İSTANBUL (Medyascope) – Cemil Tugay’ın AKP’ye geçmesiyle İzmir Büyükşehir Belediyesi’nde başkanlık AKP’ye geçti ancak meclis çoğunluğu YENİ Parti ve CHP’de kaldı.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın AKP’ye geçmesiyle birlikte AKP tarihinde ilk kez İzmir Büyükşehir Belediyesi’ni yönetme fırsatı buldu.
Ancak, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nde çoğunluk yine YENİ Parti ve CHP’li üyelerde.
İzmir Büyükşehir Belediyesi Meclisi’nde 184 üye bulunuyor. Bunlardan 91 kişi YENİ Parti üyesi. AKP’nin 38, CHP’nin 35, MHP’nin 7, BBP’nin 1 üyesi bulunuyor. Cemil Tugay dahil 12 kişi ise bağımsızdı.
Cemil Tugay’ın AKP’ye katılmasıyla AKP’nin Belediye Meclisi’nde üye sayısı 39’a yükseldi.
Büyükşehir Belediye Başkanı AKP’de, Belediye Meclis üyeleri çoğunluğu muhalefette olunca ne oluyor?
Büyükşehir belediye başkanı belediye meclisinin de başkanı olmakla birlikte, meclis ayrı bir karar organı olarak faaliyet yürütüyor.
Belediye başkanı, belediye teşkilatını sevk ve idare etmek, belediye personelini yönetmek, belediyeyi temsil etmek ve meclis tarafından kabul edilen bütçeyi uygulamak gibi yürütmeye ilişkin yetkilere sahiptir. Buna karşılık bütçeyi kabul etmek, imar planlarını onaylamak, stratejik planı karara bağlamak, borçlanmaya karar vermek ve kanunda belirtilen bazı taşınmaz işlemlerini onaylamak belediye meclisinin yetkisindedir.
Başkanın meclis kararları üzerindeki önemli yetkilerinden biri ise yeniden görüşülmek üzere iade yetkisi. Tugay, hukuka aykırı gördüğü bir meclis kararını yedi gün içinde yeniden görüşülmek üzere meclise gönderebilir. Ancak meclis üye tam sayısının salt çoğunluğuyla aynı kararda ısrar ederse karar kesinleşiyor. Başkanın bu durumda idari yargıya başvurma hakkı bulunuyor.
31 Mart 2024 yerel seçimlerinde İzmir
31 Mart 2024’te yapılan yerel seçimlerde İzmir’in 30 ilçesinin 28’ini CHP kazandı. İlçelerden sadece Menemen’i AKP kazanırken, Aliağa’yı ise MHP kazandı.
Seçimlerde CHP’nin adayı olan Cemil Tugay, oyların yüzde 48,9’unu alırken, AKP adayı Hamza Dağ yüzde 37 oy aldı. DEM Partili Akın Birdal yüzde 4,1 alırken, İYİ Parti’nin adayı Ümit Özlale yüzde 3,6’da kaldı.
İzmir’de AKP’ye geçen belediye başkanları
İlerleyen tarihlerde CHP’li Çiğli ve Foça belediye başkanları CHP’den istifa ederek AKP’ye katıldı.
Çiğli Belediye Başkanı Onur Emrah Yıldız 29 Eylül 2026’da, Foça Belediye Başkanı Saniye Bora Fıçı ise 10 Eylül 2026’da AKP’ye geçti.
AKP İzmir’i hiç kazanamadı
İzmir, 1984’te Büyükşehir Belediyesi statüsüne geçtikten sonra ilk belediye başkanı Anavatan Partisi’nden (ANAP) Burhan Özfatura oldu. 1989’da Sosyaldemokrat Halkçı Parti’den (SHP) Yüksel Çakmur belediye başkanı olurken, 1994’de Burhan Özfatura Doğruyol Partisi’nden, 1999’da Ahmet Piriştina Demokratik Sol Parti’den (DSP) belediye başkanlığına seçildi.
