İSTANBUL (Medyascope) – 7 Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail’in güneyine düzenlediği saldırının ardından başlayan işgal üçüncü yılını doldurdu. Üç yılın sonunda Gazze’de 74 binden fazla Filistinli öldürüldü, 175 binden fazlası yaralandı, yaklaşık 2 milyon kişi yerinden edildi. Peki işgal altındaki Gazze’de üç yılın bilançosu sayılara nasıl yansıdı?
Hamas’ın 7 Ekim’de İsrail’e karşı başlattığı eşi benzeri görülmemiş saldırıda yüzlerce kişi öldü, onlarca kişi rehin alındı. Hamas’ın Aksa Tufanı’na karşılık İsrail’in başlattığı Demirden Kılıçlar ile birlikte Ortadoğu’daki bu gerilim savaşa dönüştü.
10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes ise işgali tamamen sona erdirmedi. İsrail saldırılarını sürdürdü, Hamas silahsızlanmadı, İsrail ordusu Gazze’nin yaklaşık üçte ikisini kontrol etmeye devam etti ve yeniden inşa büyük ölçüde başlamadı.
Üç yılın ardından Gazze’de tablo nasıl görünüyor? İşte işgal altındaki Gazze’de üç yılın bilançosu:
- Uzaydan görünen yıkım: İşte uydu görüntüleri ve videolarla Gazze’deki soykırımın son hali
- Yok edilen şehrin kalıntıları: İsrail’in yerle bir ettiği Gazze gökyüzünden nasıl görünüyor?
74 binden fazla kişi öldürüldü, 175 binden fazla kişi yaralandı
Gazze Sağlık Bakanlığı’nın verilerine göre 7 Ekim 2023’ten bu yana 74 binden fazla Filistinli öldürüldü. Ölenlerin en az 21 bini çocuk.
Savaş öncesi yaklaşık 2,2 milyonluk nüfus dikkate alındığında Gazze’de yaşayan her 30 kişiden yaklaşık birinin öldüğü anlamına geliyor.
74 bin yalnızca hastanelerde kayda geçen veya resmî olarak kayıt altına alınan ölümleri kapsıyor. Enkaz altında kalan ya da kayıp olan binlerce kişinin bulunması halinde gerçek can kaybının daha yüksek olabileceği belirtiliyor.
Saldırılarda 175 binden fazla Filistinli yaralandı. Bu sayı, Gazze’de yaşayan yaklaşık her 13 kişiden birine karşılık geliyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) daha önce yaralıların önemli bir bölümünün uzun süreli tedavi ve rehabilitasyon gerektiren kalıcı yaralanmalarla karşı karşıya olduğunu açıklamıştı. Buna rağmen Gazze’nin sağlık sistemi üç yıllık saldırıların ardından çok sınırlı kapasiteyle çalışıyor.
Rehinelerin tamamı Gazze’den çıkarıldı
7 Ekim 2023 saldırılarında Hamas tarafından 251 kişi rehine alındı. Üç yıl boyunca rehineler, savaşın ve ateşkes görüşmelerinin en önemli başlıklarından biri oldu.
7 Ekim 2026 ise farklı bir dönüm noktası: Canlı ya da hayatını kaybetmiş tüm rehineler artık Gazze’den çıkarılmış durumda. AP, bugünkü anma törenlerinin “tüm rehinelerin geri döndüğü ilk 7 Ekim yıldönümü” olduğunu belirtiyor.
Ateşkesten sonra da 1400’den fazla kişi öldürüldü
Gazze’de ateşkes 10 Ekim 2025’te ateşkes yürürlüğe girdi ancak çatışmalar ve İsrail saldırıları tamamen sona ermedi.
Ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana 1400’den fazla Filistinli öldürüldü. İsrail ordusu Gazze’nin yaklaşık üçte ikisini kontrol etmeyi sürdürüyor. Hamas’ın silahsızlandırılması, İsrail askerlerinin tamamen çekilmesi ve Gazze’nin yeniden inşası gibi ateşkes planının temel maddelerinde ise bir yıl içinde sınırlı ilerleme sağlandı.
Yapıların yüzde 82’si hasarlı
Birleşmiş Milletler Uydu Merkezi’nin son değerlendirmesine göre Gazze’deki yapıların yüzde 82’si hasar gördü. Haziran 2026 itibarıyla 201 bin 290 yapı saldırılardan etkilenmişti, bunların 134 binden fazlası tamamen yıkılmıştı.
