2025, kayıtlara geçen en sıcak üçüncü yıl oldu. Bilim insanlarına göre dünya, son 13 yıldır sanayi öncesi dönemin 1,5 derece üzerinde ısınıyor. Bu, ölçümlerin başladığı günden bu yana görülen en uzun süreli eşik aşımı oldu.
Dünya, 2025 yılında ölçümlerin tutulmaya başlandığı tarihten bu yana kaydedilen en sıcak üçüncü yılı yaşadı. Avrupa Birliği’ne bağlı bilim insanlarının açıkladığı veriler, son üç yılın aynı zamanda gezegenin şimdiye kadarki en sıcak üç yılı olduğunu ortaya koydu.
European Centre for Medium-Range Weather Forecasts (ECMWF) verilerine göre 2025, 2023’ten yalnızca 0,01 derece daha serin seyretti. Rekor ise 2024 yılına ait.
Birleşik Krallık Ulusal Meteoroloji Servisi UK Met Office de 1850’ye uzanan kendi kayıtlarında 2025’i üçüncü en sıcak yıl olarak doğruladı. Küresel sıcaklık verilerini açıklayacak olan World Meteorological Organization’nun da bu tabloyu teyit etmesi bekleniyor.
Üç yıl üst üste 1,5 derece eşiği aşıldı
ECMWF, dünyanın ilk kez art arda üç yıl boyunca küresel ortalama sıcaklıkların sanayi öncesi dönemin 1,5 derece üzerinde seyrettiği bir dönem yaşadığını bildirdi. Bilim insanları bu eşiğin, iklim değişikliğinin geri döndürülemez etkiler üretmeye başlayacağı sınır olarak kabul edildiğini vurguluyor.
ECMWF İklim Strateji Lideri Samantha Burgess, “1,5 derece bir uçurum değil. Ancak her bir ondalık artış, özellikle aşırı hava olaylarını daha da kötüleştiriyor” dedi.
Paris hedefi tehlikede
Hükümetler, Paris İklim Anlaşması kapsamında küresel ısınmayı sanayi öncesi döneme kıyasla 1,5 dereceyle sınırlandırma sözü vermişti. Ancak ECMWF’ye göre sera gazı emisyonlarının yeterince azaltılamaması, bu sınırın 2030’dan önce aşılmasına yol açabilir. Bu, Paris Anlaşması imzalanırken öngörülenden yaklaşık 10 yıl daha erken bir kırılma anlamına geliyor.
AB’nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi Direktörü Carlo Buontempo, “Bu eşiği aşmamız artık kaçınılmaz. Asıl mesele, bu aşımı ve sonuçlarını toplumlar ve doğal sistemler için nasıl yöneteceğimiz” dedi.
ECMWF’ye göre dünya genelinde uzun vadeli ısınma seviyesi halihazırda yaklaşık 1,4 derece düzeyinde. Kısa vadeli ölçümlerde ise 1,5 derece eşiği 2024’te geçildi.
Bu durum, daha uzun ve şiddetli sıcak hava dalgaları, daha güçlü fırtınalar ve yıkıcı seller gibi etkilerin artmasına yol açıyor. 2025’te Avrupa’daki orman yangınları tarihteki en yüksek emisyon seviyelerine ulaştı. Bilimsel çalışmalar, Karayipler’deki Kasırga Melissa ile Pakistan’da bini aşkın kişinin hayatını kaybettiği muson sellerinin iklim değişikliği nedeniyle daha yıkıcı hale geldiğini doğruladı.
Bilime baskı
Tüm bu veriler açıklanırken, iklim bilimi üzerindeki siyasi baskı da artıyor. ABD Başkanı Donald Trump, geçen hafta iklim değişikliğini “en büyük aldatmaca” olarak niteleyerek, Intergovernmental Panel on Climate Change dahil olmak üzere onlarca Birleşmiş Milletler kuruluşundan çekilme kararı aldı.
Buna karşın bilim dünyasında görüş birliği değişmiş değil: Küresel ısınma gerçek, büyük ölçüde insan faaliyetlerinden kaynaklanıyor ve etkileri giderek ağırlaşıyor.
En temel neden ise kömür, petrol ve gaz gibi fosil yakıtların yakılmasıyla atmosfere salınan sera gazları.
Kaynak: Reuters
