İranlı filozof Daryush Shayegan Tahran’da defnedildi

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

Geçtiğimiz Perşembe günü hayatını kaybeden İranlı düşünür Daryush Shayegan Salı günü Tahran’da defnedildi.

Ekran Resmi 2018-03-28 23.23.41

Daryush Shayegan, 2 Şubat 1935’te İran’ın Tebriz şehrinde doğdu. Babası Tebrizli bir tüccardı, annesi ise Gürcistanlıydı. Tahran’da bir Fransız okuluna gitti. Annesi ile teyzesi aralarında Gürcü dilinde, babası ve annesiyse birbiriyle Türkçe dilinde konuşurdu. Daryush Shayegan’ın Rus bir sütannesi vardı ve onunla da Rusça konuşurdu. Ancak Shayegan’ın babası, oğluyla Farsça konuşma konusunda ısrarcıydı. Bunun dışında Shayegan Fransız okuluna giderek Fransızcayı çok çabuk öğrendi. Shayegan’ın babasının Şii, annesinin Sünni mezhebine bağlı olmasına rağmen, Fransız okulunda Ermeniler, Asuriler ve Yahudilerle de tanışma fırsatı buldu.
Daryush Shayegan, 1951 yılında ilk seyahatini İtalya’ya yaptı, ardından İsviçre ve nihayetinde Paris’e gitti. Bu seyahatten sonra liseyi İran’da bitirmemeye karar verdi ve henüz 15 yaşındayken İngiltere’ye gitti. Dört yıl sonra Cenevre’ye tıp okumaya gitti ancak bir dönem okuduktan sonra bıraktı; bundan böyle beşeri bilimler, sanat ve edebiyat onun için daha önemli bir yer tuttu.

Sonrasında Hint öğretim üyeleriyle tanıştı ve iki sene boyunca Sanskritçe sınıflarına devam etti. Tahran’a döndüğünde, Tahran Üniversitesi Sanskrit dili hocası Brahman İnduşker ile tanışıp, iki yıl da onun derslerine katıldı. Böylelikle Daryush Shayegan henüz 25 yaşında Tahran Üniversitesi’nde Sanskritçe hocalığı yapmaya başladı. Bu dönemlerde Henri Corbin ile tanıştı ve Hint felsefesi üzerine geniş çalışmalara başladı. Bu dönemde iki ciltlik “Hint Felsefi Dinler ve Mektepler” kitabını yayınladı. Daha sonraki dönemlerde Allame Tabatabayi gibi İran’ın o dönem önemli din alimleriyle haşır neşir oldu ancak İslam devrimi onun düşüncelerinde köklü değişimlere sebep oldu ve siyasal islam alanında sorgulamalara girişti.
Shayegan ömrünün son dönemlerinde İranlı ünlü şair ve yazarlarını Fransızlara, Fransızların ünlü yazar ve şairlerini İranlılara tanıtmaya çalıştı. Ondan Fransa’da yayınlanan son kitap “Beş Huzur İklimi” adındaydı ve bu kitapta İran’ın büyük şairleri Firdevsi, Hayyam, Mevlana, Sadi ve Hafız’ı incelemişti. Farsça son kitapları da 19. ve 20. Yüzyılın büyük şair ve yazarlarıyla ilgiliydi. “Kaybolan Alanları Araştırma” adı altında yayınlanmış makaleleri de vardı.

Dariush Shayegan, 25 Ocak 2018 sabahı şiddetli bir beyin kanaması geçirdi ve 22 Mart 2018 Perşembe günü Tahran Firuzger Hastanesi Yoğun Bakım Servisi’nde 83 yaşında hayata gözlerini yumdu. Cenazesi 26 Mart Pazartesi sabahı Büyük İslam Dairet-ül Maarif Merkezi’nden sanatçıların defnedildiği Beheşte Zehra (Zehra Cennetine) defnedildi.

Batı ve doğu kültürlerini karşılaştırmalı olarak çalışan Shayegan’ın kitaplarından bazıları Türkçeye de çevrilmiş durumda. Bu kitaplar Yaralı Bilinç Geleneksel Toplumlarda Kültürel Şizofreni ve Melez Bilinç.

Shayegan’ın cenaze töreninin videosu için: https://www.isna.ir/news/97010601142/

 

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print
  • Medyascope
  • Medyascope Plus