Eski Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, “darbe planlamak” suçundan aldığı 27 yıl üç aylık hapis cezasını kitap okuyarak azaltmayı hedefliyor. Okuma alışkanlığıyla tanınmayan Bolsonaro için her kitap dört gün anlamına geliyor.
Brezilya’da cezaevindeki mahkûmlara tanınan “kitap okuyarak ceza indirimi” uygulaması, bu kez ülkenin eski devlet başkanı Jair Bolsonaro için devreye girdi. Yüksek Mahkeme, avukatlarının talebi üzerine Bolsonaro’nun programdan yararlanmasına onay verdi.
Her kitap dört gün
Brezilya yasalarına göre mahkûmlar, okudukları her kitap için dört gün ceza indirimi alabiliyor. Guardian’ın haberine göre Bolsonaro’nun avukatları bu düzenlemeyi devreye sokmak için Yüksek Mahkeme’ye başvurdu ve bir yargıç, eski devlet başkanının programa katılmasına izin verdi.
Onaylanan okuma listesinde, Bolsonaro’nun siyasi çizgisiyle taban tabana zıt içerikler yer alıyor. Listede yerli halkların hakları, ırkçılık, çevre sorunları ve kendisinin açıkça desteklediği 1964–1985 askeri diktatörlüğü döneminde uygulanan devlet şiddetini konu alan Brezilyalı yazarların eserleri bulunuyor.
Bu kitaplardan biri, Ana Maria Gonçalves’in 950 sayfalık Um Defeito de Cor adlı eseri. Roman, Brezilya tarihini siyah bir kadının gözünden anlatıyor. Listede ayrıca Lev Tolstoy’un Savaş ve Barış’ı ile Miguel de Cervantes’in Don Kişot’u gibi bin sayfayı aşan klasikler de yer alıyor.
Yaklaşık 2 bin 500 kitap okuması gerekiyor
Ceza indirimi uygulamasından yararlanabilmek için mahkûmların, okudukları kitaplarla ilgili yazılı raporları cezaevi yönetimine sunması gerekiyor. Bolsonaro’nun aldığı cezanın tamamen sıfırlanabilmesi için yaklaşık 2 bin 500 kitap okuması gerektiği hesaplanıyor.
Ancak Bolsonaro’nun kitaplarla ilişkisi kamuoyunda uzun süredir tartışma konusu. 2018 başkanlık seçimleri sırasında en sevdiği kitap sorulduğunda, askeri diktatörlük döneminde yüzlerce tutukluya işkence yapmakla suçlanan albay Carlos Alberto Brilhante Ustra’nın bir kitabını tercih etmişti. Bolsonaro, başka bir açıklamasında ise “Üzgünüm, okumaya vaktim yok. Üç yıldır kitap okumadım” demişti.
2019–2023 yılları arasında devlet başkanlığı yapan Bolsonaro, 2022 seçimlerini kaybettikten sonra “demokratik düzeni ortadan kaldırmaya yönelik darbe planlamak” suçundan 27 yıl üç ay hapis cezasına çarptırılmıştı. Ceza, Kasım 2025’te onanmıştı.
70 yaşındaki siyasetçi, şu anda başkent Brasília’daki yüksek güvenlikli bir cezaevinde tutuluyor.
