DİYARBAKIR (Medyascope) – Diyarbakır ve Mardin’de kavun hasadı sürerken üreticiler artan maliyetlerden ve ürünlerini maliyetlerinin altında satmaktan şikâyetçi.
Diyarbakır’da Dicle Nehri çevresinde yaklaşık 18 bin dekar alanda kavun yetiştiriliyor. Bu yıl yaklaşık 53 bin ton rekolte bekleniyor. Mardin’de ise 2024 verileri, 44 bin 900 dekar alanda 84 bin ton kavun üretildiğini gösteriyor.
Gün doğmadan tarlaya giden çiftçiler, saatlerce emek vererek topladıkları kavunları pazara götürüyor. Ancak birçok üretici ürününü maliyetinin altında satmak zorunda kalıyor. Kimi üretici işçilerin yevmiyesini dahi karşılayamazken, kimi satamadığı kavunları hayvanlara yem ediyor.
Diyarbakır-Mardin yolunun Çınar ilçesi çevresindeki tarlalarda ve Diyarbakır-Batman yolu üzerindeki Bismil yakınlarında kavun eken çiftçiler ise zarar ettiklerini söylüyor.
Mehmet Çetiner, “Sabah saat 04:00’te uyanıp tarlaya geliyoruz. Dört-beş saat kavun topluyoruz. Sonra pazara götürmesi var. Pazar alanına gidene kadar saat 12:00’yi buluyor. Öğlene kadar satamıyoruz. Kâr edeceğimize zarar ediyoruz. İşçilerin yevmiyesini bile veremiyoruz” diyor.
Kavunun kilosunun 40 lira olduğunu, ama 20 liradan sattıklarını dile getiren Mehmet Çetiner, “Akşama doğru zaten bedava dağıtıyoruz” diye ekliyor.
Çiftçi Kasım Gümüş, “Bu yıl yaklaşık 100 dönüm kavun ektim. Mazot yine uçmuş, gübre yine öyle. Piyasada ürün çok olduğu için para etmedi. Gördüğünüz gibi şu anda hayvanları tarlaya bırakmışım. Ürün bedava olunca insanlar merkezden geldiler. Yani epey zarar ettik. Çiftçilik öldü. Yıllardır çiftçiyim, çiftçilikten hiçbir şey kazanamadım” diyor.
Çiftçi Azad Çetiner, “80 dönüm tarla. İki traktör çıkması gerekirken yarım traktör çıktı. Bu aracı yarım milyondan fazla parayla almıştık. Dört ay boyunca dört-beş kişi tarlayla uğraştık. Öğrencileri de getirdik, okul masraflarını çıkarsınlar diye. Bu şekilde giderse çok büyük ihtimalle zarardır” diye konuşuyor.
Çiftçi Fatma Çınar ise şunları söylüyor:
“Her şey çok pahalı. Gübre pahalı, çekirdek tohumu pahalı. Eskisi gibi değil. Eskiden bir torba çekirdek tohumunu 500 liraya, 1.000 liraya alıyorduk. Şimdi o kadar pahalı oldu ki geçimimizi nasıl yapacağız bilmiyorum. İşimiz çok zor.”
Fırat Karahan kimdir?
Akdeniz Üniversitesi ve Gaziantep Üniversitesi Gazetecilik Bölümü mezunu. Ses Kocaeli Gazetesi’nde muhabirlik yaptı. Serbest gazeteci.
Proje hakkında
“Medya Özgürlüğüne Destek – Güçlü Dayanışma, Güçlü Medya” projesi Avrupa Birliği tarafından finanse edilmekte ve Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), Gazeteciler Cemiyeti (GC) ve İzmir Gazeteciler Cemiyeti (IGC) tarafından yürütülmektedir. Programın genel amacı, “Türkiye’de medya çoğulculuğunun ve özgür basının güçlendirilmesine” katkıda bulunmaktır.