Yaklaşık 2 milyon kişi barınma yardımına muhtaç
Gazze’nin yaklaşık 1,98 milyon sakini, yani nüfusun yüzde 94’ü barınma desteğine ihtiyaç duyuyor. BM’ye göre nüfusun yüzde 58’i kritik ya da felaket düzeyinde barınma sorunuyla karşı karşıya.
On binlerce aile hâlâ çadırlarda, geçici barınaklarda ya da ağır hasarlı binalarda yaşıyor. İsrail’in Gazze’nin büyük bölümündeki askerî kontrolü ve yeniden inşa sürecinin başlamaması, yüz binlerce kişinin evlerine dönememesine yol açıyor.
Hanelerin yüzde 91’i suya güvenli erişemiyor
Gazze’deki su altyapısının önemli bölümü savaş sırasında zarar gördü. OCHA’nın son verilerine göre hanelerin yüzde 91’i orta veya yüksek düzeyde su güvensizliğiyle karşı karşıya.
2026’nın ilk aylarında yapılan bir başka BM değerlendirmesi, bazı hanelerde günlük su kullanımının kişi başına altı litrenin altına düştüğünü ortaya koydu. Hasarlı boru hatları, kuyular ve arıtma tesisleri nedeniyle suya erişim özellikle yerinden edilenler için en temel sorunlardan biri olmaya devam ediyor.
Okulların yüzde 93’ünden fazlası yeniden yapılmalı
Gazze’de eğitim sistemi de büyük ölçüde çöktü. UNICEF’in Nisan 2026 verilerine göre okul binalarının yaklaşık yüzde 98’i hasar gördü, yüzde 93’ten fazlasının yeniden yapılması ya da kapsamlı biçimde onarılması gerekiyor.
Yaklaşık 700 bin çocuk üç eğitim yılına yakın süre boyunca düzenli yüz yüze eğitimden mahrum kaldı.
Eylül ayında başlayan yeni eğitim yılında yaklaşık 200 bin çocuğun hâlâ hiçbir düzenli eğitim imkânına erişemediği tahmin ediliyor. Yüz binlerce öğrenci ise geçici öğrenme merkezlerinde, çadırlarda veya savaş sırasında oluşturulan alternatif alanlarda ders görmeye çalışıyor.
En az 212 gazeteci öldürüldü
Gazze, gazeteciler için modern tarihin en ölümcül çatışma alanlarından biri haline geldi. Uluslararası Gazeteciler Federasyonu’nun 6 Ekim 2026 itibarıyla tuttuğu doğrulanmış listeye göre en az 212 Filistinli gazeteci ve medya çalışanı öldürüldü.
Yabancı gazetecilerin Gazze’ye bağımsız girişine yönelik İsrail kısıtlamaları da büyük ölçüde sürüyor. Bu nedenle savaş boyunca Gazze’deki gelişmelerin önemli bölümü Filistinli gazeteciler tarafından dünyaya aktarıldı.
Yeniden inşa için 71 milyar dolardan fazlası gerekiyor
Gazze’nin yeniden inşası ise henüz başlangıç aşamasında. Reuters’ın aktardığı son tahmine göre yeniden inşa için yaklaşık 71,4 milyar dolar gerekiyor. Buna karşılık şimdiye kadar açıklanan yeniden inşa fonunun büyüklüğü yaklaşık 2,45 milyar dolar.
Ateşkesin üzerinden yaklaşık bir yıl geçmiş olmasına rağmen Hamas’ın silahsızlandırılması ve İsrail ordusunun çekilmesi konularında uzlaşma sağlanamadığı için kapsamlı yeniden inşa süreci başlayamadı.
Üç yılın sonunda Gazze’de savaşın bıraktığı tablo yalnızca can kaybıyla ölçülmüyor. On binlerce ölü, yüz binlerce yaralı ve milyonlarca yerinden edilmiş insanın yanı sıra sağlık, eğitim, barınma ve su altyapısının büyük bölümü kullanılamaz hale geldi. Ateşkes yürürlükte olsa da Gazze hâlâ saldırılar, askerî kontrol ve yeniden inşa edilemeyen bir yaşam alanıyla karşı karşıya.
Kaynak: El Cezire
