İSTANBUL (Medyascope) – İran Savaşı’nda diplomatik çözüm arayışları sürerken ABD ve İsrail’deki seçimlerin ardından yaşanan siyasi türbülans, Ortadoğu’daki belirsizliği giderek artırıyor. Gülener Kırnalı, Toplum ve Siyaset programının bu haftaki bölümünde uluslararası ilişkiler uzmanı Dr. Ezgi Uzun Teker ile savaşın geldiği noktayı, Trump yönetimi içindeki görüş ayrılıklarını, Katar’ın arabuluculuk girişimini ve bölgedeki değişen güç dengelerini masaya yatırdı.
Sekiz ayı aşkın süredir devam eden İran Savaşı’nda diplomatik çözüm ihtimali yeniden gündemde. ABD Başkanı Donald Trump savaşın büyük ölçüde sona erdiğini savunsa da İran’a yönelik askerî ve ekonomik baskı sürüyor. Tahran ise nükleer programı konusunda geri adım atmıyor. Peki, taraflar bir anlaşmaya varabilecek mi, yoksa Ortadoğu’yu daha uzun süreli bir çatışma ve belirsizlik dönemi mi bekliyor? Üstelik ABD ve İsrail’de yaşanan siyasi krizler Ortadoğu’yu daha öngörülemez ve tehlikeli bir noktaya sürükleyebilir mi?
Washington’da İran çatlağı: Trump, Vance ve Rubio ne istiyor?
ABD’de 3 Kasım’da yapılan ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin aldığı ağır yenilgi, Trump yönetiminin İran politikasına ilişkin tartışmaları da derinleştirdi. Savaşın ekonomik ve siyasi maliyeti giderek daha fazla sorgulanırken Washington’dan çelişkili mesajlar geliyor. Başkan Yardımcısı JD Vance diplomatik çözüm arayışlarıyla öne çıkarken Dışişleri Bakanı Marco Rubio daha sert bir tutum sergiliyor. Trump’ın son günlerdeki açıklamaları ise yönetimin İran konusunda ortak bir stratejiye sahip olup olmadığı sorusunu gündeme getiriyor.
Katar’ın arabuluculuğu savaşı bitirebilir mi?
Diplomatik girişimlerin merkezinde ise son günlerde Katar var. Doha yönetimi Washington ile Tahran arasında bir uzlaşma zemini oluşturmaya çalışsa da taraflar arasındaki temel anlaşmazlıklar sürüyor. İran yaptırımların ve ablukanın kaldırılmasını talep ederken ABD, nükleer program konusunda güvence istiyor. Katar’ın üstlendiği arabuluculuk rolü, hem savaşın sona erdirilmesi ihtimali hem de Körfez ülkelerinin bölge siyasetinde giderek artan diplomatik ağırlığı açısından dikkat çekiyor.
Netanyahu’nun siyasi geleceği İran Savaşı’nı nasıl etkiliyor?
İsrail’de seçimlerin ardından ortaya çıkan siyasi belirsizlik de savaşın geleceğine ilişkin hesapları karmaşıklaştırıyor. Benjamin Netanyahu parlamentodaki çoğunluğunu kaybederken Gadi Eisenkot’un hükümet kurma girişimleri sürüyor. Tam da bu süreçte İran’a yönelik yeni askerî operasyon ihtimalinin gündeme gelmesi, İsrail’deki siyasi krizin bölgesel bir tırmanmaya dönüşüp dönüşmeyeceği sorusunu doğuruyor. Netanyahu’nun iktidardan ayrılması hâlinde İsrail’in İran politikasında ne ölçüde değişiklik yaşanabileceği ise ayrı bir tartışma konusu.
ABD ve İsrail’deki siyasi çalkantılar, İran’ın geri adım atmayan tutumu ve Katar’ın diplomatik girişimleri, Ortadoğu’nun geleceğine ilişkin önemli soruları beraberinde getiriyor. Savaşın sonuna mı yaklaşılıyor, yoksa bölgeyi yeni ve daha büyük bir çatışma mı bekliyor? Toplum ve Siyaset’te Gülener Kırnalı ve Dr. Ezgi Uzun Teker, son gelişmeler ışığında İran Savaşı’nın geleceğini ve Ortadoğu’nun değişen güç dengelerini değerlendiriyor.
