İSTANBUL (Medyascope) – Aşırı sıcaklar, kuraklık ve orman yangınları Avrupa’da sebzeden tahıla, üzümden zeytine kadar birçok üründe rekolte kaybına yol açtı. Çiftçiler üretimin düşeceği, maliyetlerin ve başta zeytinyağı olmak üzere gıda fiyatlarının yeniden artacağı uyarısında bulunuyor.
Avrupa genelinde etkili olan aşırı sıcaklar, kuraklık ve orman yangınları tarımsal üretimi olumsuz etkiledi. Mısır, ayçiçeği, patates, soya fasulyesi, sebze ve üzüm üretiminde düşüş beklenirken zeytinliklerdeki zarar, halihazırda yüksek seyreden zeytinyağı fiyatlarının yeniden artabileceği endişesini doğurdu.
Üreticiler, bazı ürünlerde ihracatın azalabileceğini ancak temel sorunun yükselen üretim maliyetleri olduğunu belirtiyor.
Hangi ürünlerde üretim kaybı bekleniyor?
Avrupa Birliği, birçok tarım ürününe ilişkin hasat tahminlerini aşağı çekti. Yemeklik yağ üretiminde kullanılan ayçiçeğinde beklenti yüzde 7, dane mısırda yüzde 6 azaltıldı. Patates ve soya fasulyesi üretim tahminleri ise yüzde 3 düşürüldü.
Fransa Sebze Üreticileri Birliği, yağış yetersizliği nedeniyle on milyonlarca avro değerinde binlerce ton ürünün kaybedildiğini açıkladı.
Marul ve diğer salata ürünleriyle havuç, pırasa, sarımsak ve soğan zarar gören ürünler arasında yer aldı. Bazı ürünlerde üretimin yarıya düşmesi bekleniyor.
İspanya Tarım Bakanlığı ise ülkenin 2026-2027 dönemindeki tahıl üretiminin geçen yılki 24 milyon tondan 18,5 milyon tonun biraz üzerine gerileyeceğini öngördü. Bu tahmin, orman yangınlarının yol açtığı kayıplar hesaba katılmadan önce yapılmıştı.
Üzüm hasadı neden erkene çekildi?
Fransa’daki aşırı sıcaklar, Champagne, Bordeaux ve Bourgogne gibi önemli şarap bölgelerinde üzüm gelişimini yavaşlattı. Champagne’da hasadın 15 Ağustos civarında başlaması bekleniyor. Bu tarih, birkaç on yıl önceki ortalamadan yaklaşık bir ay daha erken ve bölge tarihindeki en erken hasat olabilir.
Üreticiler, üzüm rekoltesinin geçen yıla göre yaklaşık yüzde 10 daha düşük olacağını tahmin ediyor. Tekrarlanan sıcak hava dalgaları, ürünlerin daha hızlı olgunlaşmasına ve hasadın erkene alınmasına neden olurken tanelerin gelişim süresini kısaltıyor. Bunun da ürünlerin büyüklüğünü, kalitesini ve toplam verimi düşürebileceği belirtiliyor.
Zeytinyağı fiyatları artacak mı?
Zeytinyağı üreticileri, aşırı sıcaklık, kuraklık ve yangınların etkisiyle fiyatlarda bu yıl yeni bir artış bekliyor. Yunanistan, İtalya ve Portekiz’de bazı zeytinlikler yandı. Alevlerden kurtulan ancak yangın bölgelerine yakın olan bahçeler de kül, kötü hava kalitesi, zararlılar, hastalıklar ve şiddetli fırtınalardan etkilendi.
Sıcak ve kurak hava, zeytinlerin büyüklüğünü de azaltıyor. Kuraklık nedeniyle ağaçların meyvelerini erkenden dökmesi, üretim miktarını daha da düşürebilir. Citizens of Soil’un kurucusu Sarah Vachon, hava koşullarının kısa süre içinde düzelmemesi halinde yağ üretiminde kullanılabilecek zeytin miktarının azalacağını ve sonbaharda fiyatların yükselebileceğini söyledi.
Avrupa’nın en büyük zeytinyağı üreticisi İspanya’da sıcaklıklar kıtanın diğer bölgelerine göre normale daha yakın seyretti. Ancak zeytin ağaçları burada da kuraklık baskısıyla karşı karşıya.
İngiltere’de bir litre natürel sızma zeytinyağının ortalama fiyatı hâlâ 7 sterlinin üzerinde bulunuyor ve fiyatların son aylarda yeniden yükselmeye başladığı belirtiliyor.
Avrupa’nın tamamı aynı ölçüde mi etkilendi?
Avrupa’daki tablo ülkeden ülkeye değişiyor. Romanya, daha fazla yağış alması sayesinde önceki kurak yıllara göre daha iyi bir sezon geçiriyor. Ülkenin mısır hasadının bu yıl 8,2 milyon tona ulaşabileceği tahmin ediliyor. 2025 için açıklanan resmî tahmin 7,75 milyon tondu.
İtalya’da özellikle kek ve bisküvi yapımında kullanılan buğdayın üretiminde olumlu bir görünüm bulunuyor. Avrupa Komisyonu, verimdeki iyileşmenin desteğiyle İtalya’nın üretiminin yüzde 10 artacağını öngörüyor.
Türkiye, Avrupa’daki olumsuz tarım görünümünün başlıca istisnalarından biri olarak gösterildi. Serin ve yağışlı geçen ilkbaharın, kışlık ürünlerde rekor seviyede verimi desteklediği belirtildi. Yazlık ürünlere ilişkin beklentilerin de olumlu olduğu aktarıldı.
Buna karşılık Avrupa’nın büyük bölümünde yazlık ürünler, çiçeklenme dönemine denk gelen aşırı sıcaklık, kuraklık ve topraktaki nem kaybı nedeniyle daha ciddi bir tehditle karşı karşıya.
Kaynak: Guardian
