İSTANBUL (Medyascope) – The New York Times (NYT) ABD Başkanı Donald Trump ve Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in ailelerinin, Trump yönetiminin Kazakistan’da desteklediği kritik maden anlaşmasıyla bağlantılı şirketlerde finansal ilişkileri olduğunu yazdı. Habere göre, bu şirketlerin yararlandığı ya da yararlanmayı beklediği federal finansman tutarı 8,9 milyar doları aşıyor.
ABD’nin Kazakistan’daki maden anlaşması hakkında bazı detaylar ortaya çıkmaya devam ediyor. The New York Times, Donald Trump yönetiminin kritik maden politikaları ile Trump ve Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in ailelerinin iş ilişkileri arasındaki bağlantıları araştırdı.
Paul Sonne ve Eric Lipton imzalı habere göre, Trump ve Lutnick aileleri, ABD federal hükümetiyle kritik maden anlaşmaları üzerinde çalışan en az 14 şirketle finansal bağ kurdu. Bu şirketler ya Trump yönetiminden doğrudan destek aldı ya da Ticaret Bakanlığı nezdinde izin ve finansman süreçleri yürüttü.
NYT, söz konusu şirketlere sağlanan ya da sağlanması değerlendirilen federal destek tutarının 8,9 milyar doları aştığını yazdı.
Araştırmanın merkezinde Kazakistan’daki tungsten anlaşması var. Tungsten; füze başlıkları, savaş uçakları, bilgisayar çipleri ve savunma sanayisinde kullanılan stratejik bir metal.
NYT’ye göre, ABD yönetimi Kazakistan’daki büyük tungsten rezervlerine erişmek için Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ile üst düzey temas yürüttü. Ticaret Bakanı Howard Lutnick, geçen eylül ayında New York’taki St. Regis Hotel’de Tokayev ile görüştü. Trump da görüşmeye telefonla katıldı.
Bu görüşmelerin ardından Kazakistan, Kaz Resources adlı Amerikan şirketine ülkedeki büyük tungsten sahalarından birine erişim verilmesini kabul etti. ABD yönetimi de bu proje için 1,6 milyar dolara kadar federal finansman sağlayabilecek ön başvuruları onayladı.
Trump ve Lutnick’in oğulları aynı süreçte işin içine girdi
NYT’ye göre Kazakistan anlaşması ilerlerken Trump ve Lutnick’in oğulları da anlaşmayla bağlantılı yatırım süreçlerinde yer aldı.
Donald Trump Jr. ve Eric Trump’ın kısmen sahibi olduğu Dominari Securities’in yatırımcıları, Kazakistan projesiyle bağlantılı bir kurumsal yapıda yüzde 20 hisse aldı.
Aynı dönemde Lutnick ailesinin kontrolündeki yatırım şirketi Cantor Fitzgerald da, anlaşmayla bağlantılı yatırımcılardan birinin şirketi için 210 milyon dolarlık sermaye topladı. NYT, bu tür sermaye toplama işlemlerinin Cantor Fitzgerald’a genellikle milyonlarca dolar ücret kazandırdığını belirtti.
Kazakistan anlaşması, bu yatırım sürecinden altı gün sonra, 6 Kasım’da Washington’da imzalandı.
ABD’nin Kazakistan’daki maden anlaşması hakkında neler biliyoruz?
NYT’ye göre ABD’nin Kazakistan’daki tungsten sahasına ilgisi, Çin’in kritik madenler üzerindeki hâkimiyetiyle bağlantılı. Çin, son dönemde tungsten ve diğer kritik madenlerin ihracatını sınırladı ve bu gelişme, ABD’yi alternatif tedarik kaynakları aramaya itti.
Trump yönetimi bu süreçte kritik maden projelerine milyarlarca dolarlık federal destek sağlamaya başladı. BMO Capital Markets’ın hesabına göre, Trump’ın göreve dönmesinden bu yana ABD federal hükümeti dünya genelinde 60 kritik maden projesine 18,6 milyar dolarlık kredi, kredi garantisi veya başka finansman için şartlı ya da nihai onay verdi.
Bu projelerden biri de Kazakistan’daki tungsten anlaşması oldu. Kaz Resources’ın hedefi, Kazakistan’daki sahadan yılda yaklaşık 12 bin ton tungsten elde etmek. NYT’ye göre bu miktar, ABD’nin mevcut yıllık tungsten ithalatına yakın bir seviyeye denk geliyor.
Beyaz Saray ve Ticaret Bakanlığı iddiaları reddetti
Beyaz Saray ve Ticaret Bakanlığı, NYT’ye yaptıkları açıklamalarda, kamu politikaları ile aile şirketleri arasında uygunsuz bir çıkar ilişkisi bulunduğu iddiasını reddetti.
Beyaz Saray Sözcüsü Kush Desai, Trump yönetiminin kararlarında “Amerikan halkının çıkarları” dışında bir özel çıkarın etkili olmadığını savundu.
Ticaret Bakanlığı ise Howard Lutnick’in Cantor Fitzgerald’daki sahiplik payını sattığını belirtti. Bakanlık, Lutnick’in ya da Ticaret Bakanlığı’ndan herhangi bir yetkilinin Cantor Fitzgerald ile nadir toprak elementleri sektörü hakkında görüşmediğini öne sürdü.
Cantor Fitzgerald da şirketin kritik madenler alanında sermaye arayan firmalar için doğal bir ortak olduğunu savundu.
“Görüntü rahatsız edici olabilir”
Kazakistan’daki tungsten projesinin merkezindeki isimlerden Pini Althaus, ABD hükümetiyle görüşmelerin Biden döneminde başladığını ve siyasi ayrıcalık elde etmediğini söyledi.
Althaus, Trump ailesinin projedeki varlığından başlangıçta haberdar olmadığını, bunu daha sonra öğrendiğini belirtti. “Görüntünün bazı insanlar için rahatsız edici olabileceğini anlayabiliyorum” diyen Althaus, projenin “herhangi bir başkandan ya da aileden çok daha büyük” olduğunu savundu.
Dominari ile çalışan İngiliz yatırımcı Paul Mann da Trump ailesiyle proje hakkında konuşmadığını söyledi ve “Burada çıkar çatışması yok” dedi.
Eric Trump ve Donald Trump Jr. ise anlaşmanın ayrıntılarına dahil olmadıklarını savundu. Eric Trump, kendisinin “hiçbir yönetim rolü olmayan pasif bir yatırımcı” olduğunu belirtti.
Demokratlardan çağrı: Soruşturma başlatılsın
NYT araştırması, Trump yönetiminin kritik maden hamlesinin etik tartışmaları da beraberinde getirdiğini yazdı.
Temsilciler Meclisi’nde madencilik sektöründeki usulsüzlük iddialarını inceleyen panelin en kıdemli Demokrat üyesi Maxine Dexter, Kongre’nin vergi mükelleflerinin parasının kamu yararı için kullanıldığından emin olması gerektiğini söyledi.
Dexter, federal kaynakların Trump yönetimiyle bağlantılı aile üyelerinin ya da yakın çevrelerin çıkarına kullanılmaması gerektiğini belirtti.
