İSTANBUL (Medyascope) – Netizen’in bu bölümünde Atıf Ünaldı’nın konuğu gazeteci ve medya ombudsmanı Faruk Bildirici oldu. Bildirici, gazetecilik etiğini, dijital platformların medya üzerindeki etkisini, dijital medyada etik kavramını, siyasi partiler ile medya ilişkilerini ve gazeteciliğin geleceğini değerlendirdi.
Videonun özeti
Bu özet yapay zekâ tarafından hazırlanmış ve editör tarafından kontrol edilmiştir.
- Faruk Bildirici, dijital platformların medya üzerindeki etkisini ve gazeteciliğin geleceğini değerlendirdi.
- Gazetecilik etiği gereği, haber ile reklamın karıştırılmaması gerektiğini vurguladı.
- Dijital yayıncılar, yüksek izlenme sayılarına rağmen gelirleri platformlar tarafından belirleniyor.
- Kırıntı habercilik, özgün gazeteciliği zayıflatıyor ve içerik üreticileri hak ettikleri telif gelirlerini alamıyor.
Gazeteci ve medya ombudsmanı Faruk Bildirici, Türk medyasını ve gazeteciliğin geleceğini anlattı. Bildirici, gazeteciliğin temel görevinin gerçeği aktarmak olduğunu belirterek, haber ile reklamın birbirine karıştırılmasının mesleğin güvenilirliğini zedelediğini söyledi. Sponsorlu yayınların açık biçimde duyurulmasının kabul edilebilir olduğunu ancak haber kaynağıyla çıkar ilişkisi oluşturacak sponsorlukların gazetecilik ilkeleri ile bağdaşmadığını ifade etti.
Bildirici, geçmişte birçok televizyon kanalının doktorlardan ekranda kaldıkları süreye göre ücret aldığını, benzer uygulamaların zamanla üniversite tanıtımlarına ve yerel siyaset programlarına kadar yayıldığını anlattı. Yerel televizyonların seçim dönemlerinde yayın saatlerini siyasi adaylara satmasının da aynı etik sorunun farklı bir yansıması olduğuna dikkat çekti.
“Yayıncılar alternatif gelir kaynakları aramak zorunda”
Faruk Bildirici, geçmişte Cumhuriyet Halk Partisi’nin bazı medya kuruluşlarıyla yaptığı yayın anlaşmalarının kamuoyuna açık biçimde duyurulmadığını hatırlatarak, reklam ilişkisinin meşru olabileceğini ancak bunun yayın içeriğiyle karıştırılmaması gerektiğini söyledi.
Geleneksel medyanın reklam gelirlerini büyük ölçüde kaybettiğini, dijital yayıncıların ise yüksek izlenme rakamlarına rağmen gelirlerini platformların belirlediğini söyleyen Bildirici, YouTube gibi platformların içerik üreticileri için görünmeyen bir patron haline geldiğini ifade etti. Bu nedenle birçok yayıncının alternatif gelir kaynakları aramak zorunda kaldığını belirtti.
“Kırıntı habercilik, özgün gazeteciliği zayıflatıyor”
Bildirici, sosyal medyada yalnızca başka medya kuruluşlarının ürettiği haberleri özetleyerek paylaşan “kırıntı haberciliğin” özgün gazeteciliği zayıflattığını söyledi. Bildirici, gazetecilerin ürettiği içeriklerden Google, haber toplayıcı platformlar ve yapay zekâ sistemlerinin önemli ölçüde ekonomik değer elde ettiğini, buna karşın içerik üreticilerinin hak ettikleri telif gelirlerini alamadığını belirtti. Bu yapıyı “yeni tip dijital sömürgecilik” olarak tanımlayan Bildirici, Fransa, Avustralya ve Kanada gibi ülkelerde önemli düzenlemeler yapılmasına rağmen Türkiye’de bu konuda ciddi bir yasal boşluk bulunduğunu ifade etti.
“Yapay zekâ haberciliği kökten değiştirdi”
Faruk Bildirici, yapay zekâ ve dijital dönüşümün, haberciliği kökten değiştirdiğini ve gazeteciliğin temel ilkelerinin korunması gerektiğini söyledi. Kısa içerik tüketiminin arttığını, buna rağmen derinlikli haberciliğe olan ihtiyacın sürdüğünü belirterek, medyanın yeni okuma alışkanlıklarına uygun yaratıcı habercilik modelleri geliştirmesi gerektiğini dile getirdi.
Son dönemde bazı gazetecilere siyasi partiler tarafından ödeme yapıldığı yönündeki iddiaları değerlendiren Bildirici, bu tür iddiaların mutlaka somut belgelerle desteklenmesi gerektiğini, kanıt sunulmadan yapılan genellemelerin hem gazetecilere hem de medya kuruluşlarına haksızlık oluşturduğunu söyledi, tartışmaların kişiler üzerinden değil, ortaya konulan somut eylemler ve fikirler üzerinden yürütülmesinin daha sağlıklı olacağını vurguladı.
