Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) Donald Trump yönetimi Grönland’ı satın alma konusunda ısrarcı. Hatta Trump yönetimi Grönlandlılara kişi başı 100 bin dolara varan “ödeme yapmayı” bile düşünüyor.
ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, ilhak etmek istediği Grönland halkına kişi başı 10 bin ila 100 bin dolar arasında değişen rakamlarda rüşvet vermeyi tartıştığı iddia edildi.
Reuters’a konuşan ve konuya aşina dört kaynağa göre bu plan, Grönland’ın Danimarka’dan ilhak edilmesini teşvik etmeyi amaçlayan daha geniş bir stratejinin parçası.
“Satın alma” planı: Kişi başı 100 bin dolar gündemde
Reuters’a konuşan iki kaynak, Beyaz Saray ve Trump’ın danışmanları arasında yapılan görüşmelerde, Grönlandlılara yapılabilecek ödemelerin kişi başı 10 bin ila 100 bin dolar arasında değişen rakamlarla ele alındığını söyledi. En yüksek senaryonun hayata geçmesi halinde, yaklaşık 57 bin nüfuslu ada için toplam maliyetin 6 milyar dolara yaklaşabileceği belirtiliyor.
Planın ayrıntıları belirsizliğini korurken, bu yaklaşım ABD’nin Grönland’ı “satın alma” fikrini pratikte nasıl hayata geçirmeyi düşündüğüne dair ilk somut işaretlerden biri olarak değerlendiriliyor.
Danimarka ve Grönland yönetimleri ise adanın “satılık olmadığını” her fırsatta dile getiriyor.
Askeri seçenek de masada
Kaynaklara göre, doğrudan nakit ödeme fikri Beyaz Saray’da tartışılan tek senaryo değil.
Trump’ın danışmanları arasında Grönland’ın ABD’ye bağlanması için askeri seçeneğin de masada olduğu belirtiliyor. Ancak yetkililer, Washington’un tercihini “satın alma” ya da diplomatik yollarla “edinme” yönünde kullanmak istediğini savunuyor.
Trump, hafta sonu Air Force One’da gazetecilere yaptığı açıklamada, “Ulusal güvenlik açısından Grönland’a ihtiyacımız var ve Danimarka bunu sağlayamaz. Ada son derece stratejik” ifadelerini kullandı.
“Serbest ortaklık” seçeneği
Reuters’a göre Trump’ın danışmanları, Grönland için bir diğer seçenek olarak “Serbest Ortaklık Anlaşması (COFA)” modelini de değerlendiriyor. Daha önce yalnızca Mikronezya, Marshall Adaları ve Palau gibi küçük ada devletleriyle uygulanan bu modelde, ABD temel kamu hizmetleri ve askeri koruma sağlıyor. Karşılığında ise ABD ordusu ülkede serbestçe faaliyet gösterebiliyor ve ticaret büyük ölçüde gümrüksüz yürütülüyor.
Ancak bu tür bir anlaşmanın hayata geçmesi için Grönland’ın önce Danimarka’dan ayrılması gerekiyor. Kaynaklar, doğrudan nakit ödemelerin olası bir bağımsızlık referandumunda seçmenleri etkilemek için kullanılabileceğini öne sürüyor.
Reuters’a göre, Grönland’a ilişkin planların son günlerde yeniden hız kazanmasının arkasında, ABD’nin Venezuela’da Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu alıkoyduğu operasyonun yarattığı “ivme” bulunuyor.
Reuters’a konuşan bir kaynak, Beyaz Saray’daki bazı isimlerin bu operasyonu Trump’ın uzun süredir gündemde tuttuğu diğer jeopolitik hedefler için fırsat olarak gördüğünü söyledi.
Kaynak: Reuters
