İsrail seçimleri: Sandıktan yine belirsizlik çıktı, Araplar’ın partisi Raam koalisyon görüşmelerinde kilit rol oynayabilir

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

İsrail’de salı günü (23 Mart) yapılan genel seçimlerde oy sayımı sürüyor. Yüzde 91’i sayılan sandıklardan gelen ilk sonuçlara göre, ne mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu ne de muhalefet bloku koalisyon hükümeti kurabiliyor. Seçimlerde dikkat çeken en önemli gelişmelerden biri ise kurulacak yeni hükümetin kilidinin Ortak Arap Listesi Bloku’ndan ayrılarak seçimlere tek başına giren Mansur Abbas liderliğindeki Birleşik Arap Listesi’nin (Raam) elinde olması.

İsrail’de, son üç erken genel seçimin ardından hiçbir lider istikrarlı bir hükümet kuramamıştı. Salı günü (23 Mart) yapılan ve son iki yıldaki dördüncü genel seçim olma özelliğini taşıyan seçimler de yeni bir çıkmazla sonuçlanmaya çok yakın. Oyların yüzde 91’inin sayıldığı belirtilirken sandıklardan gelen ilk sonuçlara göre, ne Başbakan Binyamin Netanyahu’nun partisi Likud ne de Netanyahu karşısındaki muhalefet koalisyon hükümeti kurabilecek oy miktarına ulaşabildi.

İsrail vatandaşı Filistinliler tarafından kurulan üç ayrı partinin birleştiği Ortak Arap Listesi Bloku seçimlerde ciddi oranda oy kaybederek İsrail Parlamentosu’ndaki (Knesset) altı sandalyesini yitirirken bloktan ayrılan Mansur Abbas’ın liderliğindeki Birleşik Arap Listesi (Raam) ise beş milletvekili çıkararak büyük bir sürprize imza attı. Sandık çıkış anketlerinin sonuçlarına göre yüzde 3,25’lik seçim barajını aşamadığı belirtilen Raam, oyların sayılmasıyla birlikte parlamentoya girmeye hak kazanarak yapılacak koalisyon görüşmeleri öncesi “seçimlerin kilit partisi” haline geldi.

Raam, Gazze Şeridi’nin yönetiminin başındaki Hamas ile benzer görüşlere sahip “İslamcı bir parti” olarak tanınıyor. Çoğu İsrailli siyasetçi tarafından ciddiye alınmayan bir siyasi parti olarak gösterilen Raam, şimdi ise yeni hükümetin iplerini elinde tutuyor.

İlk sonuçlara göre, Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi, 120 sandalyeli parlamento için 30 milletvekili çıkarmayı garantileyerek seçimlerde birinci parti oldu. Ancak Netanyahu ve Likud’a destek vereceğini açıklayan sağ partilerle birlikte bu sayı 59’a yükseliyor. Bu sayı, Likud’un koalisyon hükümeti kurabilmesi için gereken 61 sandalyenin altında kalıyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu

Şu anki sonuçlara göre Netanyahu karşısındaki sekiz parti, koalisyon hükümeti kurmaya yetecek 61 sandalye sayısını garantilemiş olsa da muhalefet bloku içindeki mevcut tartışmalar ışığında bu partilerin koalisyon hükümeti kurma şanslarının da oldukça düşük olduğu belirtiliyor.

Kuruluşundan bu yana koalisyon hükümetleri tarafından yönetilen ülkede, salı günkü seçimlerin sonuçları henüz kesinleşmiş olmasa da Raam’ın bir koalisyon hükümetinin kurulmasında belirleyici bir rol oynaması ihtimali bile İsrail’de tartışma yarattı. Tartışmaların arkasındaki en büyük sebep ise bağımsız bir Arap partisinin daha önce hiçbir koalisyon hükümetinin parçası olmaması.

Raam daha önce, İsrail nüfusunun yaklaşık yüzde 20’sini oluşturan Araplar’ın çıkarlarına yönelik hareket edebilecek herhangi bir koalisyonu destekleyebileceğini açıklamıştı. Raam lideri Mansur Abbas, dün (24 Mart) katıldığı bir televizyon programında ise “Kilit bir adam olmayı umuyorum” dedi ve ekledi: “Geçmişte ana akım partiler gibi biz de kendimizi dışlıyorduk. Raam bugün ise siyasi sisteme meydan okuyor. Arkadaşlar, burada biz de varız.”

Koalisyon görüşmelerinde “kilit bir rol” elde eden Birleşik Arap Listesi’nin lideri Mansur Abbas ve torunu.

Ancak Raam’ın, Netanyahu liderliğindeki sağ bloku destekleme ihtimali de oldukça düşük olarak değerlendiriliyor. Zira Netanyahu, yakın zaman önce ülkede Arapça’nın statüsünü düşüren bir yasa çıkarmış ve ülkenin geleceğini yalnızca Yahudiler’in belirleme hakkına sahip olduğunu öne süren söylemleriyle tepki toplamıştı. Netanyahu son olarak bir önceki seçimler öncesinde yaptığı açıklamada, Araplar’ın seçime katılımının yüksek olmasının kendi seçmenini sandığa gitmek için teşvik edeceğini söylemişti.

Öte yandan Raam’ın lideri Abbas, son gelen sonuçlarla kendisine ve partisine atfedilen “kilit parti” rolünü üstlenmeye hazır olduğunu daha önce göstermişti. Abbas, yakın zamanda yaptığı açıklamalarda, ülkede yıllardır Arap vatandaşlar için temel sorunlar konumunda olan çete şiddetine, yoksulluğa ve evsizliğe karşı mücadele etmek konusunda hükümet desteği almanın bu sorunları ortadan kaldırmak açısından tek çözüm yolu olduğuna inandığını dile getirmişti.

Raam’ın yanında Netanyahu’nun koalisyon görüşmeleri kapsamında görüşebileceği diğer partiler olarak parlamentoda yedi sandalyeyi garantileyen İsrail Evimiz Partisi ve altı sandalye kazanan Yeni Umut Partisi öne çıkıyor. Ancak bu partilerin de Netanyahu’nun bloku içinde yer alan diğer partileri hedef alan geçmiş açıklamaları, koalisyon görüşmeleri öncesi Netanyahu’yu düşündürüyor.

Derleyen: İlayda Öykü Biberoğlu

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print
  • Medyascope
  • Medyascope Plus