ANTALYA (Medyascope, Antalya Kent Haber) – Antalya’nın Aksu ilçesinde atıl durumdaki bir köy okulunda hizmet veren kurs merkezi, 18 yaş üstü otizmli bireylere ücretsiz eğitim ve sosyal yaşam desteği sunuyor. Merkezde görev yapan uzmanlar ve aileler, benzer merkezlerin Türkiye genelinde yaygınlaştırılması gerektiğini vurguladı.
Haberin özeti
Bu özet yapay zekâ tarafından hazırlanmış ve editör tarafından kontrol edilmiştir.
- Antalya’nın Aksu ilçesindeki atıl durumdaki okul, 18 yaş üstü otizmli bireylere ücretsiz eğitim ve sosyal destek sunuyor.
- Akdeniz Otizm Derneği, merkezde eğitimlerin bireylerin gelişim düzeyine göre planlandığını vurguladı.
- Kurs merkezi, 18 yaş üzerindeki bireylerin eğitim ve destek hizmetlerinden mahrum kalması sorununa çözüm sunuyor.
- Aileler, kurs merkezinin otizmli bireylerin hayatlarında olumlu değişimlere yol açtığını belirtiyor.
- Çileli, Aksu’daki modelin Türkiye genelinde yaygınlaştırılması gerektiğini ifade etti.
Akdeniz Otizm Derneği Kurucu Başkanı Demet Çileli, otizmli bireylere yönelik kurs merkezinin kuruluş amacını ve otizmli bireylerin yaşadığı sorunları anlattı. Merkezde görev yapan takı tasarım öğretmeni Yasemin Hoyraz ise takı tasarımı eğitiminin otizmli bireyler üzerindeki etkisini ve eğitim sürecini değerlendirdi. Kurstan yararlanan otizmli bir bireyin annesi Fatma Hanım, merkeze gelmeden önce yaşadıkları zorlukları ve kurs sayesinde gözlemlediği değişimleri paylaşırken, Anadolu Otizm Federasyonu Başkanı Canan Cihan da otizmli bireylerin karşılaştığı sorunlar, çözüm önerileri ve Aksu’daki kurs merkezi hakkında Antalya Kent Haber’e değerlendirmelerde bulundu.
Otizmli bireylere ücretsiz kamu hizmeti
Akdeniz Otizm Derneği Kurucu Başkanı Demet Çileli, kurs merkezinin, Türkiye’de 18 yaşını dolduran otizmli bireylerin yararlanabileceği kamu destekli hizmetlerin yetersiz olmasından hareketle kurulduğunu söyledi.
Çileli, “Amacımız, eğitim sisteminin dışında kalan, özellikle yetişkin otizmli bireylerin güvenli ve nitelikli bir ortamda zaman geçirmesini sağlamak. Çocuklar burada eğitim alırken aileleri de kendilerine zaman ayırma fırsatı buluyor. Merkezimiz tamamen ücretsiz ve kamu yararına hizmet veriyor” dedi.
18 yaşından sonra eğitim desteği sona eriyor
Anadolu Otizm Federasyonu Başkanı Canan Cihan ile Akdeniz Otizm Derneği Kurucu Başkanı Demet Çileli, 18 yaşını geçen otizmli bireylerin eğitim ve destek hizmetlerinden büyük ölçüde mahrum kaldığına dikkat çekti ve Aksu’da açılan kurs merkezinin bu ihtiyaca yanıt vermek amacıyla hayata geçirildiğini söyledi.
Merkezde ağırlıklı olarak 18 yaş üstü otizmli bireylere hizmet verilirken, belirli programlar kapsamında daha küçük yaş gruplarındaki çocuklar da eğitimlerden yararlanabiliyor.
