İSTANBUL (Medyascope, Kaos GL) – İnsan hakları savunucusu trans kadın Janset Kalan, “Ailem Güvende” operasyonu kapsamında tutuklandı. Kaos GL, Kalan’ın yıllara yayılan mücadele ve yaşam hikâyesini yayımladı.
“Ailem Güvende” operasyonunda tutuklanan Janset Kalan Sincan Cezaevi’ne gönderildi.
KaosGL.org, Janset Kalan’ın hikayesini okurları ile paylaştı.
2010’dan beri KaosGL.org gökkuşağı köşe yazarlarından olan Kalan, Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümünde lisans derecesini aldıktan sonra, Bologna Üniversitesi’nde Doğu Avrupa Çalışmaları alanında yüksek lisans yaptı.
Kalan, KaosGL.org için kaleme aldığı “8 Mart mı dediniz? Dinleyin!” başlıklı yazısında eğitim hayatını şöyle anlatıyor:
“16 yaşında İstanbul’a üniversite okumaya gittim ben. Devlet yurduna yerleştirdiler. Kimim kimsem yoktu. Cebimde param üç kuruştu. Yol iz bilmiyordum. Koca bir gayya kuyusuna tek başına salınmıştım. Orada yaşadığım taciz, şiddet, aşağılanma, dışlanma olaylarını hiç saymıyorum bile. Büyüdükçe kendimi öğrenmeye başladım. Neyin ne olduğunu öğrenmeye başladım. Yaşamaya başladım. Kendimi savunmaya çalıştım. Gel gör ki 6 ay evsiz kaldım günlerce tren garında yattım kalktım yine de ertesi gün okula gittim. Tarlabaşı’nda bir lubunya arkadaşıma sığındım bir gece uyurken tecavüze uğramaktan son anda cıngar çıkarıp kaçarak kurtuldum. 6 ay orda burda şurda yattım kalktım. Okudum çok okudum. Başarılı olmak zorunda hissettim kendimi. Belki o zaman biraz saygı görürdüm diye düşündüm olmadı.”
2013-2015 yılları arasında “Queer Adana” isimli bir sivil toplum inisiyatifi başlatan Kalan, 2014-2016 tarihlerinde ise Pembe Hayat LGBTİ+ Dayanışma Derneği’nde Uluslararası İlişkiler Koordinatörü olarak çalıştı. 2018’de Pembe Hayat’ın; 2018 ve 2019’da Batı Balkanlar ve Türkiye için Eşit Haklar Derneği’nin yönetim kurulu üyesi olarak görev yaptı.
Özellikle uluslararası alanda savunuculuk faaliyetleri yürüten Kalan, on yılı aşkın süredir LGBTİ+ hak savunuculuğu yapıyor; hikayesini şöyle anlatıyor:
“Aktivist oldum ki zaten aktivisttim, örgütlü değildim sadece. Tehdit edildim. Bir Ramazan akşamı 8 kişiden dayak yedim. Eve dönerken takip edildim. Arkamdan taş vs. fırlattılar gündüz vakti. Toplu taşımaya bindim saldırıya uğradım. Restorana girdim alınmadım. Bara gittim kapıdan sokmadılar çok belli ediyormuşum diye. Yol kenarında arkadaşımı beklerken iki araba durdu zorla kaçırmaya çalıştılar.”
Trans kadın bir aktivist olarak yaşadığı korkuları ve mücadelesini aktaran Kalan, şu ifadeleri kullanıyor:
“İki gün önce 31 yaşına girdim. Hâlâ evden çıkmaya korkuyorum. Evsiz kalmaktan korkuyorum. Sokağa atılmaktan, beş parasız kalmaktan korkuyorum. Öldürülecek miyim diye her seferinde düşünüyorum. Ama yaşamaya devam ediyorum. Mücadele ediyorum kendimle de başkalarıyla da.”
