CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Samet Özgül’ün öldürülmesinin üçüncü yılında düzenledikleri “Emeğin Türkiye’si Motokuryeler Buluşması” motokuryelerin sorunlarına sundukları çözüm önerilerini açıkladı, “Emeğin dijitalleşmesinin yanında, sömürünün dijitalleşmesine de savaş açmamız gerekiyor” dedi. Motokurye Engin Karakoç “Madencilerle aynı noktaya geldik, sokağa çıkarken ailelerimizle vedalaşıyoruz” derken, motokurye Seval Aydoğdu kadın motokuryelerin uğradığı tacizlere dikkat çekti. CHP PM üyesi Berna Özgül ise “Amacımız hem motokuryelerin sorunlarını çözmek hem de trafikteki magandalığa son vermek, başka Samet Özgüller ölmesin diye” dedi.
Motokurye Samet Özgül’ün bıçaklı saldırıyla öldürülmesinin üçüncü yılında CHP “Emeğin Türkiye’si Motokuryeler Buluşması” düzenledi. CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in de katıldığı buluşmanın organizasyonunda, CHP’nin gölge Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Gamze Taşcıer ile birlikte Özgül’ün kardeşi ve CHP Parti Meclisi üyesi olan Berna Özgül görev aldı. Motokuryeler CHP Genel Merkezi’ne motosikletleriyle konvoy halinde geldi.
Buluşmanın yapıldığı salonda, Samet Özgül’ün motosikleti ve kaskı ile hayatını kaybeden motokuryelerin isimlerinin yazılı olduğu panolar yer aldı.
Berna Özgül: “Başka Samet Özgüller ölmesin diye”
Etkinlik öncesinde Medyascope’a konuşan Berna Özgül şunları söyledi:
“Bugün 7 Kasım 2025, Samet’i kaybedeli üç yıl oldu. İçimizdeki acı asla geçmedi. Samet’i kaybettiğimiz gibi adaleti de kaybettik. Elimizden geldiğince adalet için mücadele ediyoruz. Amacımız hem motokuryelerin sorunlarını çözmek hem de trafikteki magandalığa son vermek, başka Samet Özgüller ölmesin diye. Kuryeler ‘kaza’ adı altında cinayetlerle hayatını kaybediyor. Bütün amacımız onların sorunlarını görünür kılıp, politikalar üreterek çözümler sunmak.”
Açılış konuşmasını gerçekleştiren CHP Genel Başkan Yardımcısı Gamze Taşcıer “Uzaktan çalışma, esnek istihdam, bağımsız çalışma gibi modeller birer yenilik gibi sunuldu. Emeğin sınırları kalkarken sömürünün sınırları genişliyor. İşte motokuryeler bunun en çarpıcı örneklerinden biri. Bugün motokuryeler görünürde kendi hesaplarına çalışan özgür bireyler ancak gerçekte mesaisiz, güvencesiz görünmez işçiler haline dönüşmekte” diye konuştu. Pek çok ilde motokuryelerin sorunlarını dinlediklerini ve çözüm önerileri oluşturduklarını belirten Taşcıer “Biz inanıyoruz ki bu ülkede emek örgütlü gücü ile, dayanışma ile ve adalet talebi ile hak ettiği yere bir gün ulaşacak” dedi.
“Madencilerle aynı noktaya geldik, sokağa çıkarken ailelerimizle vedalaşıyoruz”
Sedef Seval Aydoğdu “Biz kadın kuryeler kimseden pozitif ayrımcılık beklemiyoruz. Ama trafikte sırf kadın olduğumuz için sıkıştırmasınlar veya paket götürdüğümüz kişiler evine çağırmaya cüret edemesin istiyoruz. Bunun için A kişisinin, B kişisinin yapabileceği bir şey yok. Zihniyetin değişmesi gerek. Bu zihniyetin değişmesi için elimizden geleni yapacağız” diye konuştu.
Motorlu Kurye İşçiler Derneği yöneticisi Engin Karakoç motokuryelerin sorunlarını anlattı. Çalıştıkları firmaların kaza destek ekibi olması gerektiğini söyleyen Karakoç, “Kaza yapıyoruz, yerde yatıyoruz. Canlı destek diye bir birim koymuşlar, buraya yazıyoruz. Bize sordukları ilk şey paketi teslim edip edemeyeceğimiz. Bir insafsızlık ve vicdansızlıktır. Düşünsenize siz canınızla uğraşıyorsunuz ve size hala ‘İşini yapabiliyor musun’ diye soruyorlar” diye konuştu.
