Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) devlet katkısı oranı yüzde 30’dan yüzde 20’ye düşürüldü. Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, katılımcıların hesaplarına yatırdıkları her 100 lira için devlet tarafından verilen 30 liralık katkı payı 20 liraya indi. Karar, 18 milyon BES katılımcısını etkiliyor. Cayma hakkının kullanılmaması durumunda sağlanan ilave devlet katkısı tutarı ise 500 lira olarak belirlendi.
AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla “Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sisteminde Türk Parası Cinsinden Yapılan Katkı Payı Ödemeleri İçin Devlet Katkısı Oranının ve Cayma Hakkının Kullanılmaması Halinde Sağlanan İlave Devlet Katkısı Tutarının Yeniden Belirlenmesine Dair Karar” Resmî Gazete’de yayımlandı. 10811 sayılı kararla, 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu’nun ek 1’inci maddesi uyarınca yeni düzenleme hayata geçti.
Karara göre, işveren tarafından ödenenler hariç olmak üzere katılımcılar adına bireysel emeklilik hesaplarına yatırılan Türk Lirası cinsinden katkı payları için devlet katkısı oranı yüzde 20 oldu. Bu oran daha önce yüzde 30 olarak uygulanıyordu. Karar, 1 Ocak 2026 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Cayma hakkı kullananlar için ilave katkı belirlendi
Aynı kanunun ek 2’nci maddesi kapsamında cayma hakkının kullanılmaması halinde sağlanan ilave devlet katkısı tutarı 500 lira olarak tespit edildi. Karar hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanlığı yürütecek.
Daha önce katılımcıları sisteme teşvik etmek amacıyla yüzde 30 olarak belirlenen devlet katkı oranı, bütçede tasarruf gerekçesiyle yüzde 20 seviyesine çekildi. Katılımcıların mevcut bakiyesinde bir değişiklik olmayacak ve şimdiye kadar sağlanan devlet desteği korunacak. Ancak düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren BES katkı payı tüm hesaplar için yüzde 20 olarak uygulanacak.
En yüksek devlet katkısı da düştü
Devlet katkısı oranının yüzde 20’ye düşmesi nedeniyle elde edilecek katkı tutarı 79 bin 272 liraya düşürüldü. 2025 yılındaki asgari ücretin brütüne kıyasla 2026 yılında elde edilecek katkı payı tutarı 14 bin 346 lira daha düşük oldu.
Devlet katkısının yüzde 30’dan yüzde 20’ye düşmesi, BES katılımcıları için kayıp olarak değerlendiriliyor ancak katkı payının düşmesi nedeniyle BES sisteminden çıkılması doğru bulunmuyor.
BES sistemlerinde emeklilik şartlarının sağlanmadan çıkılması durumunda devam katkısı hak edilmiyor. Ayrıca ödenecek stopaj oranı da yüksek oluyor.
Katılımcılar ne yapabilir?
Devlet katkısı azalması nedeniyle katılımcılar yeni ödeme yapmayıp BES’lerini dondurabilir. Ancak yüzde 20 devlet katkısını yeterli gören ya da devlet katkısı için bu sistemde bulunmayan ödemelerine devam edebilir ve sistemde kalabilir.
“Karar doğru”
Prof. Dr. Aziz Çelik, X hesabından yaptığı değerlendirmede kararı doğru bulduğunu söyledi:
“Ben bunu doğru buluyorum. Hatta sıfıra inmeli! Devlet bireysel emeklilik sistemine hiç katkı yapmamalı. Bireysel emeklilik sistemi kişisel, özel bir birikim ve tasarruf planıdır. Tıpkı vadeli mevzuat hesabı, tıpkı herhangi bir bireysel yatırım aracı gibi. Vadeli mevduat hesabı açtığınızda, yatırım fonu aldığınızda devletten katkı yapmasını bekliyor musunuz? Hayır! O halde neden özel bir tasarruf aracı olan BES’e devlet katkısı olsun!”
İris Cibre: “Düşen enflasyon ile düşürülmesi doğal”
Ekonomist İris Cibre X hesabından kararı değerlendirdi:
“2013’te yüzde 25, 2022’de yüzde 30’a artırılmıştı. Yüksek enflasyon dolayısıyla çekiciliğini artırmak için doğaldı. Düşen enflasyon ile düşürülmesi de doğal ve hâlâ yüzde 20 katkının önemli olduğuna inanıyorum, hele SGK emekli maaşlarını gördükçe… Tabii ki, elinizin BES fonlarının üzerinde olması gerekiyor.”
