii, Ulu Camii, Mor Petrus Pavlus Kilisesi, Çarşı Camii, Musalla Camii, Besni Kurşunlu Camii, Eski Saray Camii, Yeni Pınar Camii ve Abuzer Gaffari Türbesi’ndeki çalışmalar ise belirlenen takvim çerçevesinde sürdürülüyor. Deprem bölgesini kapsayan tüm restorasyon çalışmalarının, 2026 yılının ortasında tamamlanması hedefleniyor” denildi.
Metropolit Ürek, depremin kiliseye ağır hasar verdiğini ve yapılan teknik incelemeler sonucunda yapının tamamen sökülmesine karar verildiğini ifade etti. Şu an için küçük bir salonda ibadetlerini sürdürdüklerini aktaran Ürek, kilisenin yeniden inşa sürecinin kesin zamanlamasının belli olmadığını kaydetti.
Taşları tamamen sökülen kilise yeniden inşa ediliyor
Mor Petrus-Mor Paulus Süryani Ortodoks Kilisesi’nin restorasyon süreciyle ilgili bilgi veren Adıyaman ve Çevre İller Metropoliti Mor Ğriğoriyos Melki Ürek, 6 şubat depremlerinde ağır hasar alan kilisenin taş yapılarının tamamen söküldüğünü ve Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından aslına uygun şekilde yeniden inşa edileceğini açıkladı.
Ürek, “Kilisenin taşlarının bir kısmı yeniden inşa çalışmalarında tekrar kullanılacak, ancak deforme olmuş ve hasarlı taşların yerine yenileri koyulacak. Depremin üzerinden tam üç yıl geçti ve Vakıflar Genel Müdürlüğü çalışmalarını titizlikle yürütüyor. Bizlerde sabırsızlıkla kilisemizin inşaatının tamamlanarak yeniden hizmete açılmasını ve eski günlerde olduğu gibi ibadetimizi sürdürebilmeyi bekliyoruz. Şu anda kilisemizde inşaat devam ettiği için ayinlerinin idari binamızın alt katındaki salonda yapıyoruz. Halkımız ibadethanemizin bir an önce bitirilmesini sabırsızlıkla bekliyor” dedi.
Tarihi ikona koruma altında
Kilisede bulunan ve 1800’lü yıllara dayanan tarihi ikonun koruma altına alındığını belirten Ürek, “İkona saç bir kaplama ile çevrelendi ve muhafaza ediliyor. 1700’lü yıllardan kalma Meryem Ana ikonası da büyük bir özenle korunuyor” dedi.
Restorasyon çalışmalarının hız kazanmasıyla birlikte, Adıyaman’daki tarihi ibadethanelerin eski ihtişamlarına kavuşacağı ve cemaatlerine kapılarını yeniden açacağı gün için geri sayım başladı.
