İSTANBUL (Medyascope) – TBMM’de 2027 bütçe görüşmeleri için geri sayım başladı. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, 2027 bütçesini 21 Ekim Çarşamba günü görüşmeye başlıyor. Teklif, 27 trilyon 276 milyar liralık gidere karşılık 3 trilyon 868 milyar liralık açık öngörüyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2027 bütçesini 21 Ekim Çarşamba günü saat 14.30’da TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’na sunacak. Yılmaz’ın sunumuyla başlayacak bütçe mesaisi, yaklaşık bir ay sürdükten sonra 27 Kasım’da sona erecek. Komisyon, 230 kamu idaresini kapsayan teklifin yanı sıra 2025 Yılı Kesin Hesap Kanunu Teklifi’ni ve Sayıştay raporlarını da görüşecek.
Komisyon, kurum bütçelerini 28 Ekim’den itibaren görüşecek
Üyelerin hazırlığı için bir hafta ara verecek olan komisyon, 27 Ekim Salı günü bütçenin genelini tartışacak. Komisyon, kurum bütçelerini 28 Ekim’de TBMM, Kamu Denetçiliği Kurumu ve Sayıştay’dan başlayarak ele alacak. Komisyondaki oturumlar, her gün saat 10.00’dan günlük program bitene kadar sürecek.
Takvime göre komisyon, 3 Kasım’da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile SGK’nın, 5 Kasım’da ise Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın bütçesini görüşecek. Adalet Bakanlığı ve yüksek yargı bütçeleri 9 Kasım’da, Milli Eğitim Bakanlığı, YÖK ve üniversitelerin bütçeleri ise 12 Kasım’da gündeme gelecek. Sağlık Bakanlığı’nın bütçesini 16 Kasım’da ele alacak olan komisyon, son gün olan 27 Kasım’da Cumhurbaşkanlığı bütçesini ve teklifin maddelerini görüşecek. Komisyon aşamasını tamamlayan teklif, aralık ayında TBMM Genel Kurulu’na gelecek.
Teklif, 3 trilyon 868 milyar liralık açık öngörüyor
Teklif, 2027 yılı için 27 trilyon 276 milyar liralık gidere karşılık 23 trilyon 408 milyar liralık gelir öngörüyor. Gelir ile gider arasındaki fark 3 trilyon 868 milyar lirayı bulurken teklif, milli gelirin 111 trilyon liraya ulaşacağını hesaplıyor. Teklif, açığın milli gelire oranını yüzde 3,5, deprem harcamaları hariç ise yüzde 2,8 olarak öngörüyor. Hükümet, 2026 için daha önce yüzde 3,5 olarak belirlediği açık oranı tahminini yüzde 3,1’e çekti.
Teklif, faiz ödemelerine toplam bütçe giderlerinin yaklaşık yüzde 14,6’sına denk gelen 3 trilyon 975 milyar lira ayırıyor. Gelir tarafında teklif, genel bütçe vergi gelirlerinin 19 trilyon 906 milyar liraya ulaşmasını hedefliyor. Vergi kalemleri arasında Katma Değer Vergisi (KDV), 5 trilyon 681 milyar lirayla ilk sırada yer alıyor. KDV’yi 5 trilyon 533 milyar lirayla gelir vergisi, 3 trilyon 284 milyar lirayla Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) izliyor.
Teklif, eğitime 3 trilyon 747 milyar lira ayırıyor
Teklif, yükseköğretim dahil eğitime merkezi yönetim bütçesinin yüzde 13,7’sine denk gelen 3 trilyon 747 milyar lira ayırıyor. Bu tutarın 2 trilyon 459 milyar lirası Milli Eğitim Bakanlığı’na, 872 milyar lirası ise yükseköğretim kurumlarına gidiyor. Teklifteki verilere göre Milli Eğitim Bakanlığı’nın öğretmen sayısı, 2002’deki yaklaşık 510 binden Ekim 2026 itibarıyla 1 milyon 40 bine çıktı.
Teklif, merkezi yönetim bütçesinden sağlık hizmetlerine 2 trilyon 134 milyar lira ayırıyor. Sağlık Bakanlığı, yükseköğretim kurumları ve SGK’nın sağlık harcamaları birlikte 4 trilyon 532 milyar lirayı buluyor.
