Dört yıldır süren Rusya-Ukrayna savaşında, bağımsız araştırmalar Rus ordusunun kayıplarının yüz binleri bulabileceğine işaret ediyor; kesin veriler ise hâlâ açıklanmıyor. Tahminlere göre Rusya 177 bin ila 375 bin arasında asker kaybetmiş olabilir.
Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının üzerinden dört yıl geçerken, savaşın insan maliyeti giderek daha görünür hale geliyor. Bağımsız araştırmalar ve uluslararası medya kuruluşlarının analizleri, Şubat 2022’den bu yana yüz binlerce Rus askerinin hayatını kaybetmiş olabileceğini gösteriyor.
Ancak Rusya hükümeti bu kayıplara ilişkin düzenli ve detaylı bir açıklama yapmıyor.
Bağımsız araştırmalar yüz binlerce ölüme işaret ediyor
Bağımsız Rus medya kuruluşu Mediazona’nın BBC News Russian ile birlikte yürüttüğü bir araştırmaya göre, savaşın başlangıcından bu yana yaklaşık 200 bin Rus askeri hayatını kaybetti. Araştırmacılar bu tahmini oluştururken sızdırılan personel listeleri, mezarlık kayıtları, miras belgeleri ve sosyal medya paylaşımlarını karşılaştırarak doğrulama yaptı.
Bu veriler, araştırmaya dayalı bir listeye dayanıyor. Ancak bazı uluslararası haber ajansları gerçek sayının daha yüksek olabileceğini belirtiyor. Associated Press ve Al Jazeera tarafından aktarılan analizlere göre, Rusya’nın askeri kayıpları 375 bine kadar ulaşmış olabilir. Farklı kaynaklar arasındaki bu fark, savaş koşullarında kesin verilere ulaşmanın ne kadar zor olduğunu gösteriyor.
Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı ise Rusya’nın kayıplarının çok daha yüksek olduğunu iddia ediyor. Kiev yönetimi, yüz binlerce Rus askerinin öldüğünü veya savaş dışı kaldığını öne sürüyor, ancak bu sayıların tamamı bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmış değil.
Generaller de hayatını kaybetti
Hayatını kaybedenler arasında yalnızca sıradan askerler değil, üst düzey komutanlar da bulunuyor. Bugüne kadar en az 12 Rus generalin öldüğü doğrulandı. Bunlar arasında üç korgeneral, yedi tümgeneral ve aktif göreve geri çağrılan iki emekli general yer alıyor.
Üst düzey komutanların cephe hattına yakın bölgelerde bulunması, bu kayıpların nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Bu durum aynı zamanda savaşın ne kadar yoğun ve riskli bir şekilde sürdüğünü de ortaya koyuyor.
Kayıpların büyük bölümü yoksul bölgelerden geliyor
Araştırmalar, hayatını kaybeden askerlerin önemli bir kısmının Rusya’nın ekonomik olarak daha dezavantajlı bölgelerinden geldiğini gösteriyor. Bu bölgelerde askeri hizmet, birçok kişi için sınırlı iş imkanları arasında yer alıyor.
Eylül 2022’de ilan edilen kısmi seferberlik sonrası yüz binlerce kişi askere çağrıldı. Bu süreçte özellikle düşük gelirli bölgelerde yaşayan erkeklerin orduya katılımının arttığı belirtiliyor. Bazı durumlarda cezaevindeki mahkumların da savaşmak üzere askere alındığı belgelendi.Bu durum, savaşın Rusya içindeki etkilerinin herkes için aynı olmadığını ve kayıpların daha çok belirli kesimlerde yoğunlaştığını gösteriyor.
Resmi veriler sınırlı, savaşın etkisi büyüyor
Rusya’da yetkililer savaşın başından bu yana kapsamlı ve güncel kayıp verileri paylaşmadı. Bu nedenle bağımsız gazeteciler ve araştırmacılar, kayıpları doğrulamak için alternatif yöntemler kullanmak zorunda kaldı.
Ancak sayılardan bağımsız olarak, savaşın etkisi Rusya’nın içinde daha fazla hissedilmeye başladı. Özellikle küçük şehirlerde ve kırsal bölgelerde asker cenazelerinin daha sık görülmesi, savaşın yalnızca cephede değil toplumun içinde de hissedildiğini gösteriyor.
Savaşın kökeni 2014’e uzanıyor
Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik tam kapsamlı işgali Şubat 2022’de başladı. Ancak çatışmanın temelleri 2014 yılına uzanıyor. Ukrayna’da Avrupa Birliği ile yakınlaşma sürecinin askıya alınmasının ardından başlayan protestolar sonucu dönemin Cumhurbaşkanı Viktor Yanukovych görevden ayrıldı.
Bu gelişmenin ardından Rusya, Kırım’ı ilhak etti ve Ukrayna’nın doğusunda çatışmalar başladı.
Bu çatışmalar yıllarca devam etti ve 2022’de Rusya’nın tüm Ukrayna’yı işgal etmeye girişmesiyle geniş çaplı bir savaşa dönüştü.
Dört yılın sonunda savaş hâlâ devam ediyor. Kesin kayıp sayıları bilinmese de, mevcut veriler Rusya’nın modern tarihindeki en ağır askeri kayıplardan biriyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Savaş sürdükçe, bu sayının daha da artması muhtemel görünüyor.
Kaynak: Mediazona, Al Jazeera, Associated Press
