Netizen’in bu bölümünde Türkiye Bilişim Vakfı Başkanı Faruk Eczacıbaşı, Atıf Ünaldı’ya konuk oldu. Programda teknolojik dönüşüm, yapay zekânın yarattığı kırılma ve etik meseleler değerlendirildi.
Netizen’in yeni bölümünde Atıf Ünaldı’ya konuşan Türkiye Bilişim Vakfı Başkanı Faruk Eczacıbaşı, teknolojik dönüşümü ele aldı. Eczacıbaşı, bu dönüşümün geçici değil, yapısal bir değişim olduğuna dikkat çekti:
“Bu değişimlerin büyük kısmı artık yapısal. Geriye dönüşü olmayan bir dönemdeyiz. Eskiden değişimlere uyum sağlayabiliyorduk, şimdi değişimin öngörülemezliğine alışmak zorundayız.”
Analog dönem ve dijital çağ
Eczacıbaşı, internetin insanlık tarihinde eşi görülmemiş bir kırılma yarattığını vurgulayarak, “Benim hayatımın ilk 35 yılı analog dönemde geçti, sonraki yarısı dijital çağda. İnternet, tarihinin gördüğü en derin paradigmal kayışı başlattı. İnsanlar bir anda coğrafya tanımadan komşu oldular” dedi.
Bu kırılmanın ardından bilgi akışının hızlandığını, toplumların kontrol mekanizmalarının çöktüğünü belirten Eczacıbaşı şöyle devam etti:
“Sosyal medya ve ardından yapay zekâ, toplumların kendi sigorta mekanizmalarını devre dışı bıraktı. Kontrol edemediğin bir sistem seni korkutuyor. En tehlikelisi toplumları bir arada tutan hikâyelerin eskimesi.”
Türkiye Bilişim Vakfı’nın amacını teknolojiyi değil, insan davranışlarını anlamak olarak tanımlayan Eczacıbaşı, “Türkiye Bilişim Vakfı teknolojik bir kuruluş değil. 30 yıl önce kurulduğumuzda internetin etkileri karşısında bireylerin, kurumların, toplumların davranışlarını nasıl değiştirmesi gerektiğini tartışmak için kurulduk” diye konuştu.
Eczacıbaşı, sivil toplumun bu yeni döneme yön verebileceğini ancak havada uçan uçağa karayolu kurallarıyla yön vermeye çalıştığını söyledi:
“Bizim paradigmalarımız trafik kurallarına göre oluştu ama artık uçak havada. Bu yeni koşullara uygun ‘havacılık kuralları’ geliştirmemiz gerekiyor.”
“Gençlerin dünyası farklı”
Toplumların nesiller arası çatışma yaşadığını anlatan Eczacıbaşı, değişimi anlamak için gençlerin alışkanlıklarını dikkate almak gerektiğini öne sürerek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Benim yaşımdakiler için sabitlenmiş alışkanlıklar var ama gençler farklı araçlarla, farklı beklentilerle geliyorlar. Biz hâlâ kendi sistemimizi onların beynine çiviliyoruz. Bu da gençlerin umutsuzluğunu artırıyor.”
“Teknolojinin değil, vizyonun peşindeyiz”
Eczacıbaşı, teknolojiyi merkeze koymanın hatalı olduğunu vurguladı:
“Önce vizyon ve ne istediğini bilmek gerekir. Sonra yetkinliklerini geliştirirsin. Eksiklerini tamamlamak için teknolojiyi kullanırsın. Teknoloji amaç değil, araçtır.”
Faruk Eczacıbaşı, yapay zekânın ve dijital dünyanın etik sorunlarına değinerek, “Etik nereye çekersen oraya gider. Bence asıl mesele birbirine zarar vermemek. Bu en temel kural ama nezaket de bunun içinde olmalı. Dijital dünyada nezaket, etik kadar önemli” diye yorumladı.
