Komisyon 18’nci toplantısında İmralı’ya gitme kararı aldı. CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, İmralı’ya gidilmesini doğru bulmadıkları ve heyete üye vermeyecekleri yönündeki kararını toplantıda açıkladı. Partiler adına görüşlerin bildirilmesinin ardından komisyon toplantısı basına kapatıldı, CHP toplantıyı terk etti. CHP’nin 11 üyesiyle ayrıldığı toplantıdaki oylamada 32 milletvekilinin “Evet” demesiyle Komisyon’da İmralı vizesi çıktı.
32 “Evet” oyu ama CHP İmralı’ya gitmiyor
TBMM Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun 18’nci toplantısında PKK lideri Abdullah Öcalan ile görüşme üzere İmralı Adası’na gidilmesi yönünde karar çıktı. CHP, İmralı’ya gidilmesini doğru bulmadıkları yönündeki kararını toplantıda açıkladı.
AKP’li Kürşad Zorlu toplantıya katılmadı ancak onun dışında AKP’nin bütün komisyon üyeleri “Evet” oyu verdi. MHP ve DEM Parti ile komisyonda birer temsilcileri olan EMEP ve TİP de İmralı’ya gidilmesine “Evet” dedi.
Demokrat Parti, DSP ve HÜDA-PAR’ın komisyon üyeleri “Hayır” oyu verdi. Yeni Yol Grubu’ndan Mehmet Emin Ekmen toplantıya katılmazken, iki üye çekimser oy kullandı.
CHP’nin 11 komisyon üyesi ve Yeniden Refah Partisi’nin bir üyesi de protesto ederek oylamaya katılmadı. Yeni Yol Grubu’nun Öcalan’a SEGBİS üzerinden bağlanılmasına ilişkin önerisi ise oylama sonucu reddedildi.
TBMM Başkanlığı yaptığı açıklamada İmralı’ya gitme kararının komisyon üyelerinin 5’te 3 çoğunluğuna ait olduğunu belirtti.
Siyasi partilerin İmralı’ya gidecek isimleri 22 Kasım Cumartesi sabahına kadar, Komisyon’un nihai raporunun hazırlanması için teklif ve görüşlerin de 28 Kasım Cuma akşamına kadar TBMM Başkanlığına bildirmesi gerekiyor.
Toplantı basına kapandı, CHP terk etti
CHP İmralı’ya gitmiyor. CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, İmralı’ya gidecek komisyon heyetine üye vermeyeceklerini ancak komisyonda bulunmaya devam edeceklerini söyledi.
Partilerin konuya ilişkin görüşlerini paylaşmasının ardından toplantı AKP, MHP ve DEM Parti’nin oylarıyla basına kapatıldı. Görüşmenin kamuoyuna gizlenmemesini savunan ve İmralı’ya gidilmesine karşı çıkan CHP komisyon toplantısını terk etti.
Basına kapalı olarak devam eden toplantı sona erdiğinde DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, “Adaya gidişi oyladık, evet oyu verildi. Ülkemize, barışa katkı sunması dileğiyle” diyerek komisyonun İmralı’ya gideceğini duyurdu.
Kimlerin gideceği sorusu üzerine Koçyiğit, “Grubu bulunan siyasi partiler diye karar alındı” dedi. Ziyaretin ne zaman olacağı sorusuna ise “Henüz belli değil, hazırlıklar yapılacak. Yarına kadar bütün siyasi partiler Meclis Başkanlığı’na isim bildirecekler. Ondan sonra gidiş planlaması yapılacak” diye yanıt verdi.
CHP’li Emir: “Bundan sonra da komisyonda olacağız”
Toplantı başladığında ilk olarak TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş konuştu ve toplantının kapalı oturumla yapılmasını talep etti. CHP’li Emir Kurtulmuş’un talebine tepki gösterdi. Komisyonun yalnızca MİT Başkanı ile bakanları dinlerken kapalı oturumla toplandığını hatırlatan Emir, “Biz böylesine zor meselelerin açık, şeffaf ve halkın önünde yapılması gerektiğini dile getirdik. İmralı’ya gidişin konuşulacağı toplantıda her siyasi partinin pozisyonunu açık şekilde koyması önemlidir” dedi.
Emir daha sonra CHP’nin İmralı ziyaretine dönük tutumunu açıkladı:
“CHP olarak, tarihsel bir tutarlılık içinde Kürt meselesinin çözülmesini savunuyoruz. Birileri Kürtlerin varlığını bile inkar ederken biz cesaretle bu sorunu kabul eden bir partiyiz. Barış için atılacak adımların sonuna kadar destekçisiyiz. Meselenin Meclis çatısı altında kurulacak komisyon marifetiyle, milletten bir şey saklanmadan şeffaflıkla konuşulması fikrinin sahibiyiz. Bundan sonra da terörsüz ve demokratik süreci inşa etmenin kararlılığı ile komisyonda olacağız.”
