İSTANBUL (Medyascope, Mehmet Salih Batirhan) – Mardin’de yaşayan Mehmet Beyaz, Kürtçe öğretmeni olmayı beklerken geçimini taş işçiliğiyle sağlıyor. Atama kontenjanları sınırlı kalırken Kürtçe dersini seçen binlerce öğrenci de ders alamıyor. Mehmet Salih Batirhan, Mehmet Beyaz’ın hikâyesini anlattı.
Mardin’de yaşayan Mehmet Beyaz, Kürt dili üzerine yüksek lisans yaparken geçimini taş işçiliğiyle sağlıyor. Kürtçe öğretmenliği için açılan sınırlı kontenjanlar nedeniyle onun gibi pek çok mezun kendi alanı dışında çalışıyor.
Mardin-Midyat’ta Mehmet Beyaz gün boyu taş yontuyor. Çay molasında ise çantasından Kürtçe kitaplarını çıkarıyor. Mardin Artuklu Üniversitesi’nde Kürt Dili ve Edebiyatı eğitimi alan 34 yaşındaki Beyaz, yüksek lisansını sürdürüyor. Öğretmenlik yapmayı istiyor, ancak çocuklarının geçimini sağlamak için duvarcılık yapıyor.
“Lisansta okurken geçimimi sağlamak için duvarcılık yaptım. O zaman çalışmasaydım okulumu bitiremezdim” diyen Beyaz, bugün de eğitimine devam edebilmek için aynı işi yaptığını anlattı:
“Duvarcılığı geçimimi sağlamak için yapıyorum ama asıl amacım dilime hizmet etmek.”
Beyaz, modern edebiyat ve Kürt romanı üzerine akademik çalışmalar yürütmeyi, bir roman yazmayı da hedefliyor. Şantiyedeki molalarında okuduğu kitapları çalışma arkadaşlarına tanıtıyor, fırsat buldukça onlara Kürtçe öğretiyor.
Kontenjanlar tek hanelere düştü
Beyaz’ın yaşadığı durum, Kürtçe eğitimi alan mezunların istihdam sorununu görünür kılıyor. Haberde derlenen verilere göre Kürtçe öğretmenliği lisans programlarından yaklaşık 847 kişi mezun oldu. Ancak bu sayı, mezunların tamamının bugün atama beklediği anlamına gelmiyor.
Kürtçe öğretmenliği için 2023’te 50 kişilik kontenjan açıldı. Bu sayı 2024’te 10’a, 2025 ve 2026’da ise altıya düştü. Kürtçe Öğretmenler İnisiyatifi Sözcüsü Emin Ay, sınırlı atamaların birçok mezunu başka işlere yönelttiğini söyledi.
Ay’a göre kendi alanında çalışamamak, mezunların Kürtçe üzerine üretimini de zorlaştırıyor:
“Sabahtan akşama kadar bir işte çalışıyorlar. Eve geldiklerinde yoruluyorlar. Bir kitap, bir makale okuyamıyor, bir yazı yazamıyorlar.”
Dersi seçen her öğrenci ders alamıyor
Öğretmen istihdamı, seçmeli Kürtçe dersini tercih eden öğrencilerin derse erişimiyle de bağlantılı. Ay’ın Milli Eğitim Bakanlığı’na dayandırarak aktardığı verilere göre 59 bin 800 öğrenci dersi seçti, ancak 36 bini fiilen ders alabildi. Ay, bazı okullarda yeterli sayıda öğrenci olmadığı gerekçesiyle sınıf açılmadığını belirtti.
Beyaz ise bir sınıfta ders vereceği günü beklerken şantiyede çalışmayı ve Kürtçe üzerine okumayı sürdürüyor. “Yalnızca duvarcılık işinde çalışmayacağım” diyor:
“Roman üzerine hem akademik hem edebî açıdan çalışacağım.”
Mehmet Salih Batirhan kimdir?
Mehmet Salih Batirhan, Hacettepe Üniversitesi Tarih Bölümü ile Mardin Artuklu Üniversitesi Kürt Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun olmuş, aynı üniversitede Kürt Dili ve Edebiyatı alanında yüksek lisansını tamamlamıştır. 15 yılı aşkın süredir gazetecilik ve medya alanında çalışmaktadır. Kürt basın tarihi, dil, kültür ve kolektif hafıza üzerine araştırmalar yürütmektedir. 2020’de Podcast Kurdî’ isimli platformu kurarak Kürtçe Podcast yayıncılığına öncülük etmiştir. Irak, İran, Suriye’de gazetecilik yapmıştır. Polonya Szczecin Üniversitesi Doktora Okulu’nda Yönetim ve Kalite Bilimleri alanında Kabul almış ve doktora çalışmalarına başlamıştır.
Proje hakkında
“Medya Özgürlüğüne Destek – Güçlü Dayanışma, Güçlü Medya” projesi Avrupa Birliği tarafından finanse edilmekte ve Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), Gazeteciler Cemiyeti (GC) ve İzmir Gazeteciler Cemiyeti (IGC) tarafından yürütülmektedir. Programın genel amacı, “Türkiye’de medya çoğulculuğunun ve özgür basının güçlendirilmesine” katkıda bulunmaktır.
