Ben Devri’nin yeni bölümünde Harun Şahnacı, konukları Prof. Dr. Aslı Tunç ve Dr. Onur Sesigür ile medyada streaming etkisi, algoritmaların nasıl işlediği ve dijital dünyada aktivizm üzerine konuştu.
Ben Devri’nin bu bölümünde Harun Şahnacı’nın konukları Aslı Tunç ve Onur Sesigür’dü. Aslı Tunç, üretim-tüketim şekillerinin medyayı nasıl şekillendirdiğini anlamak için streaming veya müzik endüstrisinin ötesinde araştırmalar yapmak gerektiğini belirtti. Tunç ayrıca, tüketicileri korumak için şirketleri tek tek eleştirmenin anlamlı olmadığını söyledi:
“Elbette teknoloji bizi yönlendiriyor. Sadece müzikte değil bütün bu medya sektöründe dev aktörler var ve bunlar piyasayı domine ediyor ve elbette tüketim alışkanlıklarımızı belirliyor. Bunlara direnmek, senin söyleminle de havanda su dökmek gibi. Biz tüketiciyi nasıl korumalıyız soruların peşinde koşmalıyız. Çünkü elbette akademisyen olarak ben de eleştirel bir yerde duruyorum ama Spotify ya da başka şirketleri teke tek eleştirmenin çok anlamlı olmadığını düşünüyorum açıkçası.”
Algoritmalar medyayı nasıl etkiliyor?
Tunç ve Sesigür, algoritmaların bilinçli veya bilinçsiz olarak bazı sanatçıları, müzisyenleri ve etnik grupları sessizleştirdiğine dikkat çekti. Tunç, “Shadow banning dediğimiz şey insanlara çaktırmadan ve haberleri bile olmadan sesinin kısılması, marjinal grupların aslında daha da sessizleştirilmesi, bunlar eleştirmemiz gereken şeyler” dedi.
Sesigür ise müzik camiasında algoritmik önyargının söz konusu olduğunu ve bunun üreticilerin görünürlüğünü etkilediğini söyledi:
“İşin hem kodlama hem tüketim kısmında böyle bir şey var. Şu anki kültürel ve ekonomik sistemde bu platformlardan adil, insanı önceleyen bir yapı çıkarmalarını beklemek bence çok makul değil. Ticari olarak uygun gördükleri zaman insan odaklı oluyorlar. Burada o zaman iki şey yapabiliriz. Ya hakikaten gerçek bir reformist gibi insan odaklılığı onlar için daha karlı tutacağız ya da artık bunları birazcık önemsemeyi bırakıp başka yerlere bakacağız.”
Dijital koleksiyonculuk
Onur Sesigür, How to Approach Collecting Music on Streaming adlı araştırmasında geçen “bilgi nesnesi” kavramını açıkladı:
“Müzik fizikselliğini kaybettikten sonra bu koleksiyon aktiviteleri başka bir şeye büründü ya da yok oldu diye bakılıyor. Şimdi özellikle 2000-2010 arası falan bütün dünya korsan müzik dinledi. Ben ‘Streaming platformlarında müzik koleksiyonculuğu yapmak nasıl oluyor?’ üzerine gidip şuraya vardım. Evet, bu yapılabiliyor. Şarkılar beğenerek, çalma listeleri yaparak, dijital kürasyonlar oluşturarak ve bunlara düzenli şekilde eklemeler çıkarmalar yaparak bir koleksiyon yapmak mümkün fakat bunu yaptığınız zaman bu plak koleksiyonlarıyla nasıl bir yerde birleşiyor gibi bir şeye baktığımız zaman bu bilgi nesnesi olayı çıkıyor. Günün sonunda sizin biriktirdiğiniz şey bir bilgi nesnesi haline geliyor. Böyle bir alan var.”
