İsviçre’de aşırı sağın öncülük ettiği “10 milyonluk İsviçre’ye hayır” girişimi 10 Haziran’da referanduma gidiyor. Teklif kabul edilirse Avrupa Birliği (AB) ile serbest dolaşım anlaşması tehlikeye girebilir.
İsviçre hükümeti, aşırı sağcı İsviçre Halk Partisi’nin (SVP) sunduğu “10 milyonluk İsviçre’ye hayır” girişiminin 10 Haziran’da halk oylamasına sunulacağını açıkladı.
Hem Federal Meclis’in iki kanadı hem de iş dünyası tarafından karşı çıkılan teklif, ülke nüfusuna fiili bir üst sınır getirmeyi hedefliyor.
İsviçre’de kritik referandum: Teklif ne öngörüyor?
Kalıcı nüfusu 9,1 milyon olan ülkede sayı 9,5 milyonu aşarsa hükümetin yeni girişleri sınırlaması, sığınmacılar ile yabancıların aile birleşimlerine kısıtlama getirmesi gerekecek. Nüfus 10 milyona ulaşırsa daha sert önlemler devreye girecek.
Sayı düşmezse, İsviçre’nin en büyük ihracat pazarı olan AB ile serbest dolaşım anlaşmasından çekilmesi zorunlu hâle gelebilecek.
Son on yılda İsviçre’nin nüfusu, çevresindeki AB ülkelerine kıyasla yaklaşık beş kat daha hızlı arttı. Resmî verilere göre ülkede yaşayanların yaklaşık yüzde 27’si İsviçre vatandaşı değil. SVP, “nüfus patlamasının” kiraları artırdığını ve altyapı ile kamu hizmetlerini zorladığını savunuyor.
İsviçre’de kritik referandum: AB ile ilişkiler riskte mi?
Muhalefet, teklifin AB ile ikili anlaşmaları tehlikeye atacağını belirtiyor. İsviçre ihracatının yaklaşık yarısı AB ülkelerine gidiyor. Özellikle tek pazar erişimine ilişkin anlaşmaların zarar görmesi hâlinde finans ve ilaç gibi sektörlerin ciddi darbe alabileceği ifade ediliyor.
İş dünyası örgütü Economiesuisse girişimi “kaos inisiyatifi” olarak nitelendirirken, birçok şirketin AB ve Avrupa’dan gelen çalışanlara bağımlı olduğunu, aksi takdirde bazı firmaların yurt dışına taşınabileceğini savundu. Çok uluslu şirketler arasında Roche, UBS ve Nestlé gibi devler de teklife karşı çıkıyor.
Doğrudan demokrasi ve bölünmüş kamuoyu
İsviçre’de 100 bin imza toplayan halk girişimleri referanduma sunulabiliyor ancak bu tür girişimlerin yalnızca yaklaşık yüzde 10’u kabul ediliyor.
Buna karşın aralık ayında yayımlanan bir anket, seçmenlerin yüzde 48’inin “10 milyonluk İsviçre’ye hayır” teklifine destek verdiğini gösterdi. Bu tablo, ülkenin ne kadar açık olması gerektiği konusunda derin bir toplumsal bölünmeye işaret ediyor.
İsviçre Halk Partisi 1999’dan bu yana yapılan tüm seçimlerde birinci parti oldu ve göç karşıtı söylemi uzun süredir siyasi gündemin merkezine taşıyor. Ancak geçmişte otomatik sınır dışı planları ve AB ile serbest dolaşımı sonlandırma önerileri referandumda yeterli destek bulamamıştı.
Kaynak: Guardian