Oğlunu kurs merkezine getiren anne yaşadıklarını anlattı
Kurs merkezinden yararlanan otizmli bir bireyin annesi Fatma Hanım, merkezle tanışmadan önce eşiyle birlikte çok zor bir dönem geçirdiklerini söyledi. Oğullarının bakımını üstlenmekte zorlandıkları için bir dönem bakım evini düşündüklerini belirten Fatma Hanım, bunun yaşadıkları yoğun psikolojik baskının etkisiyle alınmış bir karar olduğunu, bugün ise doğru bir tercih olmayacağını düşündüğünü ifade etti.
Kurs merkezinin hayatlarını değiştirdiğini söyleyen Fatma Hanım, yaşadıklarını şöyle anlattı:
“Biz çok kötü günler geçirdik. Eşimle ne yapacağımızı şaşırdık. O da işini bıraktı, birlikte bakmaya çalıştık. Sabahlara kadar uyumuyordu, geceleri parklarda vakit geçiriyorduk. Buraya gelince enerjisini atıyor, yoruluyor. En azından sabah kalktığında onu getirebileceğim bir yer var. Daha önce nereye gideceğimizi bilemiyorduk. Gittiğimiz hiçbir yerde durmuyordu. O dönem bakım evine vermeyi düşündük ama bu doğru bir karar değildi. Ne yapacağımızı bilmiyorduk, psikolojimiz bozulmuştu. Yemek yiyemiyor, oturamıyor, huzur bulamıyorduk. Daha sonra yeğenim burayı buldu. Ertesi gün geldim. Demet Hanım, ‘Vermeyelim bu çocuğu, burada birlikte bir çözüm buluruz’ dedi.”
Cihan: “Asıl sorunumuz 18 yaş üstünde başlıyor”
Anadolu Otizm Federasyonu Başkanı Canan Cihan ise otizmli bireylerin üçüncü kademe eğitimlerini 18-19 yaşlarında tamamladıktan sonra büyük ölçüde eve kapanmak zorunda kaldığını söyledi. Cihan, bu dönemde ergenlik, yetişkinliğe geçiş ve sosyal hayattan kopmanın bir araya gelmesiyle hem otizmli bireylerin hem de ailelerinin ciddi güçlüklerle karşı karşıya kaldığını belirtti.
Cihan, 18 yaşından sonra otizmli bireylerin eğitim sürecinde edindikleri kazanımların önemli bir bölümünü kaybetmeye başladığını, buna bağlı olarak problem davranışların arttığını söyledi. Bu durumun hem otizmli bireyleri hem de ailelerini ciddi biçimde yıprattığını belirten Cihan, “Aslında bizim asıl sorunumuz 18 yaşından sonra başlıyor. Ailelerin asıl yükü de o zaman başlıyor” dedi.
Sorunun çözümüne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Cihan, 18 yaş üstü otizmli bireylerin bağımsız yaşama ve istihdama hazırlanmasını sağlayacak politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi. Eğitim hayatı sona eren bireylerin istihdama katılabilmesi ya da gündüz yaşam ve aktivite merkezlerinden yararlanabilmesinin hem ailelerin yükünü hafifleteceğini hem de otizmli bireylerin yaşam kalitesini artıracağını ifade etti.
Aksu’da faaliyet gösteren kurs merkezini de değerlendiren Cihan, otizm alanında çalışan sivil toplum kuruluşlarının birbirini yakından tanıdığını belirterek, atıl durumdaki bir köy okulunun yoğun çabalarla kurs merkezine dönüştürüldüğünü anlattı. Merkezden hem ailelerin hem de otizmli bireylerin memnun olduğunu ifade eden Cihan, benzer merkezlerin Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.
Takı tasarımı öğretmeni Hoyraz: “Eğitimlerin her bireyin gelişim düzeyine göre planlanıyor”
Takı tasarımı öğretmeni Yasemin Hoyraz, merkezde eğitimlerin her otizmli bireyin gelişim düzeyine göre planlandığını söyledi. Çalışmalarda bireylerin becerilerine göre farklı boyutlarda boncuklar kullanıldığını belirten Hoyraz, bu sayede gelişim süreçlerinin de yakından gözlemlenebildiğini ifade etti.
