İSTANBUL (Medyascope) – Macaristan’da Viktor Orbán döneminde iktidarın propaganda aygıtına dönüştüğü gerekçesiyle eleştirilen kamu yayıncılığında yeni dönem başladı. Başbakan Péter Magyar, kamu medya kuruluşlarında haber yayınlarının askıya alındığını duyurarak, “Gece yalan söylediler, gündüz yalan söylediler, her frekansta yalan söylediler. Artık bu bitti” dedi.
Macaristan’da devlet televizyonu karardı. Macaristan’da nisan ayında yapılan seçimlerde Viktor Orbán’ı açık farkla mağlup ederek iktidara gelen Péter Magyar hükümeti, kamu medyasına yönelik en sert adımlarından birini attı.
Orbán’a yakın çizgisiyle bilinen kamu medya kuruluşları yayınlarını askıya aldı. Macaristan’ın ana kamu televizyon kanalı M1 ile Kossuth Radyosu’nun yayınları durduruldu.
M1 ekranında siyah fon üzerinde şu mesaj yer aldı:
“Kamu medyası yalan söylememeli. Bunu bu kadar uzun süre yaptığımız için üzgünüz.”
Mesajda, kamu medyasının reform sürecine gireceği belirtilerek, “Kamu medyası artık bağımsız ve güvenilir olacak. Haber programımız şu anda askıya alındı. Takipte kalın” denildi.
Magyar: “Tarihi bir gün”
Başbakan Péter Magyar, Facebook hesabından yaptığı açıklamada gelişmeyi “tarihi bir gün” olarak nitelendirdi. Magyar, “Bugün kamu medya platformlarında propaganda yayınlarının sona erdiği gün. Gece yalan söylediler, gündüz yalan söylediler, her frekansta yalan söylediler. Artık bu bitti” ifadelerini kullandı.
Kossuth Radyosu’nun frekanslarında Béla Bartók klasik müzik programı yayınlandı. M1 ve Kossuth’un internet sitelerine de erişim sağlanamadı.
Orbán’dan tepki: “Tisza zorbalığının bir başka örneği”
Viktor Orbán, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda karara tepki gösterdi. Orbán, gelişmeyi “Tisza zorbalığının bir başka örneği” olarak nitelendirdi.
Magyar, seçimlerin ardından “gerçekten dengeli ve objektif bir haber servisi” kurmak istediğini söylemişti. Başbakan olarak imzaladığı ilk kararnamelerden birinde, kamu yayıncılığı ve finansmanının “kapsamlı ve derhal” incelenmesini istemişti.
Orbán döneminde medya nasıl değişti?
Viktor Orbán ve Fidesz, 2010’da iktidara geldikten sonra Macaristan’daki medya düzenini büyük ölçüde dönüştürdü. Kamu yayıncılığı hükümetin doğrudan sözcüsü olmakla eleştirildi; iktidara yakın özel medya kuruluşları da Fidesz çizgisini güçlendirdi.
Orbán döneminde kamu medyası, iktidarı ve müttefiklerini öne çıkarırken George Soros, Brüksel ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy gibi isimleri hedef alan yayınlarıyla dikkat çekti.
Sınır Tanımayan Gazeteciler’in (RSF) basın özgürlüğü endeksine göre Macaristan, 2010’da 23. sıradayken 2026’da 74. sıraya geriledi. Hükümetin medya üzerindeki etkisi, ülkenin geniş kesimlerinde “paralel bir bilgi gerçekliği” yarattığı gerekçesiyle eleştirildi.
Seçim kampanyası sırasında kamu medyası Magyar’ı “Brüksel’in kuklası”, “hain” ve “ailesine karşı sorumsuz bir baba” olarak hedef aldı. Magyar ise kamu yayıncılığını “yalan fabrikası” olarak nitelendirmiş, yayınlarını Kuzey Kore ve Nazi dönemi propagandasına benzetmişti.
Kaynak: Guardian
