İSTANBUL (Medyascope) – Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dezenflasyon sürecinin arzuladıkları hızda ilerlemediğini söyledi. Şimşek, savaşın etkisi olmasaydı enflasyonun bu yıl en az 7 puan daha düşük olacağını belirtti.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Bloomberg HT ve Habertürk’ün ortak yayınında Bloomberg HT Genel Yayın Yönetmeni Açıl Sezen’in sorularını yanıtladı. Şimşek, dezenflasyon sorusuna şu yanıtı verdi:
“Temel hedefimiz dezenflasyondur. Dezenflasyon var. Arzuladığımız hızda mı, değil. Bir sürü iç ve dış faktör var. Özellikle bu aralar dış faktörler ön planda.”
Şimşek, dünyada yaşanan enerji şokunun ve emtia fiyatlarındaki artışın hem Türkiye’de hem dünyada enflasyonu olumsuz etkilediğini söyledi.
Savaş enflasyonu 7 puan yukarı çekti
Şimşek, “Bu sene savaş olmasaydı enflasyon en az 7 puan aşağıda olurdu” dedi ve savaşın etkisini şöyle özetledi:
“Bu sene savaş etkisi arındırılırsa çok büyük ihtimalle enflasyon yüzde 20-22 arası bir noktada olurdu. Geçen sene yüzde 31 civarıydı, bir önceki sene 44, daha önceki sene yüzde 65. Dolayısıyla, enflasyon artış oranında ciddi yavaşlama var.”
Bütçe açığı hedefin altında kaldı
Orta Vadeli Program açısından en bağlayıcı hedefin bütçe olduğunu belirten Şimşek, “Neden? Çünkü o, önemli ölçüde kamunun kontrolündedir. Gelirler değil ama giderler kamunun kontrolündedir” dedi.
Şimşek, sözlerini şöyle sürdürdü:
“2023’te biz bütçe açığı olarak yüzde 6,4’lük bir hedef koymuşuz, daha iyi bir performans göstermişiz, yüzde 5,1. 2024’te yüzde 6,4’lük bir hedef koymuşuz yüzde 4,7 ile çok daha iyi bir performans göstermişiz. Geçen sene bütçe açığını yüzde 2,9’a düşürmüşüz. Bize benzer ülkelerin ortalaması yüzde 5,9.”
Şimşek, 2026 için yüzde 3,5 hedeflenen açığın yüzde 3,1 olarak gerçekleşeceğini söyledi.
Büyüme küresel ortalamanın üzerinde
Geçen yılki programda 2026 büyümesinin yüzde 3,8 öngörüldüğünü hatırlatan Şimşek, “Türkiye ekonomisi G20 içerisinde de büyümede ilk sıralardaki yerini koruyor” dedi.
Şimşek, 2023 yılındaki tabloyu şöyle anlattı:
“2023 yılında 12 aylık cari açığımız yaklaşık 55 milyar dolar, dış ticaret açığımız ise 120 milyar dolar seviyesindeydi.”
Hayat pahalılığıyla mücadelenin en büyük öncelikleri olduğunu vurgulayan Şimşek, şunları söyledi:
“Biz seçim sürecinde de dezenflasyondan vazgeçmeyeceğiz. Çünkü dezenflasyon gelir dağılımını iyileştiriyor. Dezenflasyon demek hayat pahalılığıyla mücadele demek.”
Şimşek, kamu çalışanlarına verilen sözü şöyle yineledi:
“Bütün kamu çalışanlarının ve emeklilerimizin maaşları her zaman en az enflasyon kadar artacak.”
İhracatçıya sağlanan kredi 1,4 trilyon liraya ulaştı
İhracatın yüzde 95’ten fazlasının sanayi ürünlerinden oluştuğunu belirten Şimşek, reeskont kredilerindeki artışı şöyle anlattı:
“İhracatçılara 2023’te verilen reeskont kredileri, günlük 300 milyon liraydı. Bunu 17 kat artırdık ve günlük 5 milyara çıkarttık. Son 1 yılda verilen kredi hacmi, 1,4 trilyon. Yüzde 24’ten ihracatçıya finansman sağlıyoruz.”
Şimşek, Eximbank’a ilişkin de “Eximbank’ın sermayesini de 7 kat artırdık. Eximbank’ın bu sene vereceği toplam kredi, 60 milyar dolar” dedi.
Şimşek, tarım desteklerine değinerek “Ziraat Bankası yüzde 40,5’ten bize veriyor diyelim ki, biz onu çiftçiye ortalama yüzde 12’den veriyoruz” ifadelerini kullandı.
Dalgalı kur rejimi hedefleniyor
Kur rejimine ilişkin soruyu yanıtlayan Şimşek, “Tek yönlü bir piyasa varsa o zaman ‘yönetilen kur rejimi’ ile karşı karşıyasınız” dedi.
Şimşek, gelecekteki olası adımı şöyle özetledi:
“Aslında ideal olarak, enflasyonun tek hanelere doğru evrildiği bir ortamda, ihracatçıların zorunlu döviz satışı yükümlülüğü kaldırılarak daha esnek bir kur rejimine geçilebilir. Fakat henüz piyasada bu şartlar oluşmuş değil.”
Şimşek, reel kur tartışmalarına da değinerek “Kurla ilgili tartışmalar da baz yılınıza bağlı” diye konuştu.
Petrol fiyatlarındaki artış maliyetleri yükseltti
Enerji maliyetlerine dikkat çeken Şimşek, güncel fiyatları şöyle aktardı:
“Şu anda mesela Umman çıkışlı petrol, diyelim ki 108 dolar. Bu sabah itibarıyla Şanghay’da petrol fiyatı muhtemelen 138 dolardır, Umman’da muhtemelen 150 dolardır. Mesela motorinde uzun vadeli marjlar 20 dolarsa, bugün 80 doların üzerine çıkmış durumda.”
