İSTANBUL (The Economist) – The Economist, yeni sayısında ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i kapağına taşıdı. The Economist, ABD’nin İran savaşını “stratejik bir hata” olarak değerlendirirken, Çin’in bilinçli şekilde geri planda kaldığını yazdı. Economist’in attığı manşet de oldukça dikkat çekici: “Düşmanın hata yaparken asla müdahale etme!”
Londra merkezli The Economist dergisi, 4–10 Nisan tarihli sayısında ABD ile Çin arasındaki güç mücadelesini İran savaşı üzerinden ele aldı. Kapakta ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’e yer veren dergi, “Düşmanın hata yaparken asla müdahale etme” manşetini attı.
Derginin analizine göre Washington yönetimi, İran’a yönelik saldırısıyla yalnızca Ortadoğu’yu değil, küresel dengeleri de kendi lehine çevirmeyi hedefledi. Bu strateji, hem İran’ın nükleer programını sınırlamayı hem de Çin’i enerji bağımlılığı üzerinden baskı altına almayı amaçlıyordu.
“Savaş Ortadoğu’yu değiştirme vaadi taşıyordu”
The Economist, ABD’nin savaş planını “iddialı ama sorunlu” olarak tanımladı. Dergiye göre bu yaklaşım, Amerika’nın petrol akışı üzerindeki kontrolünü kullanarak Çin’i kırılgan bir konuma sürükleme fikrine dayanıyordu.
Analize göre Washington, askeri gücünü sahada göstererek Çin’in müttefiklerini koruma konusundaki isteksizliğini ortaya koymayı ve böylece küresel caydırıcılığı artırmayı hedefledi. Ancak dergi, bu stratejinin başlangıçtaki beklentileri karşılamadığını vurguladı.
Pekin neden geri planda kaldı?
The Economist’in Çin’de diplomatlar, akademisyenler ve eski yetkililerle yaptığı görüşmeler, Pekin’in savaşı farklı bir açıdan okuduğunu ortaya koyuyor. Görüşülen isimlerin neredeyse tamamı, ABD’nin İran hamlesini ciddi bir stratejik hata olarak değerlendirdi.
Dergiye göre Çin yönetimi bu süreçte bilinçli olarak geri planda kalmayı tercih etti. Bu tutumun arkasında ise Napolyon Bonapart’a atfedilen “Düşmanın hata yaparken asla müdahale etme” sözü yatıyor.
Uzmanlar, Pekin’in bu yaklaşımının uzun vadeli bir stratejinin parçası olduğunu ve ABD’nin attığı adımların sonuçlarını kendi lehine çevirmeyi beklediğini belirtti.
“ABD hata yaptı, Çin fırsata çevirecek”
Dergide yer alan değerlendirmelerde, ABD’nin İran’a yönelik saldırısının Trump yönetiminin en büyük hatalarından biri olabileceği ifade edildi. Çinli uzmanlara göre bu adım, hem bölgesel dengeleri hem de küresel güç rekabetini Pekin lehine yeniden şekillendirebilir.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin de Rusya ve Çin’e ABD ve İsrail’e karşı daha net bir tutum alma çağrısı yaptığı hatırlatılırken, Pekin’in doğrudan müdahale etmek yerine süreci izlemeyi tercih ettiği vurgulandı.