Otizmli bireylerde zaman zaman dikkat ve takıntı davranışlarının görülebildiğini aktaran Hoyraz, ilk aşamada el becerisi gerektiren çalışmalarda zorlanan bireylerin, zamanla takı tasarımına odaklanmaya başladığını söyledi. Hoyraz, bu süreçte küçük boncuklarla yapılan çalışmaların el-göz koordinasyonunu geliştirdiğini, dikkat süresini artırdığını ve ince motor becerilerinin gelişimine katkı sağladığını dile getirdi.
“Burası okul değil”
Akdeniz Otizm Derneği Kurucu Başkanı Demet Çileli, kurs merkezine devam sıklığının otizmli bireylerin ve ailelerinin ihtiyaçlarına göre belirlendiğini söyledi. Evde daha fazla desteğe ihtiyaç duyan bireylere öncelik tanıdıklarını belirten Çileli, “Ancak burası bir okul değil. Amacımız, ailelerin ve otizmli bireylerin ihtiyaç duyduğu destek ortamını sunmak” dedi.
Merkezin 15 dönümlük geniş bir alanda hizmet verdiğini ifade eden Çileli, bu sayede hem otizmli bireylerin hem de ailelerinin nefes alabildiğini söyledi.
Daha fazla servis ve eğitmen çağrısı
Merkezin Antalya’nın tüm ilçelerine hizmet verdiğini belirten Çileli, en büyük ihtiyaçlarının servis ve eğitmen desteği olduğunu ifade etti.
Şu anda yalnızca Kepez Belediyesi’nin servis desteği sağladığını aktaran Çileli, bu hizmetin Kepez ilçe sınırları ve belirlenen güzergâhlarla sınırlı olduğunu söyledi. Bu nedenle uzak ilçelerde yaşayan ya da ulaşım imkânı bulunmayan birçok otizmli bireyin merkezden yararlanamadığını dile getirdi.
Öğretmen sayısının da yetersiz olduğunu belirten Çileli, “Ne kadar çok öğretmen olursa o kadar fazla öğrenciye ulaşabiliriz. Aynı şekilde servis sayısı arttıkça daha fazla aile bu hizmetten yararlanabilecek” dedi.
İlgili bakanlıklara ve yerel yönetimlere çağrıda bulunan Çileli, “Daha fazla öğretmen ve daha fazla servis, birçok otizmli bireyin ve ailesinin yaşamını kolaylaştıracaktır” diye konuştu.
“Bu model tüm Türkiye’ye yayılmalı”
Çileli, Aksu’daki merkezin benzerlerinin Türkiye’nin farklı kentlerinde de açılması için uzun süredir çalışmalar yürüttüklerini söyledi.
Yaklaşık 16 aydır Ankara ve İzmir’deki derneklerle görüştüklerini belirten Çileli, Aksu’daki model örnek alınarak her iki kentte de atıl durumdaki köy okullarının derneklerle yapılan protokoller kapsamında otizmli bireylerin hizmetine açıldığını anlattı.
Çileli, “Temennimiz bu modelin 81 ile yayılması. Kullanılmayan kamu binalarının dezavantajlı gruplar için hizmet merkezlerine dönüştürülmesini istiyoruz” dedi.
Merkez nasıl kuruldu?
Çileli, kurs merkezinin kuruluş sürecinin yaklaşık altı yıl önce başladığını anlattı. O dönem Antalya İl Milli Eğitim Müdürü Yakup Hoplar ile görüştüklerini belirten Çileli, yaşadıkları çaresizliği dile getirdiklerini söyledi.
Hoplar’ın ertesi gün kendilerini daha önce köy okulu olarak kullanılan, ancak atıl durumda bulunan binaya götürdüğünü aktaran Çileli, binanın o dönem harabe durumda olduğunu ifade etti. İş insanı Şahin Kırbıyık’ın sağladığı tadilat desteğiyle yapının yenilendiğini belirten Çileli, merkezin bu sayede otizmli bireylere hizmet verecek hale getirildiğini söyledi.