CHP İmralı’ya gitmiyor
Milli iradeye ipotek koyan uygulamaların sürdüğünü ifade eden Emir, “Kürtlerin belediye meclislerine girmesini suç sayan utanç davalarında insanlar aylardır cezaevinde yatmaktadır. Siyasi tutsaklıklarda hiçbir ilerleme kaydedilememiş, yeni siyasi davalarla siyasetimiz yara almış, demokrasimizin önü tıkanmıştır. İç barışımızı sağlamak için adım atılması gerekirken tüm meselenin İmralı’ya gidilip gidilmesine sıkıştırılmasına milletimiz razı değildir” diye konuştu.
İmralı’ya gidişin “tek seçenek” olarak öne sürülmesinin komisyonun kuruluş amacına uygun olmadığını belirten Emir, şöyle devam etti:
“Elbette sürece katkı verecek dinlemeler yapılır ancak devletin yetkilileri İmralı ile zaten görüşmekte. Komisyonda başkan bile olmadan sadece beş milletvekilinin adaya gitmesi yerine, teknolojik imkanlardan yararlanarak daha kolay, daha katılımcı, daha tartışmasız bir sürecin yürütülmesi mümkündür. Toplum kayyumların kaldırılması, AYM ve AİHM kararlarının uygulanması gibi olmazsa olmaz, kolay ilk adımların bile atılmadığı bu süreçte bu ısrarın çözüme hangi katkıyı yapacağına ikna değildir. AK Parti başta olmak üzere diğer partilerin kararıyla İmralı Adası’na gidecek komisyon heyetine partimizden üye vermeyi doğru bulmuyoruz.”
Gazetecilerin kendisine “AKP’nin İmralı’ya gitme konusundaki tavrını” sorması üzerine Emir, “AKP’nin süreci olması gerektiği gibi sahiplenmediğini” belirterek, net ve açık olmaya davet etti:
“AKP süreci olması gerektiği gibi sahiplenmeyen bir parti konumundadır. Yürütmenin başındaki Sayın Cumhurbaşkanı ve partisi sürece uzak durmayı tercih etmekte, başka aktörlerin daha önde gitmesini arzulamaktadır. Süreçle ilgili atılacak adımlarla ilgili her partinin net açık tavır alması, pozisyonunu göstermesi gerekmektedir.”
MHP’li Feti Yıldız heyette yer alacak
Toplantı öncesinde TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, komisyonda grubu bulunan partilerin koordinatör grup başkanvekilleriyle 15 dakikalık bir görüşme gerçekleştirdi. MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız toplantıya geçerken gazetecilerin sorularını “Açık oylama yapılmalı. CHP’nin kendi takdiri. Biz oybirliğiyle karar alınmasını arzu ederiz. Yarım asırlık bir problemin çözümünde CHP’nin katkıları önemli. MHP adına ben gideceğim” diye yanıtladı.
Yıldız, komisyon toplantısı sırasında “PKK kurucusunun beyanlarını almak üzere partilerden birer üye olmak üzere heyet oluşturulması amacıyla bugünkü toplantı yapılmaktadır” dedi. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin “Herkes üç maymunu oynarsa İmralı’ya gitmekten imtina etmem” dediğini hatırlatan Yıldız, oylama yapılması gerektiğini ve salt çoğunlukla karar alınabileceğini belirtti.
Bülent Kaya: “Amaçtan ziyade araçta bir ısrar var”
Yeni Yol Grup Başkanı Bülent Kaya da açık oylamayı savundu. Amacın herkesin bilgisine başvurmak olması gerektiğini, nasıl olacağının bir araç olduğunu söyleyen Kaya şöyle konuştu:
“Amaçtan ziyade araçta bir ısrar var. Bilgisine başvurmakta fayda görülen herkesin 51 kişi tarafından dinlenip bilgi sahibi olunarak rapor hazırlanmasının doğru olacağını düşündük. Alternatif yolların da konuşulması gerektiğini ifade ediyoruz. Bir alt komisyon kurularak ya da temsilcilerden bir heyet kurularak karar verilecekse onların da tam tutanak altına alınıp burada 51 milletvekili arkadaşımızla paylaşılarak bu süreçte komisyon üyeliklerinin hakkını vermesini temin etmesi gerektiğini düşünüyoruz.”
Ahmet Şık: “Savaşmakta bu kadar cesur olurken barışmakta da cesur olunmalı”
Türkiye İşçi Partisi (TİP) Milletvekili Ahmet Şık gizli oylama yapılmasını doğru bulmadığını ifade ederek, “Savaşmakta bu kadar cesur olurken barışmakta da cesur olunmalı. Ziyaretin sadece grubu olan partilerle sınırlı kalıp kalmayacağını bilmiyoruz ama dışarıda tutulmamızı doğru bulmuyoruz” dedi.