“Sisteme güveni sarsıyor”
Tunç Şatıroğlu ise 5 Ocak’ta BES üzerine yaptığı değerlendirmede “oyun oynanırken şartların katılımcı aleyhine değiştiğini” söylemişti:
“Bu da sisteme olan güveni sarsıyor. Yabancı hisse fonlarının alınmasında getirilen kısıtlamalar gibi sisteme önceden katılmış herkese yeni kurallar dayatılıyor.”
BES nedir, nasıl çalışır?
BES, mevcut sosyal güvenlik sistemini tamamlayan bir kişisel tasarruf ve yatırım programı olarak sunuluyor. Katılımcılar belirledikleri periyotlarda katkı payı ödüyor. Bu birikimler emeklilik yatırım fonlarında değerlendiriliyor. Ödenen primler emeklilik döneminde toplu para ya da düzenli gelir olarak geri alınabiliyor.
BES’te katılımcının ödediği katkı payına ek olarak devlet tarafından yüzde 30 oranında ekleme yapılıyordu. Örneğin her ay bin lira ödeme yapan bir kişi için 300 lira devlet katkısı veriliyordu. BES’e yatırılan katkı payları emeklilik yatırım fonlarında değerlendiriliyor. Bu fonlar hisse senedi, tahvil ve benzeri araçlara yatırım yaparak hem potansiyel getiri hem de enflasyona karşı koruma sağlıyor.
Otomatik Katılım Sistemi sürüyor
2017 yılında yürürlüğe giren Otomatik Katılım Sistemi’nde belirli şartları sağlayan işyerlerinde çalışanlar, işverenleri tarafından otomatik olarak BES’e dahil ediliyor. Çalışanın maaşından belirlenen oranda katkı payı kesilerek emeklilik hesabına aktarılıyor. Sisteme giriş otomatik olsa da sistemde kalmak zorunlu değil. İsteyen herkes sistemdeki parasını alarak çıkabiliyor.
Katkı payı, çalışanın brüt maaşının en az yüzde 3’ü olarak uygulanıyor. Çalışan isterse bu oranı artırıp azaltabiliyor. Otomatik Katılım Sistemi’nin toplam fon büyüklüğü 130 milyar lira seviyesinde bulunuyor.
Katılımcı sayısı sürekli artıyor
Bireysel emeklilik sistemi 2003 yılında ilk başladığında katılımcı sayısı on binler seviyesindeydi. 2013 yılında devlet katkısının eklenmesi ve 2017 yılında başlayan otomatik katılım uygulamasıyla ciddi oranda arttı. Özellikle 2022 yılında devlet katkısının yüzde 30’a çıkarılmasından bu yana sisteme her yıl neredeyse bir milyon kişi eklendi.
2016 sonunda yaklaşık 6,6 milyon olan katılımcı sayısı 2022 sonunda 7,8 milyon kişiye ulaştı. 2024 yılının sonunda BES’te gönüllü katılımcı sayısı 9,5 milyon civarında. Toplam BES katılımcı sayısı ise 18 milyon kişi seviyesinde bulunuyor.
Toplam fon büyüklüğü 2 trilyon lirayı aştı
Aralık 2025’de Türkiye Sigorta Birliği’nden yapılan açıklamaya göre BES, 22. yılını önemli bir kilometre taşıyla geride bıraktı. Otomatik Katılım Sistemi dahil toplam fon büyüklüğü 2 trilyon lira seviyesini aşarak sistemin kuruluşundan bu yana en yüksek büyüklüğe ulaştı.
Özellikle 18 yaş altı katılımcıların artan ilgisiyle sistemdeki katılımcı sayısında yeni rekorların kırılması bekleniyor.
Türkiye Sigorta Birliği Genel Sekreteri Özgür Obalı, BES’in Türkiye ekonomisi içerisindeki konumunun güçlendiğini belirtti.
Obalı şunları söyledi:
“Bireysel Emeklilik Sistemi, 22 yıllık süreç içerisinde ülkemizin uzun vadeli tasarruf mimarisinin temel bileşenlerinden biri haline geldi. Toplam fon büyüklüğünün 2 trilyon lirayı aşması, katılımcıların sisteme duyduğu güvenin ve sektörün sürdürülebilir büyüme dinamiklerinin açık bir yansıması. Yüzde 30’luk devlet katkısı uygulaması ise uzun vadeli tasarruf bilincinin güçlendirilmesinde sistemin en önemli teşvik mekanizması olmaya devam ediyor.”