AKP’nin iktidar olmasının ardından 2003’te yapılan ilk yerel seçimlerde Ahmet Piriştina bu sefer CHP’den belediye başkanlığı koltuğuna oturdu. 2004’te CHP’den belediye başkanı seçilen Aziz Kocaoğlu 2019’a kadar bu görevi sürdürdü. 2019’da bu sefer yine CHP’den Tunç Soyer belediye başkanı seçildi. Son olarak da 2024 seçimlerinde Cemil Tugay Büyükşehir Belediye Başkanı oldu.
- Cemil Tugay kimdir? Hekimlikten İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na uzanan kariyeri
- CHP’li belediyeler neden iktidarın hedefinde?
- Hangi belediye başkanları AKP’ye katıldı?
AKP’nin kuruluşundan bu yana İzmir performansı
2002 Genel Seçimler: AKP yüzde 17 oy oranıyla CHP ve Genç Parti’nin ardından üçüncü oldu.
2004 Yerel Seçimler: AKP’nin adayı Taha Aksoy yüzde 32 oy alarak CHP adayı Ahmet Piriştina’nın gerisinde kaldı.
2007 Genel Seçimler: İzmirlilerin yüzde 30’u AKP’yi desteklerken, yüzde 35’i CHP’ye oy verdi.
2009 Yerel Seçimler: CHP İzmirli seçmenin yüzde 55’inin oyunu alırken, AKP yüzde 30’da kaldı.
2010 Anayasa Referandumu: İzmirlilerin yüzde 63,7’ü hayır oyu kullanırken, sadece yüzde 36,3’ü evet dedi.
2011 Genel Seçimler: AKP yüzde 36,8’de kalırken, CHP oyların yüzde 43,7’sini aldı.
2014 Yerel Seçimler: CHP yüzde 49,6 ile Belediye Başkanlığı’nı bir kez daha kazanırken, AKP yüzde 35,9’da kaldı.
2014 Cumhurbaşkanlığı Seçimleri: İzmirlilerin yüzde 55’i CHP adayı Ekmeleddin İhsanoğlu’na oy verirken, AKP adayı Erdoğan’a yüzde 33, HDP adayı Selahattin Demirtaş’a yüzde 7 oy çıktı.
2015 Genel Seçimler: 7 Haziran’daki seçimlerde CHP yüzde 45, AKP yüzde 26 oy aldı. 1 Kasım’da tekrarlanan seçimlerde ise CHP yüzde 46, AKP yüzde 31 oya ulaştı.
2017 Anayasa Referandumu: İzmirliler ezici çoğunlukla olumsuz oy kullandı. Cumhurbaşkanlığı sistemine geçiş öngören anayasa değişikliği referandumunda İzmirlilerin yüzde 68,8’i hayır oyu kullanırken, sadece 31,2 evet dedi.
2018 Genel Seçimler: CHP oyların yüzde 41,7’sini AKP ise yüzde 27,4’ünü aldı.
2018 Cumhurbaşkanlığı Seçimi: İzmirlilerin yüzde 54’ü CHP adayı Muharrem İnce’yi desteklerken, yüzde 32,9’u AKP adayı Tayyip Erdoğan’a oy verdi.
2019 Yerel Seçimler: CHP adayı Tunç Soyer yüzde 58 oy oranıyla belediye başkanı seçilirken, AKP’nin adayı Nihat Zeybekçi yüzde 38,6’da kaldı.
2023 Cumhurbaşkanlığı Seçimi: CHP adayı Kemal Kılıçdaroğlu yüzde 63, AKP adayı Tayyip Erdoğan yüzde 31 oy aldı.
2023 Genel Seçimler: CHP yüzde 40,9 ile kentte yine birinci parti olurken, AKP İzmir genelinde oyların yüzde 25,2’sini alabildi.
2024 Genel Seçimler: CHP’den aday olan Cemil Tugay yüzde 48,9 ile seçimin galibi oldu. AKP adayı Hamza Dağ ise yüzde 37 oy aldı.
