Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara, Kürtlerin haklarını ve kültürel kimliğini yasal güvence altına alan kararnameyi imzaladı. Kürtçenin ulusal dil statüsü kazandığı, 1962 vatandaşlık uygulamalarının kaldırıldığı ve Newroz’un resmî tatil ilan edildiği kararname 8 maddeden oluşuyor. Şara, zorla göç ettirilenlere silah bırakmaları şartıyla koşulsuz dönüş hakkı tanıdıklarını açıkladı.
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara, Kürt vatandaşların haklarını ve güvenliğini güvence altına alan kapsamlı bir kararname imzaladı. Şara, imza öncesi yaptığı konuşmayı X üzerinden paylaştı ve Kürtlerin kültürel kimliğinden dil haklarına, vatandaşlık sorunlarından bayram günlerine kadar geniş bir yelpazede düzenlemeler getiren kararnamenin detaylarını açıkladı.
Ahmed eş-Şara konuşmasında eşitlik vurgusu yaptı ve “Allah, iyiliği ve takvayı aidiyetten üstün kıldı. Hayır, vallahi; bir Arabın bir Kürde, bir Türk’e veya başkasına hiçbir üstünlüğü yok. Üstünlük ancak Allah korkusu ve hangi milletten olursa olsun kişinin dürüstlüğüyle ölçülür” dedi.
Dönüş çağrısı
Şara, Kürtlere “Selahaddin’in torunları” diye hitap etti ve “Vallahi, size kim kötülükle dokunursa kıyamete kadar hasmımızdır. Bizim hayatımız sizin hayatınızdır” dedi. Ülkenin selameti, halkın refahı ve birliğinin öncelik olduğunu belirten Şara, kimsenin bu süreçten dışlanmayacağını söyledi.
Topraklarından zorla göç ettirilenlere seslenen Şara, silahlarını bırakmaları şartıyla herkesin evlerine güvenle dönebileceğini açıkladı ve hiçbir koşul ve kısıtlama olmaksızın dönüş hakkı tanıdıklarını söyledi. Şara, Kürt halkını ülkenin yeniden inşasına aktif şekilde katılmaya davet etti.
Kürtçe ulusal dil statüsü kazandı
Kararname, Suriyeli Kürt vatandaşların Suriye halkının temel ve ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade ediyor. Kürtlerin kültürel ve dilsel kimliğinin çok kimlikli ve birleşik Suriye ulusal kimliğinin ayrılmaz bir unsuru olduğu belirtiliyor. Devlet bu kapsamda kültürel ve dilsel çeşitliliği korumayı taahhüt ediyor ve Kürt vatandaşların ulusal egemenlik çerçevesinde kendi kültürel miraslarını canlandırma, ana dillerini geliştirme hakkını güvence altına alıyor.
Kararnamede Kürtçe, ulusal bir dil olarak kabul edildi. Kürtlerin nüfusun önemli bir bölümünü oluşturduğu bölgelerde kamu ve özel okullarda Kürtçe öğretimine izin verileceği ifade ediliyor. Kürtçe, seçmeli ders kapsamında ya da kültürel ve eğitsel bir faaliyet olarak okutulabilecek.
1962 vatandaşlık uygulamaları kaldırıldı
1962 yılında Haseke vilayetinde yapılan genel nüfus sayımından kaynaklanan tüm istisnai yasa ve uygulamalar yürürlükten kaldırıldı. Bu çerçevede Suriye topraklarında yaşayan tüm Kürtlere, doğum kaydı bulunmayanlar da dahil olmak üzere hak ve yükümlülüklerde tam eşitlik esasına dayalı Suriye vatandaşlığı verilecek.
21 Mart Newroz, baharı ve kardeşliği simgeleyen ulusal bir bayram olarak Suriye Arap Cumhuriyeti genelinde resmî ve ücretli tatil günü ilan edildi.
Devlet medyası ve eğitim kurumları kapsayıcı ve bütüncül bir ulusal söylem benimsemekle yükümlü tutuluyor. Etnik köken veya dil temelinde her türlü ayrımcılık ve dışlama yasa ile yasaklanıyor. Ulusal fitne ve ayrışmayı teşvik edenlerin yürürlükteki yasalar çerçevesinde cezalandırılacağı kaydediliyor.
Kararnamenin tam metni
Rudaw’da yer alan habere göre kararnamenin tam metni şöyle:
Madde (1): Suriyeli Kürt vatandaşlar, Suriye halkının temel ve asli bir parçasıdır. Onların kültürel ve dilsel kimlikleri, çok kültürlü ve birleşik Suriye ulusal kimliğinin ayrılmaz bir parçasıdır.
Madde (2): Devlet, kültürel ve dilsel çeşitliliği korumayı taahhüt eder; Kürt vatandaşların ulusal egemenlik çerçevesinde miraslarını, sanatlarını yaşatma ve ana dillerini geliştirme hakkını güvence altına alır.
Madde (3): Kürtçe ulusal bir dildir. Kürtlerin nüfusun önemli bir kısmını oluşturduğu bölgelerdeki devlet okullarında ve özel okullarda, seçmeli müfredatın bir parçası veya kültürel-eğitsel bir faaliyet olarak öğretilmesine izin verilir.
Madde (4): 1962 yılında Haseke vilayetinde yapılan nüfus sayımından kaynaklanan tüm istisnai kanun ve uygulamalar yürürlükten kaldırılmıştır. Kaydı bulunmayanlar (mektumlar) dahil olmak üzere, Suriye topraklarında ikamet eden Kürt kökenli tüm vatandaşlara, hak ve ödevlerde tam eşitlik temelinde Suriye vatandaşlığı verilir.
Madde (5): Newroz Bayramı (21 Mart), baharı ve kardeşliği ifade eden ulusal bir bayram olarak Suriye Arap Cumhuriyeti’nin tamamında ücretli resmi tatil kabul edilir.
Madde (6): Devletin medya ve eğitim kurumları kapsayıcı bir ulusal söylem benimsemekle yükümlüdür. Etnik veya dilsel temelde her türlü ayrımcılık veya dışlama kanunen yasaktır; ulusal fitneyi körükleyenler yürürlükteki kanunlara göre cezalandırılır.
Madde (7): İlgili bakanlıklar ve makamlar, kendi yetki alanları dahilinde bu kararnamenin hükümlerini uygulamak için gerekli yürütme talimatlarını çıkarmakla görevlidir.
Madde (8): Bu kararname Resmi Gazete’de yayımlanır ve yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.
