Ömer Komili, 6 Şubat depreminde yaşanan iletişim krizinden sonra GSM altyapısından bağımsız bir afet iletişim sistemi geliştirdi. Bluetooth ve LoRa teknolojilerini kullanan sistem elektriksiz 7 gün çalışabiliyor. İstanbul’da İBB ve AFAD merkezlerinde kurulan antenlerle testler başladı. Sistem enkaz altındaki vatandaşların konum bilgilerini yetkililere iletiyor.
6 Şubat 2023 depreminde iletişim hatlarının çökmesi enkaz altındaki vatandaşların yardım çağrısı yapamamasına neden oldu. Bu felaketin ardından ABD’de yaşayan mühendis Ömer Komili liderliğindeki ekip GSM operatörlerine bağlı olmayan bir afet iletişim sistemi geliştirdi.
“GSM kilitleniyor, antenler fiziksel olarak çöküyor”
Komili GSM şebekesinin neden çöktüğünü açıkladı:
“GSM sistemi yapı itibarıyla zaten belli sayıda aynı andaki bağlantıyı kaldırabilecek şekilde yapılıyor. Deprem anında herkes birden telefonuna sarılıp mesaj yollayıp sevdiklerinin, yakınlarının durumunu öğrenmek istediği zaman bu sistem kilitleniyor.” dedi.
Komili antenlerin fiziksel olarak çökmesinin veya bulundukları yerlerin yıkılmasının da iletişimi kestiğini belirtti.
Komili olaya tamamen afet gözüyle baktıklarını söyledi, “Biz bu sistemi bir afet sonrası geliştirdik. 6 Şubat 2023 depreminde bu depremi yaşadık. Ondan sonraki sessizliği, günlerce iletişimin olamamasını, insanların göçük altında kalmasını tespit ettik” dedi.
Bluetooth sinyali LoRa’ya dönüşüyor
Sistemin çalışma mantığını anlatan Komili cep telefonlarındaki üç radyo teknolojisine dikkat çekti: GSM, Wi-Fi ve Bluetooth.
Komili, “GSM çöktüğü zaman elinizde telefonla kullanabileceğiniz sadece iki çeşit iletişim teknolojisi kalıyor: Bluetooth ve Wi-Fi” diye konuştu.
Komili Bluetooth ve Wi-Fi’nin betondan geçebildiğini ancak 30-40 metre, en iyi şartlarda 100 metreye kadar gidebildiğini ifade etti.
Vatandaşların bu teknoloji için telefonlarına bir uygulama indirmesi gerektiğini söyleyen Komili, “Siz bir mesaj yolladığınız zaman o mesajın içinde konumunuzu yolluyor ve hangi mesajı seçtiyseniz, ben iyiyim, iyi değilim, şuna ihtiyacım var, buna ihtiyacım var, destek istiyorum gibi mesajları seçiyorsunuz. O yazıları zaten eksperler veriyor” dedi.
Komili şunları söyledi:
“LoRa’nın en büyük özelliği çok az enerji harcayarak çok uzağa bir sinyal yollamak. Bunun kötü tarafı çok yavaş bir sinyal olması. Yani bunun üstünden ses, görüntü geçiremezsiniz. Ancak bilgi akışı yapılabiliyor.”
Açık alanda 20 kilometre menzil sağlanıyor
LoRa’nın menzili oldukça geniş. “LoRa açık havada rahatlıkla 20-30 kilometre gidiyor. Şehir içinde bizim yaptığımız testlerde 30 kilometre kare kadar bir yeri kapsıyor” diye konuşan Komili sinyallerin antenden antene atlayarak kontrol merkezlerine ulaştığını söyledi.
Sistemin elektrik kesintisinde çalışma süresini açıklayan Komili şunları kaydetti:
“7 günü biz koyduk. Çünkü bütün afet durumlarında herkesin söylediği ilk 72 saattir önemli olan yani 3 gün. Biz bunu 7 güne kadar çıkardık.”
İBB Bakırköy binasında ilk test yapıldı
Komili depremden sonra İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne mektup yazdığını ve Deprem ve Zemin İnceleme Müdürlüğü’ne yönlendirildiğini söyledi:
“Onlar bunu görünce zaten dediler ki biz de buna benzer bir şey istiyorduk, araştırdık, ettik. Tam istediğimizi bulamadık. Biz de dedik zaten daha bizim geliştirme bitmedi bu konuda. Siz de yardım edin.”
İlk test 8 Ocak 2025’te gerçekleşti. “İBB’nin yeni hizmet binasının tepesinde bunu kurduk Bakırköy’dekini. Ondan sonra yakınlarda bir iş adamının tekstil fabrikasının aşağı yukarı 4,3 kilometre mesafede ikinci bir anten kurup bir kere o iletişimi test ettik” diyen Komili şu anda AKOM ve AFAD İstanbul merkezinde antenler bulunduğunu belirtti.
