DEM Parti Eş Genel Başkanları, Meclis’teki bütçe görüşmelerinde çözüm sürecine dair konuştu. Tuncer Bakırhan’ın “Bu sefer başaracağız” sözlerini alkışlayan Devlet Bahçeli, DEM Partilileri çay içmeye davet etti. Tarihsel göndermeler yapan Bakırhan “1921 Anayasası’nı kaleme alırken yerel demokrasiyi kabul eden Mustafa Kemal’i tarihin tozlu raflarından indirmek gerek. Bu hakikati silen resmi anlatıyı artık bir tarafa bırakmalıyız” dedi.
2026 bütçe kanunu teklifinin TBMM Genel Kurulu’nda başlayan görüşmelerinde DEM Parti Eş Genel Başkanları Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan’ın odağında çözüm süreci vardı.
Tuncer Bakırhan sözlerine, TBMM Başkanvekilliği görevini yürütürken hayatını kaybeden DEM Partili Sırrı Süreyya Önder’i anarak ve İstanbul’da bir uyuşturucu operasyonu sırasında yaşamını yitiren polis memuru Emre Albayrak’a rahmet dileyerek başladı.
“İktidarın zalim bütçesine ‘Hayır’ diyeceğiz”
DEM Parti adına ilk konuşan Hatimoğulları, 2026 bütçe teklifinin yarıya yakın kısmının faiz ödemelerine, savunma, güvenlik harcamalarına ve sermayeye ayrıldığını belirterek “Onlardan alınmayan vergiler yurttaşın sırtına yükleniyor. Bütçe açlık ve sefaletle boğuşan, faturasını ödeyemeyen yurttaşın derdine deva değil. Sermayenin, iktidarın bu zalim bütçesine karşı biz DEM Parti olarak ‘Hayır’ diyeceğiz” dedi.
Bakırhan da bütçede savunma ve güvenlik kalemlerine ayrılan payın önceki yıla göre yüzde 34 oranında artırıldığını söyleyerek “Savunma ve güvenlik harcamaları artırılırken sosyal devletin, adaletin, yerel demokrasinin, barışın ve hukukun bütçesi kısılıyorsa orada bir tercih konuşuyoruz demektir” ifadelerini kullandı.
Tülay Hatimoğulları’ndan altı maddelik “asgari demokratik program”
Hatimoğulları, çoğulculuğun tehdit olarak görülmemesi ve zenginliklerin sahiplenilmesi gerektiğini söylerken “Eğer Cumhuriyet bir toplumsal sözleşme ise bu sözleşmenin en temel eksikliklerinden birisi Kürt kardeşlerimize burada yer verilmemiş olmasıdır. Kürt meselesi Cumhuriyet’in kurucu hukuk sözleşmesinin eksik bırakılmış yanıdır ve mutlaka tamamlanmalıdır” dedi.
Hatimoğulları, altı maddelik asgari demokratik programı “Barış ve demokratik çözümün sağlanması; demokratik cumhuriyet ve eşit yurttaşlık; toplumsal cinsiyet eşitliği ve özgürlükçü yaşam; adil bölüşüm ve emekçi odaklı ekonomi; ekolojik yaşam ve iklim adaleti; yerelden başlayan demokratik dönüşüm” şeklinde anlattı.
PKK lideri Abdullah Öcalan’ın silah bırakma çağrısına örgütün uyduğunu vurgulayan Hatimoğulları “Hukuka dayalı barış yasası ve demokratik entegrasyon yasalarının bir an önce çıkması lazım. Bu yasa asla bir pazarlık konusu değil. Bunlar sürecin doğası gereği olması gereken şeylerdir” diye konuştu.
Bakırhan: “Üniter devlet için risk değil, güvence”
Konuşmasında tarihsel değerlendirmelere geniş yer veren Bakırhan, askeri darbeleri, 15 Temmuz darbe girişiminden sonra ilan edilen OHAL’i ve eski HDP Eş Genel Başkanları Selahattin Demirtaş ile Figen Yüksekdağ’ın tutuklanmasını hatırlattı.
Ülkeyi yönetenlerin Kürt meselesini yanlış teşhis ettiğini söyleyen Bakırhan “Kürt meselesi, eşit yurttaşlık, demokratik haklar meselesidir. Kürtlerin eşit yurttaşları olarak hakkını savunması üniter devlet için bir risk değil, aksine bir güvencedir” dedi.
