Orta Doğu uzmanı Gökhan Çınkara, İran savaşının tüm yönlerini, Türkiye’ye muhtemel etkilerini ve gecelek dönemde Türkiye-İsrail ilişkisinin nasıl ilerleyeceğini Ruşen Çakır’a değerlendirdi. Çınkara, Türkiye-İsrail ilişkisi için “İki ülke de bölgesel güçleri nedeniyle birbirlerini dikkate almak zorunda” dedi.
İran savaşının Türkiye’ye etkilerini Ruşen Çakır’a değerlendiren Orta Doğu uzmanı Gökhan Çınkara, Türkiye’nin İran savaşına yaklaşımının Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın açıklamalarıyla somutlaştığını belirterek, “Ankara meseleye soğukkanlı yaklaşıyor” dedi.
Çınkara, İran’da karar alma süreçlerinin sivil siyasi otoriteden ziyade Devrim Muhafızları eksenine kaydığını savunarak, alınan kararların jeopolitik rasyonalite yerine taktiksel kazanımlara dayandığını söyledi.
“Türkiye’ye yapılacak bir saldırı tüm NATO’ya yapılmış sayılır”
Gökhan Çınkara, çatışmanın artık yalnızca İran-İsrail hattında değil, İran-Körfez ülkeleri denkleminde de ilerlediğini söyleyerek “ Özellikle ekonomik istikrarı yüksek Körfez ülkeleri ciddi bir jeopolitik riskle karşı karşıya” dedi.
Türkiye’nin NATO üyeliğinin kritik bir güvenlik çerçevesi sunduğunu söyleyen Çınkara, “NATO’nun 5. maddesi devreye girer. Türkiye’ye yapılacak bir saldırı tüm NATO’ya yapılmış sayılır” dedi. Batı dünyasında İran karşıtı bir hizalanma başladığını savunan Çınkara, Almanya, Fransa, İngiltere ve Kanada’dan gelen açıklamaların bu yönde olduğunu belirtti.
“İran Cumhuriyeti olabilir ama İran İslam Cumhuriyeti olarak sürmesi zor”
İsrail’in bölgedeki rolüne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Çınkara, İsrail’de sağ ve aşırı sağın güçlendiğini, güvenlik konseptinin caydırıcılık ekseninde yeniden şekillendiğini söyledi.
Çınkara, İsrail’in 7 Ekim sonrası caydırıcılık kaybı tartışmalarını aşmak için askeri ve siyasi hamlelerini sertleştirdiğini belirtti.
İran’daki rejimin geleceğine ilişkin soruya Çınkara, “Mevcut sistem bu haliyle devam edemez. İran Cumhuriyeti olabilir ama İran İslam Cumhuriyeti olarak sürmesi zor” dedi. Değişimin dış müdahaleden ziyade içeriden, organik bir elit dönüşümüyle gerçekleşebileceğini savundu. Savaşın kısa sürede sona ermeyeceğini öngören Çınkara, çatışma halinin uzun süre devam edebileceğini söyledi.
Türkiye-İsrail ilişkilerine ilişkin olarak ise Çınkara, iki ülkenin bölgesel güç dengeleri nedeniyle birbirlerini dikkate almak zorunda kalacağını söyledi. ABD’nin bu süreçte belirleyici rol oynayacağını vurgulayan Çınkara, Washington’un Orta Doğu’da yeni bir nüfuz alanı dengesi kurmaya çalışabileceğini söyledi.
