Meksika’nın en güçlü ve en kötü şöhretli suç örgütüne dönüşen Jalisco New Generation Cartel (CJNG) lideri El Mencho’nun öldürülmesi sonrası patlayan kartel şiddeti, 2026 FIFA Dünya Kupası’na ev sahipliği yapacak Meksika’da güvenlik tartışmalarını büyüttü. Hükümet ve FIFA “risk yok” derken, Guadalajara’da yaşayanlar endişeli.
2026 FIFA Dünya Kupası’na dört aydan az bir süre kala, turnuvaya ABD ve Kanada ile birlikte ev sahipliği yapacak Meksika’da yaşanan kartel şiddeti, organizasyonun güvenliğine ilişkin soru işaretlerini yeniden gündeme taşıdı.
Jalisco New Generation Cartel’in (CJNG) lideri Nemesio Rubén Oseguera Cervantes’in – bilinen adıyla “El Mencho” – Meksika ordusunun düzenlediği operasyon sırasında öldürülmesi, ülkenin batısında adeta bir şok dalgası yarattı.
Operasyonun hemen ardından kartel üyeleri 20’den fazla eyalette yolları kapattı, araçları ateşe verdi, güvenlik güçlerine saldırdı, ölü sayısı 73’e yükseldi. Guadalajara ve turistik Puerto Vallarta neredeyse iki gün boyunca felç oldu.
Guadalajara, 2026 Dünya Kupası’nda dört grup maçına ev sahipliği yapacak şehirlerden biri. Açılış maçı ise Mexico City’deki efsanevi Azteca Stadyumu’nda oynanacak. Monterrey de ev sahibi kentler arasında. Şiddet dalgasının merkez üssü ise Guadalajara’nın bağlı olduğu Jalisco eyaletiydi.
“Tüm garantiler mevcut”
Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, günlük basın toplantısında “Dünya Kupası için tüm garantiler mevcut. Taraftarlar için hiçbir risk yok” dedi. Sheinbaum, şiddetin “kontrol altına alındığını” ve hayatın normale döndüğünü savundu.
FIFA Başkanı Gianni Infantino da AFP’ye yaptığı açıklamada “Çok rahatladım. Her şey yolunda, muhteşem olacak” ifadelerini kullandı.
Ancak Guadalajara’da yaşayan bazı vatandaşlar bu iyimser tabloyu paylaşmıyor. AP’ye konuşan restoran işletmecisi Hugo Alejandro Pérez, stadyuma birkaç kilometre mesafedeki evinin önünde silah sesleri ve patlamalar duyduğunu anlatarak “Bu koşullarda Dünya Kupası burada yapılmamalı” dedi.
El Mencho operasyonu nasıl düzenlendi?
Meksika Savunma Bakanlığı’na göre operasyon, Tapalpa yakınlarındaki dağlık bir bölgede bulunan bir kulübeye düzenlendi. Operasyon ABD istihbarat desteğiyle gerçekleştirildi.
El Mencho’nun korumaları askeri birliklere ateş açtı. Bir helikopter acil iniş yapmak zorunda kaldı. Çatışma ormanlık alana yayıldı. Yaralı yakalanan kartel lideri, Mexico City’ye sevk edilirken hayatını kaybetti.
Operasyon sırasında en az 70’ten fazla kişinin öldüğü bildirildi. Ulusal Muhafız üyeleri ve kartel militanları arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Yollar kapatıldı, 200’den fazla araç yakıldı, bazı bölgelerde hava trafiği durdu.
Puerto Vallarta’da plajda güneşlenen turistlerin arka planında yükselen siyah duman görüntüleri sosyal medyada hızla yayıldı. Sosyal medyada dolaşan bazı görüntülerin yapay zekâ olduğu ve yanlış bilgi içerdiği de güvenlik uzmanları tarafından vurgulandı.
Trump ne dedi?
ABD Başkanı Donald Trump, Kongre’de yaptığı konuşmada operasyona dolaylı atıf yaparak “En şeytani kartel liderlerinden birini etkisiz hale getirdik” dedi.
Trump yönetimi CJNG’yi “yabancı terör örgütü” olarak tanımlamış ve Meksika üzerindeki baskıyı artırmıştı. Washington, özellikle fentanil ve göç akışını gerekçe göstererek daha sert operasyonlar talep ediyordu.
El Mencho’nun öldürülmesi, Sheinbaum yönetiminin Trump karşısındaki pozisyonunu güçlendirmiş olabilir ancak bu aynı zamanda ülkede yeni bir güç boşluğu anlamına geliyor.
“Kingpin stratejisi” ve yeni şiddet riski
Meksika’da kartel liderlerini hedef alan “kingpin stratejisi” uzun süredir tartışmalı. Eski Devlet Başkanı Felipe Calderón döneminde başlatılan askeri operasyonlar, kartelleri zayıflatmak yerine parçalayarak daha fazla iç savaş ve bölgesel çatışmaya yol açmıştı.
Brookings Enstitüsü’nden Vanda Felbab-Brown, CJNG içinde net bir halef çıkmaması halinde örgütün bölünebileceğini ve bunun rekor düzeyde şiddete yol açabileceğini belirtiyor.
El Mencho’nun üvey oğlu Juan Carlos’un olası bir halef olduğu öne sürülse de, örgütün dağılması halinde bölgesel çatışmaların artması bekleniyor.
Dünya Kupası ekonomisi
Meksika Futbol Federasyonu, Dünya Kupası’nın ülke ekonomisine yaklaşık 3 milyar dolar katkı sağlamasını bekliyor. Turizm, konaklama ve ulaşım sektörleri organizasyona hazırlanıyor.
Ancak güvenlik algısı ekonomik beklentileri gölgeleyebilir. İngiltere Dışişleri Bakanlığı, şiddet olaylarının ardından seyahat uyarısı yayımladı. ABD Büyükelçiliği vatandaşlarına “bulunduğunuz yerde kalın” çağrısı yaptı.
Guadalajara’da hayat yavaş yavaş normale dönüyor. Stadyum çevresinde tadilat çalışmaları sürüyor. Sokaklarda ağır silahlı polis ve Ulusal Muhafız devriyeleri dikkat çekiyor.
Ancak uzmanlara göre asıl belirleyici olan, önümüzdeki haftalarda CJNG içindeki güç dengelerinin nasıl şekilleneceği olacak.
Dünya Kupası şimdilik takviminde ilerliyor. FIFA geri adım atmıyor. Meksika hükümeti “risk yok” mesajı veriyor. El Mencho’nun ölümü, sadece bir kartel liderinin sonu değil; 2026 Dünya Kupası öncesi Meksika’nın güvenlik kapasitesinin küresel ölçekte sınandığı bir dönüm noktası olabilir.
Kaynak: Guardian, AP
