İPM-Sabancı Üniversitesi-Stiftung Mercator Girişimi ve Medyascope işbirliğiyle hazırlanan “Nasıl bir Dünya? Nasıl bir Türkiye?” programının bu bölümünde yapay zekâ ve yapay zekânın etkileri konuşuluyor. Emrehan Aktuğ ve Zeynep Ayata, Cenk Narin’in sorularıyla yanıtlıyor.
İstanbul Politikalar Merkezi Kıdemli Uzmanı Zeynep Ayata ile Sabancı Üniversitesi Ekonomik Bölümü Öğretim Üyesi Emrehan Aktuğ, Medyascope’ta yayınlanan Nasıl Bir Dünya? Nasıl Bir Türkiye? programında yapay zekânın toplumsal eşitlik üzerindeki etkilerini ele aldı.
“Yapay zekâ önceki teknolojilerden farklı etkiler yaratıyor”
Zeynep Ayata, yapay zekânın diğer sanayi devrimlerinden farklı bir yıkıcı etki yarattığını söyledi. Ayata, dijital okuryazarlığın sanıldığı kadar yaygın olmadığını belirterek bu durumun toplumsal eşitsizlikleri derinleştirdiğini ifade etti:
“Bazı kişiler dijital okuryazarlığı çok yüksek, gerçekten de bu araçları kullanabilir olabilir. Mesela buna önemli bir örnek tabii genç nüfus, çünkü bu dijital araçlarla büyüyen bir nüfus da var şu anda. Ama diğer taraftan da toplumun bazı kesimleri bu araçları kullanmakta örneğin zorlanıyor olabilir, bunlara erişimleri olmayabilir.”
Ayata yapay zekânın işlerin otomasyonunda yarattığı korkuya değinerek kariyerin farklı aşamalarındaki çalışanların etkilenme düzeylerinin farklı olduğunu anlattı:
“Mesela avukatlarda orta ve üst düzeyde kariyerde hemen hemen hiçbir ikame olmayacağı tahmin ediliyor. Fakat diğer taraftan da en baştaki, yani çok daha az kıdemli yeni kariyerine başlamış avukatlar bakımından otomasyonun gerçekten birçok işi ikame edebileceği söyleniyor.”
“Türkiye’de internet sitesi sahipliği yüzde 50 seviyesinde”
Emrehan Aktuğ, Türkiye’nin ikili bir gerçeklikle karşı karşıya olduğunu vurgulayarak bu durumu şirketlerin üretim kapasitesi yönünden ikiye ayrıldığı bir nokta olarak tanımladı. Aktuğ “Büyük şirketler dijitalleşmeye adapte olmuş ve artık yeni teknolojilere de adapte olma potansiyeli çok yüksek olan şirketlerin daha da hızlı büyümesi söz konusu. Ama bunun haricinde kalan daha ufak şirketler, dijitalleşmeyi zaten henüz yakalayamamış olan ve bu son dijitalleşme adımıyla birlikte geride kalacak olan grup” diye konuştu.
Aktuğ KOBİ’lerin veri yoksulu olduğunu, birçok firmanın verinin faydasının farkında olmadığını söyledi. Aktuğ “Ufak firmaların şirket sahipleri büyük oranda verinin faydasının çok farkında değiller, nasıl bir katma değer alacaklarını çok farkında değiller. Buna dair bir vizyon eksikliği kesinlikle mevcut” dedi.
Aktuğ iş gücü piyasasında yetenek uyuşmazlığı olduğunu belirterek işverenlerin dijitalleşmeden alabileceği katma değerin farkında olmadığını söyledi. Aktuğ “Burada aslında şeyi gösteriyor, dijital çağda herkesin yeteneklerini yenilemesi gerektiği bir ortamda, sürekli öğrenmenin gerektiği bir ortamda, insanların bu öğrenmeye çabasının olup olmadığı sorulduğunda Türkiye özelinde ortalamanın altında olduğumuzu görüyoruz” dedi.