Artan maliyetlere göre ücretlerin düzenlenmesi, teslimat bölgelerinin daraltılması konusunda kuryelerle ortak karar alınması, market siparişlerindeki 30 kilogramlık yasal sınırın 15-20 kilogram bandına çekilmesi gibi taleplerini sıralayan Karakoç şöyle devam etti:
“Yapay zekâ ile bu iş yürümez. Herhangi bir mobbinge maruz kaldığımızda bunu hemen bildirebilmeli ve karşı tarafta bir denetim mekanizması kurulmalı. Biz üst yöneticilerimiz tarafından çok fazla mobbing gördük. Ancak tamamen manipülatif cevaplar altık, bizi geçiştirdiler. Bizler de maden işçileri ile neredeyse aynı noktaya geldik. Bizler artık vahşice katledilme riskini alarak, trafikte geçireceğimiz kazaların riskini alarak sokağa çıkıyoruz. Biz her sokağa çıktığımızda ailelerimizle vedalaşıyoruz çünkü bir daha bu şansımız olmayabilir. Bizi yok saymaya devam ettikçe onlar biz var olmaya devam edeceğiz.”
“Kârlar büyürken emekçilerin ücretleri azalıyor”
Salonda bulunanlara seslenen Berna Özgül, “Trafikte ışık ihlali yapan bir aracı sadece uyardığı için boğazından bıçaklanarak canice katledildi” dedi. Motokurye emekçilerinin mücadelesini abisiyle tanıdığını söyleyen Özgül, “Motorun her türlü masrafı, yakıt ve ne yazık ki ölüm bile sizin üzerinizde. Bu sistemde kârlar büyürken emekçilerin ücretleri azalıyor. Biz buna boyun eğmeyeceğiz. Bugün sadece Samet Özgül için tüm motokuryeler için mücadele ediyoruz. Biz artık hiçbir genç bir teslimat sırasında hayatını kaybetmesin, hiçbir kardeş mahkeme kapısında ‘Adalet bu mu?’ diye haykırmasın istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Özgür Özel: “Emeği sömürülen birisine ‘ortak’ demekle ortak olunmaz”
Kürsüye en son çıkan CHP Genel Başkanı Özgür Özel, buluşmada başka bir konu hakkında konuşmayacağını “Sizin sorunlarınız gölgelenmesin” diye açıkladı. Koronavirüs pandemisi sırasında zorlu şartlarda ve risk altında motokuryelerin çalışmaya devam ettiğini hatırlatan Özel, “Sağlıkçılar gibi size de dediler ki ‘Hakları ödenmez.’ Sonra sağlıkçılara da size de hakkınızı ödemediler” dedi.
Kayıtdışı çalışanlarla birlikte 350 bin motokurye olduğunu söyleyen Özel, pandemide işini kaybedenlerin, üniversite öğrencilerinin ve ikinci işe ihtiyaç duyanların motokuryelik yaptığına dikkat çekti. Özel şöyle devam etti:
“Sayı arttıkça; meslek bilinir, görünür oldukça, burada bir örgütlenme, mücadele olması ve sorunların azalması beklenir. Ama maalesef böyle olmuyor. ‘Esnaf kurye’ modeli adı altında güya özgürlük diye pazarlanıyor. Her şirket bir şey buluyor. ‘Sen bizim kâr ortağımızsın, iş ortağımızsın, çözüm ortağımızsın.’ Ettiğin kârı paylaşıyorsan ortağızdır. Parayı sen kazanacaksın, ben senin için sadece bir maliyet kalemi olacağım. Bunun için de algoritmalar kuracaksın. Motorun nereden gittiğinden, hangi sürede gittiğine, neyi teslim ettiğine kadar yapay zekayla analizler yapacaksın. Günde 12-17 saat beni çalıştıracaksın. Sonra ‘Biz iş ortağıyız.’ Ortak dediğin kâra ortak olur. Bütün dijital imkanlar yapılarak emeği sömürülen birisine ‘ortak’ demekle ortak olunmaz, ‘esnaf’ demekle esnaf olunmaz.”
