Nepal‘de Z kuşağı protestolarının ardından yapılan seçimleri genç bir siyasi hareket kazandı. İktidarı deviren Z kuşağı, şimdiyse kendilerini yönetmek için rapçi bir başbakan seçti: Balendra “Balen” Shah. Peki Balen kimdir? Katmandu Belediye Başkanlığı’ndan ülkenin en genç başbakanlığına nasıl yükseldi?
Nepal’de geçen hafta yapılan seçimler ülkenin siyasi dengelerini kökten değiştirdi. Genç seçmenlerin öncülük ettiği protestoların ardından sandığa giden ülkede Rastriya Swatantra Party (RSP) tarihi bir zafer kazandı. Partinin lideri Balendra Shah — ya da ülke çapında bilinen adıyla “Balen” — şimdi Nepal’in en genç başbakanı olmaya hazırlanıyor.
35 yaşındaki Shah, alışılmış siyasetçi profilinin oldukça dışında bir figür. Kariyerine rapçi olarak başlayan, ardından mühendis olan ve bağımsız aday olarak Katmandu Belediye Başkanı seçilen Shah, sosyal medyadaki sert çıkışları ve popülist söylemleriyle özellikle genç seçmenlerin desteğini arkasına aldı.
Nepal’de pek çok seçmen aslında bir partiye değil, doğrudan “Balen”e oy verdiğini söylüyor.
Nepal Açık Üniversitesi’nden siyaset bilimci Sanjeev Humagain’e göre Shah’ın etrafında oluşan siyasi atmosfer neredeyse bir kült figüre dönüşmüş durumda. Humagain, “İnsanlar Balen’in Nepal’i kurtaracağına inanıyor. Popülist bir dille söylüyorlar ama bazıları onu adeta bir kurtarıcı gibi görüyor” diyor.
Z kuşağı protestolarından zafere
Nepal’de seçimler, geçen yıl gençlerin öncülük ettiği büyük protestoların ardından düzenlendi. Z kuşağının başını çektiği protestolar, yolsuzluk, nepotizm ve sosyal medya yasaklarına karşı başlamıştı.
Katmandu’da barışçıl şekilde başlayan protestolar güvenlik güçlerinin müdahalesiyle şiddete dönmüş, gençlerin öldürülmesi ülke çapında büyük tepkiye yol açmıştı. O dönemde başbakan olan K.P. Sharma Oli kısa süre sonra görevinden istifa etmiş ve hükümet çökmüştü.
O sırada Katmandu Belediye Başkanı olarak görev yapan Shah, protestoculara destek veren isimlerden biri oldu. Shah, güvenlik güçlerinin müdahalesinin ardından sosyal medyada Oli’yi “terörist” olarak nitelendirdi.
Seçim sürecinde Shah, siyasi açıdan sembolik bir hamle yaparak Oli’nin yıllardır temsil ettiği parlamento koltuğuna aday oldu. Shah seçimi rakibinden üç buçuk kat fazla oy alarak kazandı.
Rapçi kimliğinden siyasete
Balendra Shah siyasete girmeden önce Nepal’de tanınan bir rapçiydi. Tupac Shakur ve 50 Cent gibi isimlerden ilham alan Shah, şarkılarında yolsuzluk, eşitsizlik ve siyasi elitleri eleştirdi.
Tıp doktoru bir babanın oğlu olarak rahat bir ortamda büyüse de müziğinde genellikle toplumun alt kesimlerini ve sistem karşıtı söylemleri öne çıkardı.
Bu yıl yayınladığı bir şarkıda, Nepal’de yolsuzluk nedeniyle iş bulamadıkları için yurtdışına gitmek zorunda kalan milyonlarca Nepalliye değiniyor: “Dürüstlüğünü satanlar için para ağaçta yetişiyor gibi. Başkalarını ezip geçenler, yalan yazanlar, insanları ezenler kazanıyor.”
Shah aynı zamanda Nepal’de başbakanlığa yükselen ilk Madheşi kökenli siyasetçilerden biri olacak. Hindistan sınırındaki güney ovalarında yaşayan Madheşi halkı, uzun yıllardır ülkenin siyasi ve ekonomik yapısında ikinci sınıf vatandaş muamelesi gördüklerini söylüyor.
Sosyal medyada sert ve öngörülemez
Balen Shah’ın siyasi tarzı birçok açıdan alışılmadık. Nadiren basın toplantısı düzenliyor ya da röportaj veriyor. Bunun yerine doğrudan sosyal medya üzerinden iletişim kurmayı tercih ediyor.
Facebook’ta 3,7 milyon takipçisi bulunan Shah, bu alanda Nepal’deki birçok ünlü ve siyasetçiden daha geniş bir kitleye ulaşıyor.
Sosyal medya paylaşımlarında zaman zaman oldukça sert ifadeler kullanıyor. ABD, Çin ve Hindistan gibi büyük güçleri eleştirdiği gibi Nepal siyasetinde uzun yıllar egemen olan üç büyük partiye de ağır suçlamalar yöneltti.
Bir paylaşımında şu ifadeleri kullanmıştı: “Yeni ya da eski fark etmez, bütün politikacılar hırsızdır.”
Shah’ın bu agresif ve zaman zaman öfkeli üslubu, başbakan olması halinde nasıl bir lider olacağına dair soru işaretleri de yaratıyor.
Belediye başkanlığında sıra dışı kararlar
Katmandu belediye başkanı olduğu dönemde Shah’ın yönetim tarzı da sık sık tartışma yarattı.
Bir gecekondu yerleşimini uygunsuz bulduğu gerekçesiyle yıkmaya çalışması ve yol çalışmalarındaki gecikmeye dikkat çekmek için Karayolları Dairesi’nin önüne çöp döktürmesi, onun yönetim anlayışının en çok konuşulan örnekleri arasında.
Belediye yönetiminde karar alma süreçlerini küçük bir danışman ekibine bıraktığı ve bürokrasiyi devre dışı bırakarak hızlı hareket etmeye çalıştığı da biliniyor.
Shah’ın partisi parlamentonun alt kanadında güçlü bir çoğunluk elde etmiş olsa da üst mecliste hiçbir sandalyesi bulunmuyor. Bu durum, önemli yasaların geçirilmesini zorlaştırabilir.
Nepal’deki siyasi sistemde uzlaşma ve koalisyon siyasetinin kritik rol oynadığını hatırlatan siyaset bilimci Sanjeev Humagain, Shah’ın yeni görevinde farklı bir yaklaşım geliştirmesi gerekeceğini söylüyor:
“Nepal’in çok fazla sorunu var. Tek bir kişinin, hatta Balen’in bile, uzlaşma, iletişim ve ekip çalışması konusunda çok şey öğrenmesi gerekecek.”
Rapçi olarak başladığı kariyerini siyaset sahnesine taşıyan Balen Shah, şimdi Himalayalar ülkesinin geleceğini şekillendirecek en genç lider olma yolunda ilerliyor.
Kaynak: New York Times
