34 yıl önce İskoçya’nın Lockerbie kasabası üzerinden geçtiği sırada patlatılan ve 270 kişinin hayatını kaybettiği Lockerbie faciasının zanlısı Libyalı Ebu Agila Muhammed Mesud, Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) hâim karşısına çıktı. Mahkeme, Mesud’un idam cezasıyla yargılanmayacağını açıkladı.
Davanın ABD’nin başkenti Vaşington’da dün (12 Aralık) görülen ilk duruşmasına, Lockerbie faciasında hayatını kaybedenlerin aileleri de katıldı. Duruşmada Libyalı eski istihbarat görevlisi Ebu Agila Muhammed Mesud’a yöneltilen suçlamalar resmen açıklandı. Yargıç Robin Meriweather, suçlamaların resmi olarak okunmasına ve Mesud’un yasal savunma hakkını temin edene kadar duruşmayı erteleme kararı verdi.
Duruşmada Mesud’un tam ismi kayda geçirildi, duruşma boyunca yasal süreçleri takip edebilmesi ve konuşulanları Arapça’ya çevirmesi için çevirmen tutuldu. Mesud’un 27 Aralık’taki duruşmaya kadar tutuklu kalmasına karar verildi. Eğer Mesud suçlu bulunursa, ömür boyu hapis cezası ile karşı karşıya kalacak.
Mesud, deniz mavisi bir hapishane tulumu ve beyaz sakalını kapatan tıbbi bir maske giyerek duruşma salonuna girdi. Mesud, hakkındaki suçlamalar okunurken yargıcın sözünü keserek “Avukatımla görüşmeden konuşamam” dedi. Mesud halen kendisini temsil etmesi için bir avukat arıyor.
Saldırıdaki bazı kurbanların aileleri de mahkeme salonundaydı. Daha önce BBC’ye verdikleri röportajlarda aileler, “gergin olduklarını” söyledir. Duruşma sırasında kurbanların aileleri sessizce salonda oturdu.
Hangi cezalarla karşı karşıya?
Mesud’un karşı karşıya kaldığı suçlamalar şöyle: Ömür boyu hapis cezası, idam cezası ya da 250 bin dolara kadar para cezası. Ancak savcıların, saldırının gerçekleştiği dönemde idam cezasının yürürlükte olmadığını iddia etmeleri sebebiyle idam cezası talep edilmeyecek.
Mesud aleyhindeki dava, Muammer Kaddafi hükümetinin devrilmesinin ardından Mesud’un 2012’de Libyalı yetkililere verdiği bir röportaja dayanıyor. Röportajda Mesud, saldırıda kullanılan bombayı yaptığını ve zamanlayıcısını uçak hareket halindeyken patlamak üzere ayarladığını itiraf etti. Mesud ayrıca Kaddafi’nin kendisine ve iki işbirlikçiye ABD’ye “başarılı saldırıları için” teşekkür ettiğini öne sürdü.
ABD, 21 Aralık 1988’deki bombalı saldırıda kilit rol oynadığını iddia ettiği Ebu Agila Muhammed Mesud hakkında iki yıl önce suç duyurusunda bulunmuştu.
Ne olmuştu?
Libyalı ajan Abdülbasit El Megrahi, Londra’dan New York’a gitmek üzere kalkan Pan Amerikan Hava Yolları’na ait uçağa bomba yerleştirmişti. Bomba, uçağın İskoçya’nın Lockerbie kasabasında infilak etmişti. Saldırıda uçakta bulunan 259 yolcu ve mürettebatın tamamı yaşamını yitirmişti. Öte yandan uçağın düştüğü Lockerbie kasabasında da 11 kişi hayatını kaybetmişti. Bu saldırı, Birleşik Krallık topraklarında meydana gelen en ölümcül terör saldırısı olarak kayıtlara geçmişti.
Lockerbie faciasında uçağa bombayı yerleştiren Megrahi, 2001 yılında Hollanda’da özel olarak toplanan bir İskoç mahkemesinde yargılanmış ve suçlu bulunmuştu. Ölüm boyu hapis cezasına çarptırılan Megrahi, kanser teşhisi konulmasının ardından 2009’da serbest bırakılmış, 2012 yılında da Libya’da ölmüştü. Megrahi, saldırıda suçlu bulunan ilk kişi olmuştu.
Eski Libya lideri Muammer Kaddafi de 2008’de yaptığı bir açıklamada Libya’nın Lockerbie faciasıyla ilgili sorumluluğunu kabul ederek, saldırıda hayatını kaybedenlerin ailelerine tazminat ödemişti. Kaddafi, saldırı emrini kendisinin vermediğini de savunmuştu.
