Ortadoğu’daki güç dengelerini değiştiren İran savaşı bölgeyi nasıl etkileyecek? Ruşen Çakır, Paris Sosyal Bilimler Yüksekokulu öğretim üyesi Prof. Hamit Bozarslan ile İran-İsrail gerilimini, ABD’nin stratejisini ve İran rejiminin geleceğini değerlendirdi.
Paris Sosyal Bilimler Yüksekokulu öğretim üyesi Hamit Bozarslan İran savaşını bölgesel dengeleri nasıl etkileyebileceğini, İran rejiminin geleceğini ve İsrail’in Ortadoğu’daki rolünü Ruşen Çakır’a değerlendirdi. Bozarslan, İran’ın askeri açıdan ciddi bir baskı altında olsa da bunun otomatik olarak rejimin çökmesi anlamına gelmeyeceğini vurguladı.
Bozarslan, İran rejiminin bir yandan direnme kapasitesine sahip olduğunu fakat aynı zamanda ciddi bir iç çürüme yaşadığını söyledi:
“İran rejiminin direniş kapasitesi var, bu kesin. Fakat aynı zamanda içten içe çürümüş olan bir rejimle karşı karşıyayız. İran çok büyük ihtimalle askeri anlamda yenilgiye uğrayacak. Şu anda elimizdeki bilgiler İran’ın tespit ettiği hedeflerin yaklaşık yüzde 10’unu vurabildiğini gösteriyor. İsrail ve ABD ise tespit ettikleri hedeflerin neredeyse yüzde 100’ünü hemen vurabiliyor.”
Askeri yenilgi ile rejimin çökmesi arasında doğrudan bir ilişki kurmanın doğru olmadığını belirten Bozarslan, “Askeri anlamda yenilmek ya da zayıflamak rejimin çökeceği anlamına gelmez. ABD’nin söylemlerinde de ciddi bir değişiklik görüyoruz. Artık mesele rejimin devrilmesi değil, İsrail ve ABD ile uzlaşabilecek bir rejimin oluşmasıdır” dedi.
İran rejiminin geçmişte de krizlere farklı biçimlerde tepki verdiğini hatırlatan Hamit Bozarslan, önümüzdeki dönemde iki farklı eğilimin ortaya çıkabileceğini belirterek şöyle devam etti:
“İran yarın tamamen kapalı bir totaliter adaya da dönüşebilir. Dış dünyayla ilişkileri sınırlı, kendi içine kapanmış bir rejim haline gelebilir. Ama aynı zamanda rejim içindeki bazı akımlar bunun böyle devam edemeyeceğini söyleyip yeni bir yeniden inşa sürecine de yönelebilir.”
“İsrail’in stratejileri artık sadece Ortadoğu ile sınırlı değil”
Hamit Bozarslan İsrail’in son yıllardaki askeri hamlelerinin bölgesel güç dengelerini ciddi biçimde değiştirdiğini söyledi. İsrail’in bölgeyi yeniden şekillendirme hedefinin artık daha görünür hale geldiğini öne süren Bozarslan, “İsrail 7 Ekim’den sonra bölgeyi yeniden yapılandıracağını dile getirmişti ve bu yeniden yapılanmanın önemli adımları atıldı. Filistin meselesinin gündemden düşürülmesi, Hizbullah’ın zayıflatılması ve İran’ın askeri olarak zayıflatılması bu sürecin parçaları” diye konuştu.
İsrail’in bölgesel stratejisinin sadece Ortadoğu ile sınırlı olmadığını da vurgulayan Bozarslan sözlerini şöyle sürdürdü:
“İsrail’in stratejileri artık sadece Ortadoğu ile sınırlı değil. Akdeniz’de Kıbrıs, Yunanistan ve İsrail arasında kurulan askeri ittifak bunun göstergesi. İsrail bölgesel bir yapılandırıcı güç haline geliyor. İsrail’in Hegemonik projeleri kısa vadede işleyebilir ama bir noktada güç zehirlenmesi yaratırlar. Dünyanın karmaşıklığı sonunda bu projelerden intikam alır. İsrail’in güçlenmesi aynı zamanda körleşmesi anlamına da gelebilir.”