Gülistan Kılıç Koçyiğit: “Sorunun bir muhatabı var, barış isteyen adım atar”
Komisyonun alacağı karar göre İmralı’ya gidecek heyette yer alacak olan DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit şunları söyledi:
“Buraya gelenler ‘Elinizi taşın altına koymanızı, cesur olmanızı bekliyoruz’ dediler. Şimdi biz bu ülkenin geleceği, 86 milyonun refahı, demokratik Cumhuriyet’in inşası için sorumluluk alacak mıyız, almayacak mıyız? İşte bugün böyle bir eşikteyiz. Sorumluluk alanları da, sorumluluktan kaçanları da, geçmiş ezberleri tekrarlayanları da tarih yazacak. Sorunun etrafında dolanarak, görmezden gelerek bir barışı daha ıskalama lüksümüz yoktur bir çözümü daha ıskalama lüksümüz yoktur.”
PKK lideri Abdullah Öcalan’ı işaret ederek “Sorunun bir muhatabı var” diyen Koçyiğit, “Tek bir çağrısıyla silahları bıraktırmış, Türkiye sahasından silahlı gücünü çekmiş bir örgüt lideri var. Komisyonumuz bütün bu gerçekliği ıskalayacak mı? Barış isteyen adım atar. Öcalan’ı dinlemeden bu sürecin ilerlemesi, derinleşmesi mümkün değildir” diye konuştu.
Zekeriya Yapıcıoğlu’ndan videolu görüşme önerisi
HÜDA-PAR Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu “Herkes elini taşın altına koymak zorunda” diyerek Öcalan’ın dinlenmesini isteyenlerin bunun çözüme katkı sunacağını düşündüklerini söyledi. Videolu görüşme öneren Yapıcıoğlu, “Neden komisyon üyelerinin de soru sorabileceği bir format olmasın? Komisyon üyelerine de soru sorması mümkün hale getirilebilir. Görüntülü bir bilişim sistemi ile komisyon üyelerin tamamına soru sorabilmesi de oylanmasını talep ediyorum” ifadelerini kullandı.
DSP Genel Başkanı Önder Aksakal da İmralı ile görüşmenin SEGBİS bağlantısıyla yapılmasını önerdi.
DEM Parti: “Karar kalıcı barışa vesile olsun”
DEM Parti Eş Genel Başkanları Tuncer Bakırhan ve Tülay Hatimoğulları Komisyon’dan İmralı vizesi çıkmasının ardından yazılı açıklama yayımladı. Bu ziyaretin, on yıllardır yaşanan acıların kalıcı olarak sona ermesi ve toplumsal uzlaşının tesis edilmesi yolunda atılmış tarihsel bir adım olacağının belirtildiği açıklamada, “İmralı’da kurulacak diyalog zemini ve geliştirilecek şeffaf temas kanalları, Kürt meselesinin çözümü ve Türkiye’nin demokratikleşmesi açısından eşsiz bir fırsat penceresi sunmaktadır” denildi.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Komisyonun İmralı’ya gitmesi Türkiye’de yeni bir dönemin kapısını aralayacak; korku siyasetinin yerini birlikte yaşam umudu ve güven alacaktır. Bu görüşme, sürecin şeffaflığını ve samimiyetini pekiştirecek ve toplumun her kesiminin barışın inşasına katılımını güçlendirecektir. Sayın Öcalan ile yapılacak görüşmelerin, sürecin sağlıklı ve güvenli biçimde ilerlemesinde belirleyici bir rol oynayacağına olan inancımız tamdır. Bu ziyareti gerçekleştirecek olan Komisyon üyelerini yürekten kutluyor, Komisyon çalışmalarında yapıcı rol üstlenen tüm siyasi partilere ve Meclis Başkanı Sayın Numan Kurtulmuş’a teşekkürlerimizi sunuyoruz. Ayrıca Komisyonun kurulması, süknet içinde çalışmalarını gerçekleştirmesi, halkların barış talebini görmesi ve İmralı’ya gitme iradesini cesaretle ortaya koyması dolayısıyla siyasi sorumluluk alan Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’a, MHP Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli’ye ve ittifak partilerimiz EMEP ve TİP’e teşekkür ediyoruz. Bu vesileyle, barış iradesinin güçlendirilmesinde herkesin üzerine düşen tarihi sorumluluğu bir kez daha hatırlatıyoruz. Bugün atacağımız cesur adımlar, kardeşlik hukuku içinde bir gelecek kazandıracaktır. Bu ziyaretin, 86 milyonun ortak geleceğine, demokratik özgür birlikteliğimize, eşit yurttaşlık ve kalıcı barışa vesile olmasını diliyoruz. Barışı inşa etmek hepimizin ortak görevi ve sorumluluğudur. Siyasal görüşlerimiz farklı olsa da, ortak geleceğimiz ve kalıcı barışın inşası için bu ülkenin geleceği adına sözü olan herkesi çözüm ve barış ortak paydasında buluşmaya çağırıyoruz.”
