Avustralya’da 16 yaş altına sosyal medya yasağı getirilmesinin ardından platformlar, çocuklara ait olduğu tespit edilen yaklaşık 4,7 milyon hesabın erişimini kaldırdı. Hükümet, uygulamayı “dönüm noktası” olarak nitelendiriyor.
Avustralya’da geçtiğimiz ay yürürlüğe giren ve 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan düzenlemenin ardından, platformlar yaklaşık 4,7 milyon hesabı kapattı ya da kısıtladı.
Rakamlar, Facebook, Instagram, TikTok ve X dahil 10 büyük sosyal medya şirketi tarafından hükümete bildirildi.
İletişim Bakanı Anika Wells düzenlemeye ilişkin yaptığı açıklamada, “Artık Avustralyalı ebeveynler çocuklarının çocukluklarını geri kazanabileceğinden emin olabilir” dedi.
Yasa neyi öngörüyor?
Yasa kapsamında Facebook, Instagram, Kick, Reddit, Snapchat, Threads, TikTok, X, YouTube ve Twitch, 16 yaş altındaki Avustralyalı çocuklara ait hesapları kaldırmakla yükümlü.
Kurallara uymayan şirketler 49,5 milyon Avustralya dolarına (yaklaşık 33 milyon ABD doları) kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabiliyor. WhatsApp ve Facebook Messenger gibi mesajlaşma uygulamaları ise yasak dışında tutuluyor.
Platformlar yaş doğrulaması için kimlik belgesi talep edebiliyor, yüz tanıma ve yaş tahmin teknolojileri kullanabiliyor ya da mevcut hesap verilerinden çıkarım yapabiliyor.
“Cesaret verici bir tablo”
Avustralya eGüvenlik Komiseri Julie Inman Grant, ülkede 8–15 yaş aralığında yaklaşık 2,5 milyon çocuk bulunduğunu, daha önce yapılan araştırmalara göre 8–12 yaş grubunun yüzde 84’ünün sosyal medya hesabı olduğunu söyledi.
Inman Grant, 4,7 milyon hesabın “kapatılmış ya da erişimi sınırlandırılmış olmasının” cesaret verici olduğunu vurgulayarak, “Sosyal medya şirketlerinin çocuklara erişimini engelliyoruz” dedi.
Meta: 550 bin hesap kaldırıldı
Hükümet rakamları platform bazında açıklamazken, Meta bu hafta yaptığı açıklamada, yasa yürürlüğe girdikten sonraki ilk gün itibarıyla yaklaşık 550 bin hesabı kaldırdığını duyurdu.
Meta, blog paylaşımında yasağı eleştirerek, küçük ve denetimsiz platformların çocuk güvenliğini yeterince önemsemeyebileceğini savundu. Şirket ayrıca, çocukların sosyal medyaya doğrudan girmeseler bile algoritmalar yoluyla içerik tüketmeye devam edebileceği uyarısında bulundu.
Toplumsal destek var, itirazlar da sürüyor
Yasa, ebeveynler ve çocuk güvenliği savunucuları arasında geniş destek bulurken; bazı dijital haklar grupları ve gençleri temsil eden örgütler, çevrimiçi alanların özellikle kırılgan ve kırsal bölgelerde yaşayan gençler için önemli bir destek alanı olduğunu savunarak karşı çıktı.
Bazı gençlerin yaş doğrulama sistemlerini aşabildiği ya da ebeveyn ve büyük kardeşlerden yardım aldığı da dile getiriliyor.
Başka ülkeler de benzer adımlar atabilir
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, uygulamanın başka ülkelere örnek olabileceğini belirterek, “Başlangıçtaki şüphelere rağmen bu modelin çalışıyor olması ve başka ülkelerce tartışılması Avustralya için bir gurur kaynağı” dedi.
Danimarka hükümeti de kasım ayında, 15 yaş altı için sosyal medya yasağı getirmeyi değerlendirdiğini açıklamıştı.
Öte yandan Avustralya eGüvenlik Komiserliği, Mart ayında yapay zekâ destekli sohbet botları ve “AI companion” uygulamalarına yönelik yeni ve daha sıkı kısıtlamalar getirmeye hazırlandığını duyurdu.
