CNN’e konuşan kaynaklara göre CIA, İran’da rejime karşı ayaklanmayı tetiklemek amacıyla Kürt güçlerini silahlandırma planı üzerinde çalışıyor. Trump yönetimi hem İranlı muhaliflerle hem de Irak’taki Kürt liderlerle askeri destek seçeneklerini görüşüyor.
ABD merkezli CNN’in haberine göre ABD yönetimi, İran’da rejime karşı bir ayaklanmayı teşvik etmek amacıyla Kürt silahlı gruplara askeri destek verilmesini değerlendiriyor. Haberde, CIA’in İran’daki Kürt güçlerinin silahlandırılması planı üzerinde çalıştığı ve Başkan Donald Trump yönetiminin bu konuda İranlı muhalif gruplar ile Irak’taki Kürt liderlerle aktif temas yürüttüğü öne sürüldü.
Habere göre İranlı Kürt silahlı grupların büyük bölümü Irak-İran sınırı boyunca, özellikle Irak Kürdistan Bölgesi’nde konuşlanmış durumda. Bunların binlerce silahlı unsura sahip olduğu belirtilirken, savaşın başlamasından bu yana bazı örgütlerin yakında harekete geçebileceklerine dair mesajlar yayımladığı ve İran ordusuna saf değiştirme çağrısı yaptığı aktarıldı.
İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun da bu grupları hedef aldığı ve 3 Mart Salı günü Kürt güçlerine yönelik onlarca insansız hava aracı saldırısı düzenlediğini açıkladığı kaydedildi.
Trump’tan Barzani ve Talabani’ye telefon
CNN’e konuşan üst düzey bir İranlı Kürt yetkiliye göre ABD Başkanı Donald Trump, İran Kürdistanı Demokratik Partisi (KDPI) lideri Mustafa Hijri ile telefon görüşmesi yaptı. KDPI, İran’ın hedef aldığı Kürt örgütleri arasında yer alıyor.
Aynı kaynak, İranlı Kürt muhalif güçlerin önümüzdeki günlerde İran’ın batısında düzenlenmesi planlanan bir kara operasyonuna katılmasının beklendiğini söyledi. Operasyonun zamanlamasına ilişkin konuşan yetkili, “Şu anda büyük bir şansımız olduğunu düşünüyoruz” dedi ve milislerin ABD ile İsrail’den destek beklediğini ifade etti.
Haberde ayrıca Trump’ın 1 Mart Pazar günü Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ndeki liderlerle de temas kurduğu belirtildi. ABD’li yetkililere göre Trump, Kürdistan Demokrat Partisi lideri Mesut Barzani ve Kürdistan Yurtseverler Birliği lideri Bafıl Talabani ile ABD’nin İran’daki askeri operasyonunu ve Kürtlerle olası işbirliğini görüştü.
Planın amacı İran güvenlik güçlerini meşgul etmek
Görüşmelere aşina bir kişi CNN’e yaptığı açıklamada planın temel fikrini şöyle anlattı: Kürt silahlı güçlerinin İran güvenlik kuvvetleriyle çatışarak onları meşgul etmesi ve böylece İran’ın büyük şehirlerindeki silahsız muhaliflerin kitlesel şekilde sokağa çıkabilmesi.
Bir ABD’li yetkili ise Kürt güçlerinin İran rejiminin askeri kaynaklarını dağıtarak bölgede kaos yaratabileceğini söyledi. Bazı senaryolarda ise Kürt güçlerinin İran’ın kuzeyinde kontrol sağlayarak İsrail için bir tampon bölge oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Ancak böyle bir planın uygulanabilmesi için Irak Kürtlerinin desteği kritik görülüyor. Silahların Irak Kürdistanı üzerinden geçmesi ve bölgenin operasyon için bir üs olarak kullanılması gerektiği belirtiliyor.
Uzmanlar planın risklerine dikkat çekiyor
CNN’e konuşan eski Pentagon yetkilisi ve güvenlik analisti Alex Plitsas, ABD’nin Kürtleri silahlandırarak İran’da rejime karşı ayaklanma sürecini hızlandırmaya çalıştığını söyledi.
Plitsas, “İran halkının büyük çoğunluğu silahsız. Güvenlik güçleri çökmeden bir ayaklanmanın başarılı olması zor. ABD’nin bu hamleyle İran içinde başka aktörleri de harekete geçirmeyi umduğunu düşünüyorum” dedi.
Ancak bazı uzmanlar planın ciddi riskler barındırdığı görüşünde. Eski ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Jen Gavito, Kürt grupların silahlandırılmasının Irak’ın egemenliğini zayıflatabileceği ve hesap verebilirliği olmayan silahlı milisleri güçlendirebileceği uyarısında bulundu.
Kürt gruplar arasında bölünmeler var
ABD istihbarat değerlendirmelerine göre İranlı Kürt grupların şu an İran rejimine karşı başarılı bir ayaklanmayı destekleyecek yeterli etkiye veya kaynağa sahip olmadığı belirtiliyor.
Ayrıca Kürt muhalif örgütler arasında ideolojik farklılıklar, geçmişten gelen rekabet ve farklı siyasi hedefler bulunduğu vurgulanıyor. Bu durumun ABD ile kurulacak olası bir askeri işbirliğini zorlaştırabileceği ifade ediliyor.
Son günlerde İran’ın Kürt bölgelerine yönelik saldırıları da artmış durumda. Bölgedeki kaynaklara göre Mahabad, Urmiye, Kirmanşah, Sanandaj ve İlam gibi birçok kentte Devrim Muhafızları üsleri, güvenlik noktaları ve radar sistemleri hedef alındı.
Görgü tanıkları bazı kentlerde büyük patlamalar meydana geldiğini aktarırken, hava savunma sistemlerinin zayıflamasıyla bölgedeki hava kontrolünün büyük ölçüde İran’ın elinden çıktığı öne sürülüyor.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının Kürt bölgelerinde yoğunlaşmasının, İran’daki Kürt ve Beluç grupların olası bir ayaklanmasına zemin hazırlama amacı taşıdığı yorumları da yapılıyor.
