İSTANBUL (Medyascope) – 2026 Nobel Edebiyat Ödülü, Kanadalı şair, deneme yazarı ve çevirmen Anne Carson’a verildi.
İsveç Akademisi, 2026 Nobel Edebiyat Ödülü’nü Kanadalı yazar Anne Carson’a verdi. Nobel Ödül Komitesi’nden yapılan açıklamada, Carson’ın ödülü “klasik gelenekle eğlenceli bir diyalog içinde, çağdaş edebiyat için yeni formlar yaratan cesur ve yenilikçi eserleri” nedeniyle kazandığı belirtildi.
Carson’dan ilk tepki: “Bence hepsi çıldırmış”
Haberi İzlanda’dan alan Carson, İzlanda kamu yayıncısı RUV’a verdiği demeçte kendisine bu onuru layık gören jüri üyelerinin “çıldırdığı” esprisini yaptı. Carson, “Bence hepsi çıldırmış. Yani, bilirsiniz, bu çok çılgınca” dedi.
İsveç Akademisi Daimi Sekreteri Ingrid Carlberg, haberi halka duyurulmadan kısa bir süre önce telefonda Carson’a kendisinin verdiğini belirterek şunları anlattı:
“Bana söyleyecek vakti olan tek şey, şu an İzlanda’da olduğu ve rüzgarı dinlediğiydi. Sürpriz oldu ama çok mutluydu. Bunu sesinden anlayabiliyordum.”
Kanada Başbakanı Mark Carney, Carson’ı överek bunun “olağanüstü bir başarı ve Kanada için gurur verici bir an” olduğunu söyledi. Carney, sosyal medyadan yayımladığı mesajında “Antik hikâyeleri yeni kuşaklarla buluşturdu ve edebiyatı düşünme biçimimizi dönüştürdü” dedi:
“Zekâsı, hayal gücü ve kendine özgü üslubuyla Kanadalı şair Anne Carson, klasikleri yeniden yorumladı. Antik hikâyeleri yeni kuşaklarla buluşturdu ve edebiyatı düşünme biçimimizi dönüştürdü. Edebiyat dalında Nobel Ödülü’nü kazandığın için tebrikler Anne. Kanada için gurur verici, olağanüstü bir başarı.”
Anne Carson kimdir?
Anne Carson, 21 Haziran 1950’de Kanada’nın Toronto kentinde doğdu. Klasik filoloji uzmanı, şair, yazar ve çevirmen olan Carson, antik Yunan edebiyatı ile çağdaş edebiyatı bir araya getiren çalışmalarıyla tanındı. 2026 Nobel Edebiyat Ödülü’ne, “klasik gelenekle eğlenceli bir diyalog içinde çağdaş edebiyat için yeni biçimler yaratan cesur ve yaratıcı yapıtları” nedeniyle layık görüldü.
Carson, lise yıllarında bir Latince öğretmeninin yönlendirmesiyle Antik Yunan dünyası ve diliyle ilgilenmeye başladı. Toronto Üniversitesi’nde başladığı eğitimini iki kez yarıda bıraktıktan sonra üniversiteye geri döndü. 1974’te lisans, 1975’te klasik filoloji alanında yüksek lisans ve 1981’de doktora eğitimini tamamladı. Ayrıca İskoçya’daki St Andrews Üniversitesi’nde bir yıl boyunca Yunanca vezin ve metin eleştirisi üzerine çalıştı.
Akademik kariyerine 1979’da Calgary Üniversitesi’nde klasikler alanında ders vererek başlayan Carson, daha sonra Princeton Üniversitesi, McGill Üniversitesi ve Michigan Üniversitesi’nde görev yaptı. 2009’da New York Üniversitesi’nin Yaratıcı Yazarlık Programı’na seçkin şair ve misafir öğretim üyesi olarak katıldı. Cornell Üniversitesi ve Stanford Üniversitesi gibi üniversitelerde de dersler verdi.
Carson’ın edebiyat çalışmaları şiir, deneme, çeviri, eleştiri, düzyazı ve tiyatro gibi farklı türleri bir araya getiriyor. Antik Yunan ve Latin edebiyatından Aiskhylos, Euripides, Homeros, Sappho ve Sophokles gibi yazarların eserlerine sık sık gönderme yapan Carson, bu metinleri çağdaş bir bakışla yeniden ele aldı. Antik Yunan tragedyalarından Aiskhylos’un Agamemnon’u, Sophokles’in Antigone ve Elektra’sı ile Euripides’in Alkestis, Hekabe, Herakles ve Bakhalar gibi eserlerini İngilizceye çevirdi.
İlk eleştiri kitabı Eros the Bittersweet 1986’da yayımlandı. Carson’ın öne çıkan eserleri arasında Autobiography of Red, Men in the Off Hours, The Beauty of the Husband, Nox, Red Doc> ve Norma Jeane Baker of Troy bulunuyor. Eserlerinde klasik metinleri modern edebiyat, tarih, sanat ve felsefeyle bir araya getiren Carson, şiir ile deneme ve kurmaca ile eleştiri arasındaki sınırları zorlayan bir yazım biçimi geliştirdi.
Carson, kariyeri boyunca çok sayıda ödül aldı. 1998’de Guggenheim Fellowship, 2000’de MacArthur Fellowship aldı. 2001’de The Beauty of the Husband ile T. S. Eliot Ödülü’nü kazandı. Men in the Off Hours ve Red Doc ile iki kez Griffin Poetry Prize’a layık görüldü. 2005’te Kanada edebiyatına katkıları nedeniyle Order of Canada üyeliğine atandı. 2020’de Asturias Prensesi Edebiyat Ödülü’nü, 2021’de PEN/Nabokov Uluslararası Edebiyat Başarı Ödülü’nü kazandı.
Kaynak: BBC