Savunma ve güvenlik harcamaları 3 trilyon 454 milyar lirayı buluyor
Teklif, savunma ve güvenlik harcamalarına toplam 3 trilyon 454 milyar lira ayırıyor. Bu tutarın 2 trilyon 206 milyar lirası savunmaya, 1 trilyon 248 milyar lirası ise iç güvenliğe gidiyor. Milli Savunma Bakanlığı bütçesinde silah, mühimmat ve savunma aracı alımına ilişkin ödenekler yüzde 229 artıyor.
Teklif, tarım sektörüne 1 trilyon 305 milyar lira, tarımsal kredi sübvansiyonları hariç reel sektör desteklerine ise 658 milyar lira ayırıyor. Reel sektör desteklerinin 351 milyar lirasını SGK’nın işveren prim desteği ödemeleri oluşturuyor. Halkbank esnaf kredisi sübvansiyonlarına 92 milyar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı teşviklerine 73 milyar lira gidiyor. İhracat destekleri 65 milyar liraya, diğer reel sektör destekleri ise 78 milyar liraya ulaşıyor.
Kentsel dönüşüm ödeneği yüzde 176 artıyor
Merkezi yönetimin yatırım ödenekleri, bütçenin yüzde 10,4’üne karşılık gelen 2 trilyon 849 milyar liraya çıkıyor. Teklif, belediyeler ve il özel idareleri için 2 trilyon 384 milyar liralık kaynak öngörüyor. Teklife göre yerel yönetimlerin bütçedeki payı, 2002’deki yüzde 4’ten 2027’de yüzde 8,7’ye çıkıyor.
Teklif, kentsel dönüşüm ödeneğini yüzde 176 artırarak 276 milyar liraya çıkarıyor. Deprem hasarlarını onarmaya ve afet dayanıklılığını artırmaya yönelik ödenek ise 769 milyar lira tutuyor. Teklife göre devlet, 2023-2026 döneminde deprem bölgesine güncel fiyatlarla 104 milyar dolara karşılık gelen 5,4 trilyon lira harcamış olacak. Hükümet, 6 Şubat depremlerinin ardından 455 bin 357 bağımsız bölümün inşasını tamamlayıp teslim ettiğini açıkladı.
Sosyal konut ödeneği 250 milyar liraya çıkıyor
Teklif, sosyal yardım ve desteklere toplam bütçenin yüzde 4,9’una denk gelen 1 trilyon 341 milyar lira ayırıyor. Sosyal konut finansmanına yönelik ödenek, yüzde 150 artışla 250 milyar liraya çıkıyor.
Teklif, elektrik ve doğal gaz faturalarına yönelik desteği yüzde 62 artırarak 605 milyar liraya çıkarıyor. Hükümetin verilerine göre devlet, Ekim 2026 itibarıyla mesken abonelerinin düşük kademe doğal gaz faturalarının yüzde 56’sını, elektrik faturalarının yüzde 53’ünü karşılıyor. Teklif, enerji sübvansiyonlarının yüzde 3,5’lik bütçe açığının 0,5 puanını oluşturduğunu belirtiyor. Hükümet, 2027’de de sürecek olan asgari ücret vergi istisnasının çalışanlara 1 trilyon 460 milyar liralık katkı sağlayacağını hesaplıyor. Hükümetin hesabına göre enerji destekleri ve vergi istisnasıyla birlikte sosyal harcamalar, bütçenin yüzde 12,5’ine denk gelen 3 trilyon 406 milyar liraya ulaşıyor.
Hükümet, 2027 sonunda yüzde 21 enflasyon öngörüyor
2025’te yüzde 3,7 büyüyen Türkiye ekonomisinin 2026’yı yüzde 3,3 büyümeyle kapatacağını öngören hükümet, 2027 için yüzde 4,2 büyüme bekliyor. Hükümet, büyümenin 2029’da yüzde 5’e ulaşmasını hedefliyor. Teklifteki hedeflere göre enflasyon, 2026 sonunda yüzde 28,4’e, 2027 sonunda ise yüzde 21’e inecek.
Hükümet, 2027’de istihdamın 657 bin kişi artmasını, işsizliğin yüzde 8’e inmesini ve işgücüne katılımın yüzde 53,4’e çıkmasını öngörüyor. Ocak-Eylül 2026 döneminde yüzde 5,2 artışla 211 milyar dolara ulaşan ihracat, son 12 ayda 283,7 milyar doları buldu. Hükümet, 2026’da mal ve hizmet ihracatının 410 milyar dolara ulaşmasını, 2027’de ise cari açığın milli gelire oranının yeniden yüzde 2’nin altına inmesini bekliyor.