“Soma’daki ‘haydi, haydi düzeni’ni hatırlattı”
Motokuryelerin almakla yükümlü olduğu P1 belgesinin ücretinin şirketlerden alınması ve motokuryeler için Motorlu Taşıtlar Vergisi’nin sıfırlanması gerektiğini söyleyen Özel “Devletin bence hızla atabileceği iki adımı biz de bu toplantıdan sonra Meclis zemininde gelecek hafta gündeme getireceğiz” dedi. Özel, siparişlerin hızlı teslimi baskısı konusunda kamuoyuna duyarlılık çağrı yaptı. Motokuryeliğin “tehlikeli işkolu” olması gerektiğini vurgulayan Özel Soma’da 301 madencinin hayatını kaybettiği iş cinayetini hatırlattı. Soma’dan önce önerdikleri Meclis’te komisyon kurulması önerisini AKP’nin reddettiğini söyleyen Özel, kazadan 15 gün sonra komisyonun kurulduğunu anlattı. Özel şöyle devam etti:
“Komisyon raporuna teknik terim olarak ‘üretim baskısı’ diye yazdık. Ama madenciler ve aileleri buna ‘haydi, haydi düzeni’ diyorlardı. Madencinin belli bir sürede, belli bir miktar kömürü çıkarıp, yükleyip, yollaması lazım. Bunu tutturmak için kotaları var. Başında da ‘dayı başı’ var. Dayı başı direkt patrona bağlı ve sürekli onlara ‘haydi, haydi, haydi’ diyor. ‘Daha hızlı, haydi.’ Şimdi sizin bu işi görünce ‘haydi, haydi düzeni’ aklıma geldi. Burada da algoritma ‘haydi, haydi’ diyor. Bu kadar vicdansız ve acımasız düzen olmaz. 2023’te 68 2024’te 63 arkadaşımız hayatını kaybetmiş. Bu sene 10 ayda 75’e çıkmış. Üç yılda da burada isimlerini gördüğünüz 206 tane arkadaşımız hayatını kaybetmiş.”
“Sömürünün dijitalleşmesine de savaş açmamız gerekiyor”
Emek sömürüsüne karşı mücadeleyi vurgulayan Özel “Saati, rotası, hızı hatta ne kadar kazanacağı bir algoritma tarafından belirleniyorsa, o işçi bağımsız değildir. Açıkça o algoritmayı yazan şirkete bağlı çalışandır. Oranın işçisidir. Güvencesiz şekilde ter akıtmanıza, yol yapmanıza, sigortasız, asgari gelirden yoksun, molası bile yazılımın elinde bu emek sömürüsüne karşı büyük bir mücadele vermek gerekiyor” diye konuştu. Özel çözüm önerilerini sıralayarak devam etti:
“Emeğin dijitalleşmesinin yanında, sömürünün dijitalleşmesine de savaş açmamız gerekiyor. Bu koruyucu ekipmanların ücretsiz olmasını, sosyal güvenlik primlerinin tüm şirketlere ya da tek şirketle çalışıyorsa direkt oraya yüklenmesini, uygun olmayan şartlara zorlanan şirketlerin mutlaka tespit davalarıyla yakalanıp, hukuken tespit edilip, bu şirketlere sakat bırakma, öldürmeye teşebbüs, buna sebebiyet verme gibi meseleler üzerinden olay olduktan sonra değil; olay olmadan önce bunun varacağı sonuçlar açısından suç duyuruları yapmak ve etkin bir hukuki mücadele vermek önemli. Buradan yazılım emekçisi sistemden silebiliyorsa buna hukuk sessiz kalmamalı, itiraz hakkı olmalı. Son kararı makineler değil, vicdan vermeli.”
Dört başlıkta öneriler
“Esnaf kurye yalanından bu sektörün bütün çalışanlarının kurtarılması lazım. ‘Kendi işinin patronusun. Sigortanı kendin yatır, sosyal güvenliğini kendin yap, ekipmanını kendin al’ gibi hem güvencesizliğe, sigortasızlığa, kadrosuzluğa, hem de ekonomik şartlardan dolayı daha kalitesiz ekipmanlar yüzünden hayatın tehlikeye atılmasına karşı net bir duruş göstermek gerekiyor. İkincisi; yaşam hakkı güvence altına alınmalı. Kuryeye hız dayatan, performans kriterleri getiren, ölümle yarıştıran dijital ya da normal yollardan verilen ne talimat varsa, bunlar denetlenmeli, önüne geçilmeli. Çocuktan motokurye olmaz. Çocukların yeri okuldur. Bu alana çok sıkı bir denetim yapılmalı. Son olarak da; adil ücret bir haktır, asgari ücretin altında işçi çalıştırmak suçtur ve hırsızlıktır. Yıpranma payı vermemek, fazla mesai vermemek, işi bıraktığı zaman kıdem tazminatı alamamaya sebebiyet verecek esnek çalıştırma vs… Bunların hepsine karşı mücadele etmek gerekiyor.”
Özel “Sermayenin düşmanı değiliz” derken, CHP’nin kalkınmacı ekonomik programının daha çok kazanmak, daha verimli işlerde çalışmak ve hakça bölüşmek üzerine olduğunu söyledi. Özgür Özel “CHP bu sömürü düzeninin baş düşmanıdır. Bu arkadaşlara bu düzeni dayatanların yakasından iki elimizi çekmeyeceğiz” dedi.
