ABD Başkanı Donald Trump, mayıs ayında görev süresi dolacak Jerome Powell’ın yerine Fed Başkanlığı için Kevin Warsh’ı aday gösterdi. Piyasalar sakin görünse de, bu tercih ABD Merkez Bankası’nın bağımsızlığı ve küresel para düzeni açısından ciddi soru işaretleri barındırıyor. Peki Kevin Warsh kimdir ve bu tercih Fed’in bağımsızlığı ve para politikası için ne anlama geliyor?
ABD Başkanı Donald Trump, uzun süredir hedef aldığı ABD Merkez Bankası’nda (Fed) beklenen hamleyi yaptı ve başkanlık için Kevin Warsh’ı aday gösterdi. Trump’ın, “Warsh tarihe en iyi Fed başkanlarından biri olarak geçecek” sözleriyle duyurduğu tercih, yalnızca kişisel bir atamadan ibaret değil. Bu karar, Trump’ın Fed ile yıllardır süren geriliminin ve para politikasına bakışındaki kırılmanın da bir özeti niteliğinde.
55 yaşındaki Warsh, mayıs ayında görev süresi dolacak olan mevcut Fed Başkanı Jerome Powell’ın yerini almaya hazırlanıyor. Trump, Powell’ı 2017’de göreve getirmişti ancak son iki yılda faizleri “yeterince hızlı indirmediği” gerekçesiyle onu açıkça hedef almış, hatta görevden almakla tehdit etmişti. Powell ise nadir görülen bir çıkışla, Fed’e yönelik baskıları “siyasi müdahale” olarak nitelendirmişti.
Trump-Fed geriliminin yeni perdesi
Warsh’ın adaylığı, Powell’a yönelik baskıların ve hakkında başlatılan soruşturmanın hemen ardından geldi.
Trump, bu süreçte doğrudan sorumluluğu reddetse de, Beyaz Saray’ın Fed üzerindeki baskıyı artırdığına dair Washington’da ciddi bir kanaat oluşmuş durumda. Bu nedenle Warsh’ın ismi, yalnızca teknik bir atama değil; Fed’in bağımsızlığı tartışmasının da merkezine yerleşmiş durumda.
Trump açısından Warsh, “ne tamamen karşısında duran ne de açık bir muhalefet sergileyen” bir figür.
Başkanın, Warsh için kullandığı “central casting” ifadesi, hem geleneksel bir özgeçmişe hem de piyasaların alışık olduğu bir profile işaret ediyor.
Ancak asıl soru şu: Warsh, Trump’ın faiz indirme taleplerine ne ölçüde direnecek?
Kevin Warsh kimdir?
New York eyaletinin Albany kentinde doğan Kevin Warsh, Stanford Üniversitesi’nde kamu politikaları eğitimi aldıktan sonra Harvard Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. Kariyerine Morgan Stanley’de yatırım bankacılığı yaparak başlayan Warsh, finans piyasalarının mutfağından gelen bir isim.
2002’de George W. Bush yönetimine katılan Warsh, Beyaz Saray’da ekonomi politikaları konusunda başkana en yakın danışmanlardan biri oldu. 2006’da Bush tarafından Fed Yönetim Kurulu üyeliğine atanan Warsh, 35 yaşında bu göreve gelen en genç isimlerden biri olarak dikkat çekti.
Warsh’ın Fed’deki görev süresi, 2008 küresel finans krizinin en çalkantılı dönemine denk geldi. O dönemde Fed Başkanı Ben Bernanke’ye yakın çalışan Warsh, kriz yönetiminde aktif rol oynadı. Ancak aynı dönemde, faizlerin daha hızlı düşürülmesine ve parasal genişlemeye mesafeli yaklaşması nedeniyle “şahin” kanadın temsilcilerinden biri olarak anıldı.
