İSTANBUL (Medyascope) – Gezi Parkı Davası kapsamında 18 yıl hapis cezası verilen ve 25 Nisan 2022’de tutuklanan Can Atalay, 14 Mayıs 2023 seçimlerinde Türkiye İşçi Partisi (TİP) Hatay milletvekili seçildi. Silivri Marmara Cezaevinde tutuklu bulunan avukat ve siyasetçi Can Atalay kimdir?
Can Atalay, 1976 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olan Can Atalay Taksim bölgesinin yeniden şekillendirilmesinde halkın da söz sahibi olmasını amaçlayan “Taksim Dayanışması” platformunun avukatı olarak kamuoyunca tanındı. Gezi Parkı olayları sırasında gözaltına alınan Atalay, 2014 yılında “örgüt kurmak ve yönetmek” suçlamasıyla açılan davalardan bir sene sonra beraat etti. 2022 yılında Gezi Parkı Davası kapsamında “Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçlamasıyla yargılanan Atalay, 18 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 2023 yılında karar onandı. Can Atalay halen İstanbul – Silivri’deki Marmara Cezaevinde tutuklu bulunmaktadır.
Kariyeri
Mesleki hayatında insan hakları ve işçi davaları avukatlığını üstlenmesi ile tanınan Can Atalay, Soma maden faciası ve sonrasında yaşanan Ermenek kazasında mağdur ailelerin avukatlığını üstlendi. 11 öğrencinin hayatını kaybettiği 24 öğrencinin ise yaralandığı Aladağ yurt yangını, Çorlu tren kazası, Hendek havai fişek patlaması davalarında da mağdur işçilerin ve ailelerin avukatlığını yaptı.
Bunun yanı sıra Can Atalay, Emek Sineması’nın yıkımına karşı başlatılan kampanyanın organizatörleri arasında yer aldı ve Gezi Parkı’na ilişkin imar planlarının Danıştay tarafından iptal edilmesini sağladı.
Türkiye İşçi Partisi (TİP) üyesi olan avukat Atalay, 2023 genel seçimlerinde Hatay Milletvekili seçildi. Seçimlerin ardından, Atalay’ın yaptığı tahliye başvurusu mazbatası teslim edilmesine rağmen reddedildi. Bunun üzerine Atalay’ın avukatları Anayasa Mahkemesi’ne hak ihlali başvurusunda bulundu. Başvurunun ardından Atalay’ın hapis cezası onandı.
Can Atalay’ın dava süreci
Avukat kimliğiyle Gezi Parkı eylemlerinde açılan davada yargılanan Atalay, 2014 yılından itibaren birden fazla iddianame ve beraat kararıyla yargılandı. Mart 2014’te aralarında Can Atalay’ın da bulunduğu 26 kişi “örgüt kurmak ve yönetmek” suçlamasıyla yargılandı. Yaklaşık bir yıl sonra tüm sanıklar beraat etti.
Nisan 2022’de mahkeme Atalay’a “hükümeti devirmeye teşebbüse yardım” suçundan 18 yıl hapis cezası verdi. 2023 yılında Hatay milletvekilliğine seçilen Atalay, hapiste olduğu için yemin edemedi. Anayasa Mahkemesi (AYM) 25 Ekim 2023’te, Atalay’ın haklarının ihlal edildiğine iki kez karar vererek tahliyesini istedi. AYM, Atalay’ın “seçilme hakkı” ve “kişi hürriyeti hakkı”nın ihlal edildiğine karar verdi. Atalay hakkında AYM tarafından hakkında yeniden yargılama yapılması, tahliyesi ve 50.000 TL tazminat ödenmesi istendi. Ancak Yargıtay 3. Ceza Dairesi bu kararı tanımadı ve bu durum iki yüksek mahkeme arasında bir krize yol açtı. Yargıtay 3. Ceza Dairesi, AYM kararını verenler hakkında suç duyurusunda bulundu ve Atalay’ın milletvekilliğinin düşürülmesi için dosyayı Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) gönderdi.
AYM, 21 Aralık 2023’te Atalay hakkında bir kez daha oybirliğiyle “hak ihlali” kararı verdi ve Atalay’ın tahliyesini istedi. Ancak 13. Ağır Ceza Mahkemesi kararı uygulamayarak dosyayı Yargıtay’a gönderdi. 3 Ocak 2024’te Yargıtay 3. Ceza Dairesi bir kez daha AYM’nin Atalay hakkında “hak ihlali” kararının hukuki değeri olmadığına ve karara uyulmamasına hükmetti.
30 Ocak 2024’te TBMM Genel Kurulu’nda Atalay’ın milletvekilliği düşürüldü. TİP Genel Başkanı Erkan Baş, “‘AYM kararlarını tanımayalım, Anayasa’yı tanımayalım’ diyen bir Yargıtay kararının Meclis’te okunmasını reddediyoruz.” dedi.
