Kadın+ Edebiyatçılar, 8 Mart haftasında Türkiye Yayıncılar Birliği’nden uluslararası kurumlara uzanan altı aylık çalışmalarını özetledi. Grup, tüm yayın kurumlarını somut adım atmaya çağırdı.
Kadın+ Edebiyatçılar, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü haftasında bir bildiri yayımladı. Grup, “Sürecin şeffaf ve hesap verebilir olması gerektiğine inanıyoruz; sözlerin uçup gittiği bu dönemde fikri takip meselesinin önemini hatırlatmak istiyoruz” dedi.
Kadın+ Edebiyatçılar, 11 Eylül 2025’te “Yayın Sektörüne Çağrı” başlığıyla yapısal dönüşüm taleplerini imzaya açtı; 25 Kasım’da Kadına Yönelik Şiddete Karşı Tutum Belgesi’ni nihai hâline getirerek 28 Kasım’da Türkiye Yayıncılar Birliği’ne sundu. Aynı gün Frankeştayn Kitabevi’nde düzenlenen basın açıklamasında tüm kurumları bağlayıcı politika belgeleri hazırlamaya, şikâyet mekanizmaları kurmaya ve bütçe ayırmaya davet etti.
9 Şubat 2026’da Türkiye Yayıncılar Birliği ile gerçekleştirilen ikinci toplantıda grup, metne ilişkin önerilerini aktardı. Kadın+ Edebiyatçılar, öneriler doğrultusunda revize ettiği Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Tutum Belgesi’ni 8 Mart’ta sosyal medya hesaplarından duyurarak üyelerine e-posta ile ulaştırdı; belgeyi web sitesine de ekleyeceğini bildirdi.
Yazarlar Sendikası ve PEN ile görüşmeler sürdü
Kadın+ Edebiyatçılar, 26 Aralık 2025’te Türkiye Yazarlar Sendikası yönetim kuruluyla bir araya gelerek Tutum Belgesi’ni aktardı; Türkiye Yazarlar Sendikası 26 Şubat 2026’da üzerinde çalıştığı taslak metni paylaştı ve ortak çalışma hâlâ devam ediyor. 20 Şubat 2026’da PEN Türkiye Yönetim Kurulu ile gerçekleştirilen toplantıda ise PEN Türkiye, konuda deneyimli iki kadın üyenin öncülüğünde ayrı bir belge hazırlayacağını bildirdi.
Uluslararası alanda da önemli adımlar atıldı. Kadın+ Edebiyatçılar, 15 Aralık 2025’te İngilizce olarak hazırladığı Tutum Belgesi’ni uluslararası telif ajanslarına, yazarlara ve kurumlara e-posta ile gönderdi; 18 Aralık’ta Uluslararası Yayıncılar Birliği (IPA) Başkanı Gvantsa Jobava ile bir önceki dönem IPA Başkanı ve PublisHer’de aktif çalışan Karine Pansa ile iletişime geçerek belgeyi aktardı.
Talepler on iki maddede toplandı
Kadın+ Edebiyatçılar, bu gelişmeleri olumlu bulmakla birlikte yeterli saymadığını vurgulayarak tüm yayın kurumlarına on iki maddelik somut talep listesi sundu.
Talep listesi şöyle:
- “Toplumsal Cinsiyete Dayalı Ayrımcılık ve Şiddeti Önleme Politika Belgesi oluşturulsun, yaygınlaştırılsın ve kamuoyuna açık şekilde paylaşılsın,
- Kurumların Kadın Komisyonları etkin olarak çalışsın, Kadın Komisyonu bulunmayan kurumlarda toplumsal cinsiyet eşitliği komisyonları kurulsun ve işletilsin,
- Cinsel taciz şikâyeti halinde işletilecek kurumsal eylem planı hazırlansın ve uygulansın,
- Tüm bu süreçler için deneyimli kadın/feminist örgütlerin rehberliği alınsın,
- Politika belgelerinin gereklerinin yerine getirilmesi için gerektiğinde bütçe ayrılsın,
- Tüm yayınevleri fiziksel ya da dijital ortamda gerçekleşen cinsel taciz, şiddet ve ayrımcılık vakalarına karşı bir şikâyet mekanizması kursun, bu amaçlı komisyon/komitelerin çoğunluğu kadın+lardan oluşsun,
- Dergiler ve edebiyat festivallerinde jüri ve konuşmacı listelerinde %50 kadın temsili hedefi kurumsal ilke haline getirilsin,
- Birliğe üye tüm yayınevlerinde feminist ve Queer kuramlar temelinde eşitlik, kapsayıcı dil ve farkındalık eğitimi verilsin.
- Yazar örgütleri ve yayıncılık kuruluşları cinsiyet temelli ayrımcılığı ve şiddeti önlemek ve kadın+üyelerinin yasalardan ve uluslararası sözleşmelerden doğan haklarını korumak sorumluluğunu üstlensin. Bu amaçla, gerekli tüzük değişikliklerini yapılsın.
- Bu konuda yapılacak değişiklikler ve faaliyetlerde Birleşmiş Milletler Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi (CEDAW, 1985), Kadınlara Yönelik Şiddet ve Ev İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi’ne (İstanbul Sözleşmesi, 2011), Türk Ceza Kanunu ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun ILO 190 sayılı Şiddet ve Tacizin Önlenmesi Sözleşmesi dayanak alınsın,
- Yayınevleri yazarlarla yaptıkları telif sözleşmesine, yazarı toplumsal cinsiyete dayalı şiddet ve tacizden korunma yükümlülükleriyle ilgili bir ek madde koysun.”
Uluslararası sözleşmeler dayanak gösterildi
Kadın+ Edebiyatçılar, talep ettiği tüm değişiklikler için BM Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi (CEDAW, 1985), İstanbul Sözleşmesi (2011), Türk Ceza Kanunu, 6284 sayılı Kanun ve ILO’nun 190 sayılı Sözleşmesi’nin dayanak alınmasını şart koşuyor. Kadın+ Edebiyatçılar bildiriyi, yayın alanında çalışan tüm kadınlara yönelik bir çağrıyla kapattı: “Yalnız değilsiniz, mücadelemize siz de el verin.”
