22 Mart Perşembe günü Tahran’da 83 yaşında hayatını kaybeden ve 27 Mart Salı günü Tahran’da defnedilen İranlı büyük düşünür Daryush Shayegan’dan alıntılar. Haldun Bayrı hazırladı.
“(…) maneviyat, bir din değiştirme, bir inanç ya da kanaat sorunu değildir; dünyada olma tarzıdır. En belirsiz ve en basit hareketlerimizde yansıması görülür: yürüme ve yemek yeme tarzımızda; diğer insanlara açık olmamızda; zaman, iktidar, kader ve sessizlik karşısındaki tefekkür tarzımızda; kısacası fikir olmayan, ideoloji olmayan her şeydedir; özellikle de ikbal avcılarının hevesli döndürme çabaları ve yeni dönmelerin işgüzarlığından fersah fersah uzaktadır.”
(Daryush Shayegan, Yaralı Bilinç, s. 90, 2014 baskısı)
“(…) Geçerliliği kalmamış bir dünyanın tortusu olan izlenimlerden kurtulmak ve kendine rağmen olumsuz izlerini taşıdığı bu çatlağın bilincine varma zeminini hazırlamak. Çare bulabilmek ve hâlâ vücut verdiği bir maneviyatı tekrar canlandırabilmek için, aslında bu maneviyata nasıl bir yer açacağını, ya da onu yeni dünya düzeniyle nasıl bütünleştireceğini kendi de bilmeksizin, bilincine varmalıdır bu çatlağın. Kendi tarzında vücut verdiği şu son beş asrın tarihini kendine mal etmeksizin, içindeki eski katmanlarla bu kadar didişen o modern kimliğin tedrisatından geçmeksizin, asla zamanının insanı olamayacaktır.”
(Daryush Shayegan, Melez Bilinç, s. 100, 2014 baskısı)
“(…) Sonunda usanıp, mekanizmaları hakkında hiçbir şey bilmediğimiz yöntemleri, nesneleri ve fikirleri tüketmeye başladık. (…) Yanılmamızın doruğu ise, önümüze gelen şeylerin doğasında bir ayıklama yapabileceğimize saflıkla kanaat getirmemiz oldu: Kuruyu yaştan ayırma yanılsaması. Tekniği ve ateşli silahları seçip, bunların temelinde yatan laikleştirici ve yıkıcı fikirleri kahramanca reddetmek. Yani hem Şeriat’ın her yerde varlığına tamamen boyun eğen tam bir Müslüman, hem girişimci bir kapitalist, hem iş bitirici bir teknokrat, hem de (neden olmasın?) ateşli bir milliyetçi olmak. Sonra, daha harekete geçmeye vakit olmadan ve olup bitenin gerçekten bilincine varmadan, ırmağın öte yakasına geçmiştik bile. Dünyada olanlarla kafalarımızda olanlar arasında bir uçurum oluşmuştu. Taşradaki tatil aniden son buluyordu, çünkü arada geçen zamanda dünya değişmiş, tarih ilerlemiş, tanıdık ekolojimiz yıkılmıştı ve biz bir no man’s land’e atılmıştık: Ne atalarımızın toprağı, ne de yeni sahiplerimizin toprağı olan bir yere. Uzakta olan hep haksızdır! Evet, öyle! Haksızdık, çünkü tarihin randevusunu kaçırmıştık.”
(Daryush Shayegan, Yaralı Bilinç, s. 26, 2014 baskısı)