Warsh, kriz sırasında ve sonrasında, enflasyon riskinin hafife alınmaması gerektiğini savundu. 2011’de Fed’in tahvil alım programlarına da mesafeli duran Warsh, parasal genişlemenin uzun vadede sistemik riskler doğurabileceğini dile getirmişti.
Söylem değişti ama çekirdek aynı
Son bir yılda Warsh’ın söylemlerinde belirgin bir değişim gözleniyor. Özellikle Trump’ın gümrük tarifeleri ve ticaret politikalarının enflasyonu körüklediği yönündeki Fed analizlerini sert biçimde eleştiren Warsh, “Tarifeler enflasyonist değildir” diyerek dikkat çekti. Fed için “rejim değişimi” çağrısı yapması, onu Trump’a ideolojik olarak daha yakın bir noktaya taşıdı.
Buna karşın Warsh, 2024’te gündeme gelen sert faiz indirimlerine de mesafeli durdu. Bu tablo, onun tamamen “güvercin” bir çizgiye kaymadığını, daha çok Fed’in yönetişim tarzına itiraz ettiğini gösteriyor.
Warsh’ın adaylığı, Fed’in bağımsızlığı tartışmasını yeniden alevlendirdi. ABD’de merkez bankasının siyasetten bağımsızlığı, yalnızca iç politika açısından değil, küresel finans sistemi açısından da kritik önemde. Senato’daki bazı Cumhuriyetçi ve Demokrat isimler, Powell’a yönelik soruşturmanın bu bağımsızlığı zedeleyebileceği uyarısında bulunmuştu.
Warsh, Fed Başkanı olması halinde faiz kararlarını tek başına almayacak. Kararlar, 12 üyeli Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) tarafından veriliyor. Ancak başkanın tonu, yönlendirmesi ve kurum kültürü üzerindeki etkisi büyük.
Piyasalar neden şimdilik sakin?
Warsh’ın adaylığı sonrasında küresel piyasalarda sert bir dalgalanma yaşanmadı. Bunun temel nedeni, Warsh’ın “bilinmeyen” bir isim olmaması. Wall Street, onun geçmişini, reflekslerini ve kriz dönemindeki tutumunu yakından tanıyor. Ancak bu sakinlik, belirsizliğin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
Özellikle kripto paralar, hisse senetleri ve yüksek riskli varlıklar açısından, Warsh’ın parasal genişlemeye mesafeli duruşu önemli bir kırılma potansiyeli taşıyor. 2008 sonrası bol likidite ortamının artık sorgulandığı bir dönemde, Warsh’ın Fed’in başına geçmesi bu süreci hızlandırabilir.
Trump sürekli “evet” diyecek adamını buldu mu?
Trump’ın en büyük beklentisi, Fed’in ekonomik büyümeyi hızlandıracak şekilde faiz indirmesi. Warsh ise geçmişte büyümeyi destekleyen politikalara açık olmakla birlikte, enflasyon ve finansal istikrar konularında temkinli bir isim. Bu nedenle bazı ekonomistler, Trump’ın Warsh konusunda “fazla iyimser” olabileceği görüşünde.
Kimi analistlere göre Warsh’ın bugünkü güvercin söylemi konjonktürel; kimi analistlere göre ise Fed’in 2021–2022 dönemindeki hatalarına duyulan gerçek bir tepkinin ürünü. Hangisinin baskın çıkacağı, Warsh Senato’dan onay alıp koltuğa oturduğunda netleşecek.
Kevin Warsh’ın Fed Başkanlığı, ilk bakışta “sürpriz olmayan” bir tercih gibi görünüyor. Ancak bu atama, Trump’ın Fed ile hesaplaşmasının yeni bir evresi ve küresel para politikasında daha sert tartışmaların habercisi olabilir. Warsh, ne tam anlamıyla Trump’ın istediği bir “evet adamı” ne de Powell gibi açık bir direnç figürü. Tam da bu yüzden, önümüzdeki dönemde Fed’in yönü kadar, bu yönün nasıl belirleneceği de tartışma konusu olmaya devam edecek.
