Prof. Dr. Serhat Güvenç: “ABD’nin farklı alternatifleri olsa da Karadeniz’e ulaşmak için Türkiye’nin Montrö konusunda müsamaha göstermesini tercih eder”

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

Kadir Has Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serhat Güvenç, Montrö Sözleşmesi tartışmalarını Rusya-Ukrayna arasındaki çatışma olasılığı ve NATO’nun müdahilliği konusunda değerlendirdi. Güvenç, Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Karadeniz’e ulaşmada farklı alternatifler geliştirdiğini ancak Türkiye’nin hem ABD hem de NATO’ya müsamaha göstermesini tercih edeceğini söyledi.

Prof. Dr. Serhat Güvenç, Kanal İstanbul Projesi’nin doğrudan Montrö Sözleşmesi’ni ortadan kaldırmayacağını belirtirken “Kanal İstanbul benzeri bir kanal ne zaman Çanakkale civarında açılır o zaman Montrö Sözleşmesi’ne tabi olmadan geçiş hükümleri gündeme gelebilir. Ancak bugün Kanal İstanbul, Montrö’nün geçersiz kalmasına olanak sağlamaz” dedi.

Türkiye, Montrö’den nasıl çekilebilir?

Türkiye’nin “Montrö Sözleşmesi’nden çekiliyorum” diyebileceğini söyleyen Güvenç, “Sözleşme, 1936’da 20 yıllığına imzalanmıştı ve 1956’da süresi doldu. Ancak imzacı taraflardan hiçbiri yeni bir sözleşmenin başlaması için talepte bulunmadığından yenileniyor. Beş yılda bir taraf ülkeler değişiklik önerilerini sunabiliyorlar. 2021 Kasım’ından üç ay önce Türkiye, sözleşmede değişiklik talep ediyorsa bildirmeli ama bu bildirim yapılsa bile iki sene boyunca sözleşme geçerli kalır. Bir de yeni sözleşme konulmadığı sürece anlaşmanın geçiş serbestisi ilkesi konur, o da Boğazlar’ın yabancı savaş gemilerine açılması anlamına gelir” diye konuştu.

“Türkiye’nin ABD’ye daha yakın tutum belirlemesinin sonucu”

Donbas’ta Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışma ve NATO’nun bu çatışmaya müdahil olmasına dair de konuşan Güvenç, şunları söyledi: “Montrö ile doğrudan bir ilişkisi yok çünkü ABD, Boğazlar’dan Karadeniz’e istediği gibi gemi ve askeri güç çıkaramayacağını deneyimledi. Bu koşullarda bir değişiklik yok. ABD, Karadeniz’e ulaşmanın alternatiflerini geliştirdi. Bulgaristan ile Romanya’da üsleniyorlar ve hava gücünü ön plana çıkarıyorlar. Denizden ulaşmak yerine havadan tatbikat yaptılar. İki tanesinde de Türkiye ikmal desteği sağladı. Türkiye’nin ABD’ye daha yakın tutum belirlemesinin de bir sonucu. Örneğin, Soğuk Savaş döneminde ABD, Türkiye’nin Trakya Bölgesi’ni kullanılırken şimdi Yunanistan’a kaymış durumda. Ama Türkiye’nin Montrö konusunda müsamaha göstermesini ABD ve NATO tercih edecektir. Türkiye, Rusya’nın taleplerine çok esnek yaklaşmakla birlikte ABD’nin taleplerini sıkı şekilde denetledi, taviz vermedi. Türkiye, Rusya’ya bu konuda daha esnek davranabiliyor.”

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

Medyascope internet sitesinde çerezlerden faydalanılmaktadır.

Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul edersiniz. Ayrıntılı bilgi için Gizlilik Politikası ve Çerez Politikası'nı inceleyebilirsiniz.

  • Medyascope
  • Medyascope Plus