İSTANBUL (Medyascope) – Burcu Yeşilbaş’ın yönettiği “Koca Dünya”, dünya prömiyerini 37. Ankara Film Festivali Belgesel Yarışması’nda gerçekleştiriyor. Film, Karadenizli kadınların türkülerdeki görünmeyen emeğinin ve kuşaktan kuşağa aktardıkları hafızanın izini sürüyor.
Burcu Yeşilbaş’ın yönettiği, H. Sevim Işık Bäro’nun yapımcılığını üstlendiği “Koca Dünya” belgeseli seyirciyle buluşuyor. Film, dünya prömiyerini 37. Ankara Film Festivali Belgesel Yarışması kapsamında gerçekleştiriyor. Yapım, modernleşme ve göç nedeniyle kaybolmaya yüz tutan sözlü tarihi korumayı hedefliyor.
Uluslararası adı “Songs of the Mountain” olan bağımsız yapım, festival başvurularına kısa süre önce başladı. Proje ekibi, filmi bir kültürel hafıza ve toplumsal cinsiyet eşitliği çalışması olarak da konumlandırıyor. Belgesel, “Karadeniz’de Kadın Belleği ve Kültürel Direnişin Görsel Savunuculuğu” temasıyla yola çıkıyor.
Belgesel “anonim” türkülerin gerçek sahiplerini arıyor
Film, bugün müzik piyasasında popüler olan pek çok Karadeniz türküsünün kökenine eğiliyor. Belgesele göre bu türkülerin pek çoğunu kadınlar tarlada ve ahırda çalışırken doğaçlama yaktı. Erkek sanatçıların “anonim” kalıbıyla kaydettiği bu eserlerde kadınların emeği ve yaratıcılığı kayboldu. Film, görünmez kalan bu emeği gerçek sahiplerine geri vermeyi amaçlıyor.
Anlatının merkezinde yerel sanatçı İlknur Yakupoğlu ve Tonyalı kadınlar yer alıyor. Bölge halkı kemençeyi tarihsel olarak yalnızca erkeklere ait bir alan olarak gördü. Yakupoğlu ve Tonyalı kadınlar ise kemençe çalmakta ısrar ederek derin toplumsal tabulara meydan okuyor.
Belgesel festival yolculuğunda STK’larla işbirliği arıyor
“Koca Dünya”, Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü’nden yapım desteği aldı. Avrupa Birliği Sivil Düşün Programı da belgeselin destekçileri arasında yer alıyor. Yapım ekibi, uluslararası görünürlük kazanmak için uzun soluklu bir festival maratonuna giriyor. Ekip, bu yolculukla Karadenizli kadının “söz ve sanat üreten” kimliğini dünyaya duyurmayı hedefliyor.
Proje ekibi, filmi yerel bir anlatıdan küresel bir savunuculuk aracına dönüştürmek istiyor. Ekip, sanatsal üretimdeki toplumsal cinsiyet eşitliğini kalıcı bir tartışma gündemine taşımayı da amaçlıyor. Bu nedenle kadın örgütleri ve hak savunucusu sivil toplum kuruluşlarıyla (STK) iş birliği önem taşıyor. Belgesel ekibi, STK’ların kendileriyle özel etkinlikler, film gösterimleri ve gösterim sonrası söyleşiler düzenlemesini arzuluyor. Ekip, kurumların filmi kendi toplumsal cinsiyet ve kültürel hafıza çalışmalarına davet etmesini hedefliyor. Ekibe göre bu davetler, görsel arşivi sivil toplumun kalıcı hafızasına taşıyacak.