“Yerel demokrasiyi kabul eden Mustafa Kemal’i silen resmî anlatıyı bırakmalıyız”
Cumhuriyetin kuruluşuna uzanan ve 1921 Anayasası’na göndermeler yapan Bakırhan şöyle konuştu:
“1920, 1921, 1922’deki Mustafa Kemal tarihin tozlu raflarına gönderilirken 1923 sonrasının Atatürk’ü resmî alıntının baş köşesinde tutuluyor. 1921 Anayasası’nı kaleme alırken yerel demokrasiyi kabul eden Mustafa Kemal’i tarihten silmemek gerek. Tarihin tozlu raflarından indirmek gerek. Bu hakikati silen resmî anlatıyı artık bir tarafa bırakmalıyız. Gerçeğe odaklanmalıyız. 1921’in yerelliği önceleyen o kurucu ufku bugün unutulmuş bir imkân olarak karşımızda duruyor. Tam 106 yıl önce Erzurum Kongresi’nin sonuç bildirgesinde Türk-Kürt ortaklığına atfen şunlar yazılır: Saadet ve felakette tam ortaklığı kabul eder ve gelecek hakkında aynı amacı hedef alır. Yani daha kuruluş aşamasında ortak vatan fikri ile hukuk fikri yan yana duruyor. Sonra hukuk kısmı unutuluyor. Cumhuriyet Kürtlerin omuz verdiği bir kurtuluşun ardından ilan ediliyor ama Kürt’ün hukuku kurucu metinlerin dışına itiliyor.”
Anadolu’da birlik sağlanamadığı için Balkanlarda yenilgi yaşandığını söyleyen Bakırhan “Kürt tehlikede ise Türk de tehlikededir. Kaderleri iç içe geçen iki halkız. Millî mücadelenin kazanılmasının sırrı ise Anadolu’da sağlanan birlikteliktir” dedi.
İktidara “kararlılık, samimiyet ve cesaret” çağrısı
Bakırhan, Kürt sorununun çözümünde Öcalan’ın yok sayılması mümkün olmayan bir aktör olduğunu söyleyerek “Bu sürecin seyrini belirlemiş Öcalan’ın barış için söz kurması kadar doğal bir şey yoktur. Bunun yolu da yaşam, iletişim ve çalışma şartlarının sağlanmasındadır” dedi.
En büyük sorumluluğun iktidarda olduğunu vurgulayan Bakırhan şöyle devam etti:
“Devleti kurtarmak sadece savaşta değil, barışta dirayet ile de olur. Bugün yüzlerce yıllık tarihe geçecek eşiğin tam ağzındasınız. Lütfen biraz daha kararlılık, samimiyet ve cesaret gösterin. Güvenlikçi çizgide ısrar edenlere de sesleniyorum. Her çatışma nihayetinde konuşarak, diyalogla ve müzakere ile biter. Silahlı Kuvvetleri’nin en deneyimli kişileri bile ‘Bu iş silahla bitmez’ demektedir. Sizlerden beklenen barış çabalarına engel olmak değil, tam tersine kolaylaştırıcı olmaktır. Barıştan daha büyük bir ulusal güvenlik olabilir mi? İlkesel bir duruşla barışı bu ülkeye armağan etmek zorundayız. Bu sorunun çözümü sadece devlete ve iktidara bırakılamaz. Türkiye’nin tüm renklerine sesleniyorum: Gelin ön yargıları kaldıralım. Eşitlik temelinde kardeşlik hukukunu canlandırarak ülkeyi güçlendirelim, demokratikleştirelim. Türkiye hepimizin ülkesidir.”
“Bu sefer başaracağız” sözlerine Bahçeli’den alkış
Bakırhan, AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın son grup konuşmasındaki “Bu sefer başaracağız” sözlerine atıfta bulunarak “Biz de buradan açıkça ifade ediyoruz. Evet, bu sefer başarmak istiyoruz. Başaracağız” dedi.
Bakırhan’ın konuşması DEM Parti sıraları ile Bahçeli ve MHP sıraları tarafından alkışlandı.
Oturuma ara verildiğinde kuliste Bahçeli, Bakırhan ve Hatimoğulları’nın yanına giderek konuşmalarından dolayı tebrik etti. Ayrıca Bahçeli, Bakırhan’ı çay içmeye davet etti.
