İSTANBUL (Medyascope, Ajanslar) – Uluslararası Para Fonu (IMF), ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşın uzaması ve enerji fiyatlarının yüksek kalması halinde küresel ekonominin resesyona sürüklenebileceği uyarısında bulundu. IMF’ye göre en kötü senaryoda büyüme 2026’da yüzde 2’nin altına düşebilir.
Haber özeti:
- IMF, Ortadoğu’daki savaşın uzaması ve yüksek enerji fiyatlarının küresel ekonomiyi resesyona sürükleyebileceğini belirtti.
- Petrol fiyatlarının artması, büyümeyi yavaşlatabilir ve enflasyonu artırabilir. Özellikle enerji ithalatçısı ülkelerde daha ciddi etkiler yaratabilir.
- IMF, savaşın uzaması durumunda küresel büyümenin 2026’da yüzde 2’nin altına inebileceğini öngörüyor.
- Türkiye için büyüme tahminleri yüzde 4.2’den yüzde 3,4’e indirildi, enflasyon 2026’da ortalama yüzde 28,6 olacak.
IMF’nin Dünya Ekonomik Görünümü raporu, Ortadoğu’daki savaşın yalnızca bölgesel değil küresel sonuçlar doğurabileceğine işaret etti. Raporda, petrol, gaz ve gıda fiyatlarındaki yükselişin sürmesi halinde büyümenin yavaşlayacağı, enflasyonun yeniden hızlanacağı ve merkez bankalarının faiz artırımı baskısıyla karşı karşıya kalacağı uyarısı yapıldı. Özellikle enerji ithalatçısı ülkeler ile gelişmekte olan ekonomilerin bu dalgadan daha sert etkilenebileceği değerlendiriliyor.
Altı hafta önce başlayan savaşla birlikte Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim enerji piyasalarını da sarstı. Petrol fiyatları savaş öncesindeki yaklaşık 70 dolar seviyesinden 120 dolara kadar çıktı, ardından bir miktar gerilese de yüksek seyrini korudu.
IMF, çatışmanın kısa sürede sona ermemesi halinde bu tablonun küresel büyüme üzerinde daha ağır bir baskıya dönüşebileceğini ortaya koydu.
IMF’den küresel resesyon uyarısı
IMF, savaşın uzaması halinde dünya ekonomisinin yeniden sert bir yavaşlama dönemine girebileceğini söylüyor. En ağır senaryoda petrol fiyatının bu yıl ortalama 110 doları, 2027’de ise 125 doları bulabileceği öngörülüyor. Böyle bir durumda küresel büyümenin 2026’da yüzde 2’nin altına inmesi bekleniyor. IMF’ye göre bu seviye, 1980’den bu yana yalnızca dört kez görülen küresel resesyon eşiğine karşılık geliyor.
Fonun baş ekonomisti Pierre-Olivier Gourinchas da çatışmanın uzamasının yalnızca enerji maliyetlerini artırmayacağını, enflasyonu kontrolden çıkarabileceğini, işsizliği büyütebileceğini ve bazı ülkelerde gıda güvensizliğini derinleştirebileceğini söyledi. Gourinchas, savaş bugün sona erse bile petrol arzı üzerindeki etkinin 1970’lerdeki petrol krizini hatırlatacak ölçüde ciddi olabileceği uyarısını yaptı.
IMF’nin üç senaryosu
IMF üç ayrı olasılık üzerinden değerlendirme yaptı. Daha sınırlı hasarın olduğu tabloda, çatışmanın önümüzdeki haftalarda çözülmesi ve Ortadoğu’da enerji üretimi ile ihracatın yıl ortasına doğru normale dönmeye başlaması halinde küresel büyümenin 2026’da yüzde 3,1’e gerileyeceği tahmin ediliyor. Bu oran yine de daha önceki beklentilerin altında kalıyor.
Daha olumsuz senaryoda petrolün bu yıl 100 dolar civarında seyretmesi, büyümenin yüzde 2,5’e düşmesi ve enflasyonun yüzde 5,4’e çıkması bekleniyor. En ağır tabloda ise enflasyonun yüzde 6’yı aşabileceği, bunun da merkez bankalarını faiz artırmaya zorlayacağı değerlendiriliyor. IMF, böylesi bir şok karşısında hükümetlerin geniş ve maliyetli destek paketleri yerine geçici ve hedefli önlemler alması gerektiğini savunuyor.
Türkiye için tablo nasıl değişti?
Raporda Türkiye’ye ilişkin büyüme tahminleri de aşağı çekildi. IMF, Ocak 2026’da yüzde 4,2 olarak öngördüğü 2026 büyüme tahminini yüzde 3,4’e indirdi. 2027 için daha önce yüzde 4,1 olan tahmin de yüzde 3,5’e revize edildi. Bu değişiklikte, 2025’te beklenenden zayıf ekonomik faaliyet ile yükselen petrol ve gaz fiyatlarının yarattığı baskı etkili oldu.
Enflasyon cephesinde ise IMF, Türkiye’de ortalama enflasyonun 2026’da yüzde 28,6 olacağını, 2027’de ise yüzde 21,4 seviyesine gerileyeceğini tahmin ediyor. Böylece savaşın enerji fiyatları üzerinden yarattığı baskının, Türkiye gibi enerjiye duyarlı ekonomiler üzerinde büyüme ve fiyatlar açısından ek yük oluşturduğu görülüyor.