“Temel hakların en önemlisi olan yaşam hakkına adil şekilde erişemiyorsam hakkaniyetten söz edilemez”
Kalan, 21 Şubat 2025’te tutuklanan Kaos GL Genel Yayın Yönetmeni ve Gazeteci Yıldız Tar için kaleme aldığı mektubunda “21. yüzyılda hala bu saçmalıklarla, birilerinin paranoyak korkuları yüzünden muhatap olmanın trajikomik sahnesini yaşıyoruz” diyerek şunları söylemişti:
“Yıllar sonra elime kağıt kalem alıp, kötü el yazımla mektup yazmaya kalkışmam sana nasip olacakmış demek ki. 21. yüzyılda hala bu saçmalıklarla, birilerinin paranoyak korkuları yüzünden muhatap olmanın trajikomik sahnesini şu dönme halimizle yaşıyoruz. Varsın yaşayalım; ‘evet, aşkım, çok iyiydin’ demeyi öğrenmiş, deyince de inandırmış, ekmek parasını almış kadınlar ülkesiyiz ne de olsa.”
“Hakkaniyet, eşitlik ve atalet: Translarla eşitlenecek misiniz?” başlıklı yazısında ise Kalan, kişilerin varoluşsal özellikleri nedeniyle hedef gösterilmesine karşı etkin, caydırıcı ve koruyucu önlem almamış bir hukuk sisteminde hakkaniyetin olmadığını şöyle ifade etmişti:
“Eşitlik en ilkel haliyle hukuk önünde eşit olma şeklinde tanımlanmış. Geleneksel pek çok devlet için de bu ilkel halinden ibaret kalmış. Hakkaniyet adil olan bir eşitlik durumunu anlatıyor. Yani hukuka ve hukuk sisteminde tanınmış haklara erişimin adil şekilde düzenlenmiş olduğu bir eşitlik ilkesini ifade ediyor. Temel hakların en önemlisi olan yaşam hakkına adil şekilde erişemiyorsam hakkaniyetten söz edilemez. Kişinin varoluşsal niteliklerinin ve kimliğinin inkarına karşı, varoluşsal özellikleri nedeniyle kişinin hedef gösterilmesine karşı etkin ve caydırıcı, koruyucu önlem almamış bir hukukta hakkaniyet yoktur. Eşitlik ilkesi ise sözdedir. Dolayısıyla yaşam hakkına bile erişim yalnızca belirli bir zümreye aittir.”
Kalan; ayrımcılığı, nefreti, şiddeti, yoksulluğu önlemenin ve ayrıcalıklı olana karşı diğerlerine eşitlik fırsatı sunmanın hakkaniyet olduğunu belirterek sözlerini şöyle sürdürmüştü:
“Hakkaniyet, ayrıcalık değildir. Hakkaniyet, ayrıcalıklı olana karşı diğerlerine eşitlik fırsatı sunmaktır. Ayrımcılığı, nefreti, şiddeti, yoksulluğu önlemektir hakkaniyet. Herkesin birbirine eşit olmasını sağlayarak, birbirleri üzerinde hakimiyet kurmasının önüne geçmektir, hakkaniyet. Ancak ve ancak eşitlendiğimizde birbirimiz üzerinde egemenlik sahibi olamayız. Biz translarla eşitleneceksiniz derken, olumlu ve güzel bir dünyaya işaret ediyoruz. Ne yazık ki gücü elinde tutan zümreler bu mesajımızı pek yanlış yorumlamaktalar. Bu erk sahibi zümreler, kendi ayrıcalıklı konumlarını, daha da ayrıcalıklı hale getirmek hırsıyla toplumun geri kalanını da translarla eşitleyerek, yoksul, yoksun, güvencesiz, temel haklara erişemeyen, terörize edilmiş bir hale getirmekteler. Dolayısıyla, üzgünüm sizler adına. Ama alışırsınız, merak etmeyin!”
