DİYARBAKIR (Medyascope) – Mardin Artuklu Üniversitesi öğretim üyesi İlyas Akman, Zazaca (Kirmanckî) alanında profesör oldu. Akman, 2020’deki doçentliğinin ardından Türkiye ve dünyanın ilk Zaza dili profesörü oldu.
Mardin Artuklu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Kürt Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde ders veren Doç. Dr. İlyas Akman’ın Zazaca (Kirmanckî) alanındaki profesörlüğü kesinleşti. Akman, bu unvanla Zaza dili alanında Türkiye’de ve dünyada profesör olan ilk akademisyen oldu.
Türkiye’de Zaza Dili ve Edebiyatı alanındaki akademik çalışmalara öncülük eden Akman, 2020 yılında da bu alanın ülkedeki ilk doçenti olmuştu. Akman, yeni unvanıyla birlikte alanda hem ilk doçentlik hem de ilk profesörlük unvanını alan akademisyen oldu.
Zaza dilini bilimsel standartlara kavuşturmayı amaçlıyor
Akman, profesörlük unvanına alanda sürdürdüğü araştırmalar ve geliştirdiği kuramsal altyapıyla ulaştı, bu süreçte Zaza Dili ve Edebiyatı alanında çalışacak yeni akademisyenler de yetiştirdi.
Zaza dilini ve edebiyatını belgeleme çalışmalarında kritik bir rol üstlenen Akman, alanı bilimsel standartlara kavuşturmayı amaçlıyor. Akman’ın profesörlüğü, Doğu Dilleri ve Edebiyatları araştırmaları için de yeni bir aşama anlamına geliyor.
ABD ve Avrupa’daki üniversitelerde akademik deneyim kazandı
Akman, New York’taki Columbia Üniversitesi ve Massachusetts’teki University of Massachusetts Amherst gibi üniversitelerde bir yıl konuk öğretim üyesi olarak çalıştı. Akademisyen, başta Almanya’daki Hamburg Üniversitesi olmak üzere Avrupa’daki çeşitli üniversitelerde de dersler verdi.
Yurt dışındaki çalışmalarıyla Zazacayı küresel dilbilim ve edebiyat literatürüne taşıyan Akman, bu süreçte farklı disiplinleri bir araya getiren bir bakış açısı geliştirdi. Akademisyen, bu birikimini Türkiye’deki akademik çalışmalarına aktarıyor. Akman, yeni unvanıyla birlikte Zaza Dili ve Edebiyatı’nın uluslararası alandaki temsilini artırmayı hedefliyor.
Akman’ın Zazaca öyküsü, romanı ve dili üzerine çok sayıda çalışması var
Zaza dili ve edebiyatı üzerine çok sayıda eser kaleme alan Akman’ın çalışmaları arasında “Modern Zaza Hikayeciliği 1” ve “Modern Zaza Hikayeciliği 2” yer alıyor. Akman, “Zaza Romancılığı”, “Sözden Yazıya Zazaca” ve “Zaza Dil ve Edebiyat Araştırmaları” başlıklı çalışmaları da hazırladı. Akademisyenin eserleri arasında “Filolojide Akademik Araştırmalar” ile “Dil Bilimleri/Klasik Sorunlar Güncel Tartışmalar” da var.
Akman, “WK Merdimîn’in Dîwan’ında Sosyal Eleştiri ve Çözüm Önerileri” ve “Sılema-ı Romanında Dil, Toplum ve Tarih” adlı çalışmaları da kaleme aldı. Akademisyenin “Kitabê Budelaê Gırşi de Meseleya Sunî û Elewîyan” başlıklı bir çalışması da bulunuyor.
Akman’ın Zazaca (Kirmanckî) yazdığı çok sayıda makaleden biri de “Modern Zaza Edebiyatı’nın İlk Uzun Öyküsü Beyi Se Bana?: Politiğin Gediklerinden Biyerin Açmazına” başlığını taşıyor.
